Giữa rất nhiều loại táo có vị ngọt, giòn đang được bán trên thị trường, táo chua lại gây nhớ bởi một hương vị hoàn toàn khác. Quả nhỏ, vỏ xanh ngả vàng, cắn vào giòn mọng nước với vị chua thanh đặc trưng, loại táo từng gắn với những khu vườn, bờ ruộng ở nhiều vùng quê nay được tìm mua để ăn vặt, chấm muối hoặc chế biến thành nhiều món hấp dẫn.
Táo chua thuộc nhóm táo ta, có kích thước khiêm tốn hơn nhiều giống táo ngọt phổ biến. Cây có sức sống tốt, dễ thích nghi với điều kiện thời tiết nên trước đây thường được trồng quanh nhà, ven bờ ruộng hoặc tận dụng làm hàng rào. Không cần chăm sóc quá cầu kỳ, cây vẫn có thể phát triển, ra hoa và cho quả đều khi đến mùa.
Điểm khiến táo chua được yêu thích nằm ở phần thịt quả. Khi còn xanh, quả có màu xanh sáng, đến lúc già chuyển dần sang xanh vàng. Vỏ khá mỏng, thịt giòn, mọng nước, vị chua nổi bật nhưng không gắt, những quả chín kỹ thường có thêm chút vị ngọt nhẹ. Chính sự kết hợp giữa độ giòn và vị chua khiến loại quả này trở thành món ăn vặt quen thuộc của nhiều thế hệ.
Táo chua thường không cần chế biến cầu kỳ. Hái quả xuống, rửa sạch rồi chấm muối ớt, muối tôm hay các loại muối đặc sản là đã có một món ăn kích thích vị giác. Vị chua của táo hòa cùng vị mặn, cay của muối tạo nên cảm giác vừa giòn vừa đậm đà, càng ăn càng dễ cuốn.
Không chỉ được dùng để ăn tươi, táo chua còn có thể biến thành nhiều món khác. Quả được dùng để ngâm đường, làm siro, ngâm nước giải khát, làm mứt hoặc ô mai. Trong một số gia đình, táo chua còn được tận dụng làm nguyên liệu tạo vị chua cho món ăn như canh, các món kho hoặc nước sốt. Nhờ vị chua tự nhiên, loại quả này có thể tạo độ thanh cho món ăn mà không cần dùng quá nhiều gia vị.
Từ một loại quả chủ yếu xuất hiện trong vườn nhà, táo chua ngày càng có đầu ra rộng hơn khi nhu cầu tìm kiếm các loại trái cây dân dã, gắn với hương vị tuổi thơ tăng lên. Trên các chợ trực tuyến, loại quả này thường được bán theo mùa. Có thời điểm đầu vụ, táo chua được rao khoảng 50.000-70.000 đồng/kg, sau đó giá giảm còn khoảng 30.000-35.000 đồng/kg khi bước vào chính vụ và nguồn cung tăng.
Một vùng trồng táo chua đáng chú ý là Gia Lộc, Hải Phòng. Điều kiện đất đai và khí hậu tại đây phù hợp với cây táo, giúp quả phát triển tốt, có độ giòn và vị chua đặc trưng. Từ những cây được trồng nhỏ lẻ quanh nhà, một số hộ dân đã mở rộng diện tích thành các vườn chuyên canh, cung cấp quả cho thương lái và thị trường ngoài địa phương.
Ngoài Hải Phòng, cây táo chua cũng được trồng tại một số tỉnh đồng bằng Bắc Bộ như Hưng Yên, Bắc Ninh, Ninh Bình. Tuy nhiên, quy mô ở mỗi nơi khác nhau, phần lớn phục vụ nhu cầu tiêu dùng trong khu vực. Khi vào mùa, táo chua từ các vùng trồng được đưa ra chợ dân sinh, chợ đầu mối và bán trực tuyến, giúp người ở xa cũng có thể thưởng thức loại quả dân dã này.
Táo chua được đánh giá là cây ăn quả tương đối dễ trồng. Cây phù hợp với đất tơi xốp, có khả năng thoát nước và cần nhiều ánh sáng để sinh trưởng, ra hoa, đậu quả. Sau khi thu hoạch, người trồng thường tiến hành cắt tỉa những cành già, cành yếu để tạo tán thông thoáng, đồng thời bổ sung dinh dưỡng và phân hữu cơ giúp cây phục hồi, chuẩn bị cho vụ sau.
Nếu được chăm sóc đúng kỹ thuật, cây bắt đầu cho quả bói sau khoảng 18-24 tháng. Từ năm thứ ba, năng suất dần ổn định và một vườn táo có thể tiếp tục cho thu hoạch trong nhiều năm. Sau thời gian cây ra hoa vào cuối mùa xuân, quả phát triển qua mùa hè và bước vào vụ thu hoạch chính từ khoảng tháng 7 đến tháng 10, tùy điều kiện thời tiết và từng vùng trồng.
Từ một loại quả dân dã từng có mặt trong những khu vườn quê, táo chua đang tìm được chỗ đứng riêng trên thị trường nhờ hương vị đặc trưng. Không cần vẻ ngoài bắt mắt hay vị ngọt đậm, chính cái giòn mọng và chua thanh đã tạo nên sức hút riêng, giúp loại quả này mỗi khi vào mùa lại được nhiều người tìm mua.
Nằm trong danh sách 20 loại trái cây tốt cho sức khỏe được một chuyên trang ẩm thực tại Anh công bố, táo là loại quả có hàm lượng dinh dưỡng cao, xếp vị trí đầu tiên trong bảng xếp hạng và “bỏ xa” nhiều loại quả quen thuộc như dưa hấu, lựu, mận...
