Từ lời khuyên dành cho thần đồng Lamine Yamal trước viễn cảnh tái đấu Nuno Mendes, định nghĩa về sự thiên tài của Pedri, nỗi khổ tâm lớn nhất của một người cầm quân, cho đến lời khẳng định đầy tự tin nhưng đầy mực thước về sức mạnh tuyến giữa hiện tại so với thế hệ vàng năm 2010.
Ký ức World Cup và góc nhìn về những "hiện tượng" mới
“Các bạn đã lọc lại đống câu hỏi này rồi đúng không?”, Luis de la Fuente vừa cười lớn vừa hỏi khi nhìn vào chiếc máy tính xách tay đặt trên bàn. Ngoài sân cỏ, một vài tuyển thủ Tây Ban Nha vẫn đang nỗ lực tập luyện dưới ánh nắng chan hòa để chuẩn bị cho trận đại chiến ở vòng 16 đội gặp Bồ Đào Nha.
World Cup luôn là ngày hội sản sinh ra những ký ức trường tồn, những thước phim tinh thần không bao giờ phai nhạt trong tâm trí mỗi tín đồ túc cầu giáo. Khi được hỏi về ký ức World Cup sâu đậm nhất của mình, De la Fuente không ngần ngại chia sẻ về khoảnh khắc lịch sử của bóng đá xứ sở đấu bò:
“Vì ý nghĩa thiêng liêng đối với đất nước Tây Ban Nha, câu trả lời chắc chắn phải là bàn thắng của Andres Iniesta vào năm 2010. Lựa chọn này nghe có vẻ không quá mới mẻ hay độc đáo, nhưng đó là hình ảnh World Cup quyền lực nhất đối với chúng tôi. Thời điểm đó, tôi đang ở nhà và dán mắt vào màn hình tivi. Tôi luôn là một người vô cùng cuồng nhiệt với đội tuyển quốc gia.
Bất cứ khi nào Seleccion thi đấu, đó luôn là một sự kiện trọng đại tại ngôi nhà của cha mẹ tôi ở Haro, vùng La Rioja. Cha mẹ, anh chị em của tôi và hàng xóm xung quanh sẽ tụ tập lại để cùng xem. Sau này, khi đã là một huấn luyện viên chuyên nghiệp, dù giải đấu diễn ra ở bất kỳ đâu, tôi vẫn theo dõi không sót trận nào, đặc biệt là các trận có Tây Ban Nha.”
Bối cảnh mới từ hiện tượng Cape Verde
Kỳ World Cup này đang chứng kiến những bất ngờ chấn động, điển hình là màn trình diễn của Cape Verde. Trước câu hỏi của người hâm mộ về việc liệu có nên nhìn nhận trận đấu đầu tiên của Tây Ban Nha dưới một lăng kính khác sau khi chứng kiến phong độ hủy diệt của đội bóng châu Phi này hay không, nhà cầm quân của La Roja bày tỏ quan điểm duy lý đặc trưng.
Nguyên tắc đưa ra nhận định: Ông là mẫu người chỉ đưa ra ý kiến khi có đầy đủ thông tin trong tay. Khi không biết rõ về một vấn đề, ông chọn cách im lặng lắng nghe.
Sự chuẩn bị kỹ lưỡng: Trước khi giải đấu khởi tranh, De la Fuente đã dự báo đây sẽ là một kỳ World Cup mang tính lịch sử, nơi người hâm mộ sẽ khám phá ra nhiều đội tuyển dù không có danh tiếng quá lớn, không được truyền thông săn đón nhưng sẽ tự tìm thấy vị thế của riêng mình.
Không bất ngờ trước Cape Verde: Ban huấn luyện Tây Ban Nha hoàn toàn không bất ngờ trước những gì Cape Verde thể hiện. Những gì họ làm, họ làm vô cùng xuất sắc và xứng đáng nhận được sự thừa nhận từ thế giới.
Thần đồng Lamine Yamal và bài toán đối đầu Nuno Mendes
Một trong những điểm nóng được người hâm mộ quan tâm nhất trước thềm trận đấu với Bồ Đào Nha chính là hành lang cánh, nơi Lamine Yamal sẽ phải đối đầu với hậu vệ trái hàng đầu thế giới Nuno Mendes, người mà chính Yamal từng thừa nhận là đối thủ khiến cậu e ngại nhất.
Thực tế, Yamal đã chạm trán Mendes tổng cộng 4 lần ở cả cấp độ câu lạc bộ lẫn đội tuyển quốc gia (3 lần trong màu áo Barcelona với kết quả thua 2, thắng 1 và trận chung kết Nations League 2025 đầy tiếc nuối khi Tây Ban Nha để thua Bồ Đào Nha trên chấm luân lưu).
Nói về việc làm thế nào để giúp cậu học trò cưng vượt qua áp lực tâm lý này, Luis de la Fuente chia sẻ một góc nhìn đầy thấu đáo mang tính giáo dục học:
“Trong quá trình phát triển mà Lamine vẫn đang trải qua, cậu ấy hiểu rất rõ rằng chính những trận cầu lớn chống lại những đối thủ vĩ đại mới là thước đo định hình nên giá trị của một cầu thủ. Chúng sẽ chỉ ra con đường để bạn tiến bộ. Lamine là một chiến binh có tinh thần cạnh tranh cao độ, cậu ấy chắc chắn đang khao khát nhổ cái dớp không vui từ trận chung kết Nations League năm ngoái.”
Chiến lược gia người Tây Ban Nha phân tích thêm:
Sự trưởng thành vượt bậc: Một khoảng thời gian dài đã trôi qua kể từ giải đấu đó và Lamine đã lớn khôn hơn rất nhiều. Cậu ấy không còn là cầu thủ của một năm về trước. Lamine hiện tại trưởng thành hơn, tự tin hơn và đọc trận đấu tốt hơn một cách logic.
Lời khuyên cốt lõi: Với mỗi giai đoạn phát triển và tích lũy kinh nghiệm, cậu ấy sẽ ngày một hoàn thiện hơn. Vì vậy, điều duy nhất tôi nói với cậu ấy là: ‘Hãy là chính mình, hãy tận hưởng bóng đá với tất cả trách nhiệm mà con đang gánh vác trên vai, nhưng trên hết, hãy luôn là chính mình.’
Vai trò của "Kép phụ" và triết lý toàn cầu hóa
Một giải đấu lớn như World Cup không chỉ được quyết định bởi 11 cái tên đá chính, mà nó là thành quả của cả một tập thể. Trả lời câu hỏi về vai trò của Borja Iglesias trong đội hình khi tiền đạo này chưa có nhiều cơ hội thể hiện, De la Fuente đã nhấn mạnh tầm quan trọng của những cầu thủ ở hậu phương.
Borja là một mắt xích vô cùng quan trọng. Anh ấy là mẫu cầu thủ luôn âm thầm chuẩn bị, nỗ lực tập luyện mỗi ngày để đảm bảo bản thân ở trạng thái sẵn sàng cao nhất bất cứ khi nào đội tuyển cần đến.
Nhắc lại trận đấu với Áo, De la Fuente không giấu được sự tiếc nuối khi chia sẻ về những biến số không thể kiểm soát trong bóng đá:
“Hôm đó, có một khoảnh khắc tôi đã lên kế hoạch và nói với Borja rằng tôi chuẩn bị thực hiện hai sự thay đổi người cùng lúc: Martin Zubimendi và anh ấy. Thế nhưng, dòng chảy của trận đấu đột ngột rẽ sang một hướng khác mà chúng ta không thể nào kiểm soát được. Một tình huống trên sân xảy ra buộc tôi phải thay đổi quyết định vào phút chót và đưa ra một sự lựa chọn nhân sự khác.
Nhưng điều quan trọng là tập thể này luôn có những con người sẵn sàng chiến đấu vào đúng thời điểm họ được gọi tên. Tôi luôn muốn trao cơ hội cho tất cả, nhưng đây là World Cup. Vai trò của Borja là thúc đẩy và làm cho các cầu thủ khác trở nên tốt hơn, bởi vì năng lực và sự nghiêm túc của anh ấy trên sân tập đòi hỏi mọi người xung quanh phải liên tục nâng cấp bản thân.”
Bóng đá là tấm gương phản chiếu xã hội
Trước câu hỏi đầy thú vị của một cổ động viên họ Garcia về việc hàng triệu người mang họ Garcia tại Tây Ban Nha đang say đắm những cầu thủ có cái tên không quá "thuần Tây Ban Nha" truyền thống như Cucurella, Yamal, Oyarzabal hay Pedro Porro, vị chiến lược gia 65 tuổi đã đưa ra một câu trả lời mang tầm vóc vĩ mô:
Sự thích ứng với thời đại: Đó là kết quả tất yếu của quá trình toàn cầu hóa. Những làn gió mới đang thổi vào nền bóng đá. Những tiến trình lịch sử này mang lại sự hòa quyện của các chủng tộc, tín ngưỡng và hệ tư tưởng khác nhau, tạo nên một sự thích ứng linh hoạt với những giá trị mới.
Công cụ của sự gắn kết: Bóng đá chính là tấm gương phản chiếu chân thực của xã hội. Bộ môn này đóng một vai trò vô cùng mạnh mẽ trong việc thúc đẩy sự hội nhập. Nó là một công cụ kết nối quyền lực, một trường học dạy về các giá trị nhân văn.
Trân trọng giá trị tích cực: Tất nhiên, bóng đá vẫn có những mảng tối, những góc khuất xù xì, nhưng tôi chọn cách không để tâm vào điều đó. Bản chất thực sự của bóng đá là vô cùng tích cực, mang lại những điều tốt đẹp cho xã hội và đó là giá trị mà tất cả chúng ta phải cùng nhau gìn giữ. Nó là một tác nhân tuyệt vời cho sự gắn kết và hội nhập đại đồng.
Chữ "Tôn trọng" và Nỗi khổ tâm lớn nhất của một HLV trưởng
Khi được hỏi về từ ngữ mà bản thân yêu thích nhất trong tiếng Tây Ban Nha, Luis de la Fuente đã chọn một từ ngắn gọn nhưng chứa đựng toàn bộ thế giới quan của ông: "Sự tôn trọng".
“Từ mà tôi tâm đắc nhất chính là 'Tôn trọng'. Với sự tôn trọng làm điểm khởi đầu, bạn có thể xây dựng nên bất cứ điều gì. Lâu đài của sự chung sống hòa bình luôn được đặt trên những nền móng vững chắc của sự tôn trọng lẫn nhau. Tôi đã đọc được triết lý đó ở một cuốn sách và thấy nó hoàn toàn chính xác.
Đây là từ khóa cốt lõi trong cuộc đời tôi và cũng là từ ngữ tôi sử dụng nhiều nhất với các học trò của mình. Thậm chí, ngay cả khi tôi không trực tiếp nói ra thành lời, tinh thần tôn trọng đó vẫn phải được phản chiếu rõ nét trong mọi quyết định, mọi hành vi và mọi thái độ ứng xử hàng ngày. Đó là chìa khóa của tất cả.”
Chính từ triết lý tôn trọng con người sâu sắc đó, De la Fuente thừa nhận công việc khó khăn và đau lòng nhất của một nhà quản trị bóng đá cấp đội tuyển quốc gia không nằm ở các vấn đề chuyên môn, mà nằm ở khâu nhân sự. Từ "Tuyển chọn" mang một sức nặng vô hình:
“Mọi người thường nghĩ huấn luyện viên là những người chỉ tập trung vào các khái niệm kỹ thuật và chiến thuật cao siêu. Vâng, tất nhiên những điều đó là nền tảng, là cơ sở bắt buộc mà bất kỳ ai làm nghề này cũng phải có.
Bạn có thể sở hữu những ý tưởng chiến thuật thiên tài, nhưng phần việc khó khăn nhất là bạn phải chọn ra những cầu thủ phù hợp nhất với ý tưởng đó, thích ứng tốt nhất với sơ đồ đó. Việc phải tự tay gạch tên một cầu thủ hoàn toàn xứng đáng có mặt trong danh sách dự World Cup chỉ vì giới hạn số lượng cầu thủ đăng ký luôn là nỗi khổ tâm lớn nhất của tôi.”
Tuyến giữa xuất sắc nhất thế giới
Một câu hỏi mang tính thảo luận kinh điển được đặt ra: Liệu hàng tiền vệ hiện tại của Tây Ban Nha đã đủ tầm hoặc có thể trở nên vĩ đại như bộ khung tuyến giữa từng nâng cao cúp vàng World Cup 2010 tại Nam Phi (với những huyền thoại như Xavi, Iniesta, Sergio Busquets)?
Luis de la Fuente đã đưa ra một tuyên bố đầy mạnh mẽ nhưng được diễn đạt bằng tất cả sự khiêm nhường:
“Họ là hai hàng tiền vệ kiệt xuất của hai thế hệ. Nhưng theo quan điểm cá nhân của tôi, và tôi nói điều này với sự tôn trọng lớn nhất dành cho tất cả các đội bóng khác: Chúng tôi đang sở hữu tuyến giữa xuất sắc nhất thế giới vào lúc này. Tây Ban Nha có hai cầu thủ xuất sắc nhất cho mỗi vị trí.”
Sự tự tin của chiến lược gia 65 tuổi hoàn toàn có cơ sở khi nhìn vào chiều sâu đội hình đáng mơ ước mà ông đang sở hữu, nơi mỗi vị trí ở khu trung tuyến đều có ít nhất hai lựa chọn thuộc đẳng cấp thế giới.
Ở hệ thống phòng ngự từ xa, vai trò tiền vệ mỏ neo và điều tiết lối chơi được đóng đinh bởi Rodri, bộ não thượng thặng của bóng đá đương đại, bên cạnh một Martin Zubimendi luôn sẵn sàng bùng nổ với tư duy phòng ngự vô cùng thông minh.
Tịnh tiến lên phía trên, sức sáng tạo và khả năng tranh chấp ở khu vực tiền vệ trung tâm lệch cánh được bảo chứng bởi sự cơ động của Fabian Ruiz, kinh nghiệm trận mạc của Mikel Merino cùng một Alex Baena đầy đột biến.
Cuối cùng, trên mặt trận tấn công, Tây Ban Nha đang sở hữu một "tổ hợp" tiền vệ công và sáng tạo khiến mọi hàng thủ phải khiếp sợ. Đó là một Pedri chơi bóng như ảo thuật gia, một Dani Olmo quái kiệt trong không gian hẹp, và chiến binh Gavi đầy rực lửa, bất chấp sự vắng mặt đầy đáng tiếc của tài năng trẻ Fermín Lopez do chấn thương. Sự phân lớp nhân sự hoàn hảo này chính là bệ phóng biến La Roja thành thế lực đáng sợ nhất tại giải đấu năm nay.
"Tôi có lẽ đã bỏ sót một vài cái tên và cậu ấy chắc chắn sẽ giận tôi mất, xin đừng giận tôi nhé, tôi luôn nhớ đến tất cả các bạn", chiến lược gia người Tây Ban Nha hóm hỉnh nói thêm. Ông thừa nhận tuyến giữa năm 2010 là một tập thể phi thường, không thể tin nổi. Tuy nhiên, bóng đá đã thay đổi rất nhiều sau gần hai thập kỷ, nhịp độ và tư duy chơi bóng đã dịch chuyển, và ông tin rằng hàng tiền vệ hiện tại của mình đang đứng ở một đẳng cấp gần như tương đương với thế hệ vàng năm xưa.
Giải mã chiếc răng cưa mang tên Pedri
Khi một phóng viên từ truyền thông Anh đặt giả thuyết về việc Pedri là tiền vệ xuất sắc nhất thế giới nhưng thường không được truyền thông xứ sở sương mù đánh giá đúng mực vì phong cách chơi bóng kỳ lạ, trông cậu ấy như thể sắp mất bóng đến nơi nhưng bằng một cách thần kỳ nào đó luôn giữ lại được quả bóng trong chân, De la Fuente đã cười lớn đầy thích thú.
Lời khẳng định của người thầy: “Ha ha! Đúng vậy, hoàn toàn chính xác! Cậu ấy là một phù thủy, một ảo thuật gia đích thực trên sân cỏ. Điều đó có được là nhờ vào đẳng cấp, tài năng thiên bẩm và bộ kỹ năng kỹ thuật thượng thừa.”
Định nghĩa về sự thiên tài: Ông chia sẻ một bài học sâu sắc từ người thầy giáo cũ thời thơ ấu: “Kỹ thuật hay tài năng thực chất là việc hoàn thành những nhiệm vụ có độ khó tối đa mà không để lộ ra bất kỳ sự nỗ lực mệt mỏi nào.”
Bậc thầy tối thượng: Pedri chính là một giáo sư trong việc biến những điều không tưởng thành những điều bình thường. Cậu ấy chơi bóng với một sự thong dong, dễ dàng đến kinh ngạc. Cậu ấy nhìn thấy những đường chuyền, những khoảng trống mà tất cả chúng ta ngồi trên khán đài hay cabin huấn luyện đều không thể nhìn thấy được. Đó là đặc ân độc quyền chỉ thuộc về những thiên tài.
Màu của hạnh phúc, chiếc bánh Tortilla không hành và Cảm hứng Brazil 1982
Khép lại buổi phỏng vấn bằng những câu hỏi mang tính cá nhân và triết lý đời thường, Luis de la Fuente đã phác họa nên một bức chân dung mộc mạc nhưng đầy sâu sắc của một người đàn ông đã đi qua phần lớn cuộc đời.
Về màu sắc của hạnh phúc: “Khi bạn già đi, khi đã chạm đến một độ tuổi nhất định, bạn sẽ nhận ra rằng hạnh phúc thực ra là khả năng nhìn thấy những điều cốt lõi và thực sự quan trọng trong cuộc sống. Hạnh phúc không phải là một màu sắc cố định; hạnh phúc là sắc màu của cuộc sống, của sức khỏe, và là việc bạn có thể tận hưởng trọn vẹn từng khoảnh khắc quý giá bên cạnh gia đình, những người bạn thân thiết của mình. Đó mới chính là màu sắc của hạnh phúc.”
Về tranh cãi ẩm thực kinh điển (Món bánh trứng Tortilla Tây Ban Nha nên có hành hay không có hành): “Không hành! Tuyệt đối không có hành. Mẹ tôi là một người không thích ăn hành, dù ở nhà cha tôi và các anh chị em đều ăn được. Tôi thì không. Tôi không chạm vào nó. Tôi thừa hưởng trọn vẹn khẩu vị đó từ mẹ mình. Tortilla là một trong những món ăn khoái khẩu nhất của tôi, nhưng điều kiện tiên quyết là phải không có hành.”
Về vai trò của Mikel Oyarzabal: De la Fuente khẳng định Oyarzabal là một cầu thủ bóng đá hàng đầu với năng lực độc nhất vô nhị trong việc đọc, thấu hiểu và chơi tốt ở mọi vị trí trên hàng công. Khi dư luận phàn nàn Tây Ban Nha thiếu một trung phong cắm thực thụ, ông đã chứng minh Oyarzabal có thể đá hộ công cánh trái, cánh phải và chơi xuất sắc khi được đẩy vào đá tiền đạo trung tâm. “Cậu ấy hiểu rõ mọi khía cạnh của trận đấu, từng khoảnh khắc chiến thuật và những quyết định cần đưa ra. Tôi tin chắc rằng một ngày nào đó, Mikel Oyarzabal sẽ trở thành một huấn luyện viên giỏi, bởi tư duy nhìn nhận trận đấu của cậu ấy quá xuất sắc.”
Nguồn cảm hứng chiến thuật đích thực
Trước nhận định của một người hâm mộ về việc lối chơi kiểm soát bóng nhịp nhàng, thanh thoát của Tây Ban Nha trong chiến thắng hủy diệt trước Áo gợi nhớ mạnh mẽ đến vũ điệu Samba đầy mê hoặc của đội tuyển Brazil tại World Cup 1982 dưới sự dẫn dắt của huyền thoại Telê Santana, De la Fuente đã đưa ra một lời bộc bạch vô cùng khiêm tốn về triết lý huấn luyện của mình:
“Điều tôi luôn nhất quán khẳng định từ trước đến nay là tôi hiểu rất rõ các cầu thủ của mình. Cách hiểu về bóng đá của tôi rõ ràng đã có sự tiến hóa, dịch chuyển theo thời gian, nhưng động lực cốt lõi của sự tiến hóa đó đến từ chính các cầu thủ. Chính những con người cụ thể đó đã buộc ban huấn luyện phải nâng cấp, điều chỉnh ý tưởng chiến thuật sao cho phù hợp nhất với những phẩm chất nội tại của họ.”
Chiến lược gia người Tây Ban Nha kết luận bằng một thông điệp đầy ý nghĩa về nghệ thuật cầm quân:
“Tôi biết mình có một hệ thống triết lý nền tảng, nhưng chính các cầu thủ là những người bước ra sân, thực thi và làm cho ý tưởng đó trở nên lung linh, hoàn hảo hơn trên thảm cỏ. Bạn phải có một cái nền cơ bản cho mọi thứ, nhưng bạn cần nhận ra rằng cầu thủ mới là người quyết định trận đấu.
Nhiệm vụ của một huấn luyện viên là cung cấp cho họ những công cụ tối ưu nhất để họ tự do sáng tạo. Suy cho cùng, mọi nguồn cảm hứng lớn lao nhất trong bóng đá không nằm ở những sơ đồ trên sa bàn, nó nằm ở chính chất liệu nguyên bản, đó là tài năng của các cầu thủ.”
Bạn đọc quan tâm tuyển Tây Ban Nha, có thể tham khảo bài viết Hồ sơ tuyển Tây Ban Nha ở World Cup 2026: Đôi cánh thiên thần và Tham vọng xưng vương.
