Cam Canh là giống cam nổi tiếng của Hà Nội, từng được xem là sản vật quý dùng để tiến vua. Quả có lớp vỏ mỏng, màu vàng pha đỏ đẹp mắt, múi căng mọng nước, vị ngọt đậm và hương thơm dịu. Ngày nay, cam Canh vẫn được nhiều người tìm mua mỗi dịp cuối năm, vừa để thưởng thức vừa làm quà biếu, với giá bán khoảng 80.000 đồng/kg.
Cam Canh, còn gọi là cam đường Canh, cam đường hay quýt đường, là giống cây ăn quả thuộc họ cam quýt, gắn liền với vùng đất Canh thuộc xã Sơn Đồng, Hà Nội. Từ một sản vật nổi tiếng của vùng ngoại thành Thủ đô, cam Canh dần được nhân giống và trồng tại nhiều địa phương khác trên cả nước.
Tương truyền, cam Canh từng là loại quả quý được lựa chọn để tiến cung, phục vụ vua chúa. Bởi vậy, giống cam này còn được gọi bằng những cái tên như cam ngự, cam vua, gắn với danh tiếng về hương vị thơm ngon và giá trị của sản vật xưa.
Ngày nay, nhắc đến cam Canh, nhiều người vẫn nhớ tới những quả cam nhỏ nhắn, vỏ mỏng, màu sắc bắt mắt và vị ngọt đặc trưng. Đặc biệt, vào thời điểm gần Tết Nguyên đán, loại quả này thường được tìm mua để bày mâm ngũ quả, thắp hương hoặc làm quà biếu người thân, bạn bè.
Cam Canh có hình cầu hơi dẹt, trọng lượng thường dao động khoảng 100-250g mỗi quả. Kích thước quả không hoàn toàn đồng đều, tùy thuộc vào giống cây, điều kiện canh tác và kỹ thuật chăm sóc. Điểm dễ nhận biết là lớp vỏ tương đối mỏng nhưng dai, bề mặt nhẵn, khi chín chuyển sang màu vàng pha đỏ hoặc đỏ cam. Một số quả có sắc đỏ đậm gần màu gấc, trong khi những quả chín sớm có thể ngả vàng hơn.
Bên trong, các múi cam căng mọng, nhiều nước, ít xơ bã. Thịt quả thường có màu vàng cam, vị ngọt rõ, thơm nhẹ và ít chua khi đạt độ chín thích hợp. Những quả chín muộn thường có vị ngọt thanh, mát, trong khi cam chín sớm có thể ngọt đậm hơn. Chính sự kết hợp giữa hương thơm tự nhiên, độ mọng nước và vị ngọt dễ chịu đã giúp cam Canh giữ được sức hút qua nhiều năm.
Cách thưởng thức phổ biến nhất là ăn tươi để cảm nhận trọn vẹn hương thơm và vị ngọt tự nhiên của quả. Khi chọn cam, người mua nên ưu tiên những quả cầm chắc tay, vỏ căng, không bị dập nát và có mùi thơm nhẹ. Trước khi ăn, cam cần được rửa sạch dưới vòi nước, lau khô rồi bóc vỏ, tách múi.
Ngoài ăn trực tiếp, cam Canh còn có thể được ép lấy nước, dùng làm món tráng miệng hoặc kết hợp với các loại trái cây khác. Tuy nhiên, với những quả cam chín ngon, nhiều người vẫn thích ăn nguyên múi để cảm nhận rõ độ mọng nước và vị ngọt đặc trưng.
Vốn nổi tiếng là giống cam ngon, cam Canh thường có giá bán cao hơn một số loại cam phổ thông trên thị trường. Hiện nay, loại quả này được rao bán với giá khoảng 80.000 đồng/kg, tùy chất lượng, kích cỡ, nguồn gốc và thời điểm thu hoạch.
Mùa cam Canh thường rơi vào giai đoạn cuối thu đến mùa đông, trong đó thời điểm thu hoạch tập trung vào những tháng cuối năm và cận Tết Nguyên đán. Một số giống có thể chín sớm hơn, nhưng phần lớn cam được tiêu thụ mạnh khi bước vào mùa lễ Tết. Đây cũng là thời điểm nhu cầu mua trái cây ngon, đẹp để thắp hương, bày mâm ngũ quả và biếu tặng tăng lên.
Nếu được chăm sóc đúng kỹ thuật, cây cam Canh có thể cho lứa quả đầu tiên sau khoảng 2-3 năm, tùy phương pháp nhân giống và điều kiện canh tác. Tuy nhiên, để cây đạt năng suất ổn định, cho quả ngon và thu hoạch đúng thời điểm, người trồng cần chú ý điều tiết nước, dinh dưỡng cũng như thời gian thu hái.
Một đặc điểm đáng lưu ý là cam Canh cần được thu hoạch đúng độ chín. Hái quá sớm có thể khiến quả chưa đạt hương vị mong muốn, còn thu hoạch quá muộn có thể ảnh hưởng đến chất lượng quả và chu kỳ sinh trưởng tiếp theo của cây.
Cam là loại quả cung cấp vitamin C, nước và một số chất chống oxy hóa, góp phần bổ sung dưỡng chất cho cơ thể. Việc ăn cam trong chế độ dinh dưỡng cân bằng có thể hỗ trợ sức khỏe tổng thể. Loại quả này nằm trong top những trái cây tốt trên thế giới được chuyên gia dinh dưỡng nên sử dụng thường xuyên.
