Theo các chuyên gia, sự tò mò, khả năng ghi nhớ sớm hay hứng thú khám phá những điều mới là những biểu hiện thường gặp ở trẻ có não bộ phát triển tốt, dù đây chỉ là các dấu hiệu tham khảo chứ không phải thước đo chính xác về IQ.
Dấu hiệu nhận biết trẻ có khả năng nhận thức tốt
Theo bác sĩ tại Bệnh viện Nguyễn Tri Phương (TP.HCM), một số hành vi sau đây có thể cho thấy trẻ có khả năng nhận thức nhạy bén hơn so với bạn bè đồng trang lứa:
-
Ham học hỏi từ môi trường: Trẻ luôn muốn khám phá xung quanh; ví dụ, trẻ nhanh chóng nín khóc khi được bế đi quan sát không gian mới hoặc tiếp xúc với người lạ, đồ vật mới.
-
Khả năng ghi nhớ sớm: Trẻ có thể nhận ra người thân, phân biệt người quen - người lạ hoặc ghi nhớ vị trí đồ vật từ sớm.
-
Biết tìm kiếm đồ vật: Khoảng 10-11 tháng tuổi, trẻ biết tự lật chăn để tìm món đồ bị người lớn cất giấu, thể hiện trí nhớ và khả năng xử lý thông tin đang phát triển tốt.
-
Thích khám phá cái mới: Trẻ nhanh chán đồ chơi cũ và luôn hứng thú với đồ vật mới, phản ánh nhu cầu tiếp nhận kiến thức và phát triển nhận thức.
Dinh dưỡng: Nền tảng cho "giai đoạn vàng"
TS.BS Phạm Thị Thuận (Bệnh viện Trung ương Quân đội 108) nhấn mạnh rằng não người có khoảng 60% khối lượng là chất béo, chủ yếu gồm các acid béo omega-3 như DHA, EPA và ALA. Vì vậy, việc bổ sung đầy đủ và cân đối các nhóm chất (bao gồm nước, protein, carbohydrate và muối khoáng) trong những năm đầu đời là đặc biệt quan trọng.
Thực tế, các kết nối thần kinh đã hình thành ngay từ những ngày đầu sau sinh, nên cha mẹ không nên đợi đến khi con gặp khó khăn trong học tập mới bắt đầu chú trọng phát triển trí não. Ngoài ra, các thực phẩm giàu omega-3 (DHA, EPA trong nguồn gốc động vật và ALA trong nguồn gốc thực vật) cần được ưu tiên để cấu tạo tế bào não và hỗ trợ hệ thần kinh.
Cha mẹ cần đồng hành cùng con như thế nào?
Bên cạnh dinh dưỡng, các chuyên gia khuyến cáo cha mẹ cần lưu ý:
-
Tương tác thường xuyên: Dành thời gian trò chuyện, đọc sách, hát và chơi cùng con.
-
Giao tiếp sớm: Với trẻ sơ sinh, việc giao tiếp bằng ánh mắt, nét mặt và giọng nói nhẹ nhàng giúp trẻ phát triển khả năng ngôn ngữ cũng như tư duy.
-
Tạo môi trường an toàn: Xây dựng không gian sống an toàn để trẻ tự do khám phá, duy trì sinh hoạt khoa học và khuyến khích vận động.
Các chuyên gia lưu ý rằng mỗi trẻ có tốc độ phát triển riêng, cha mẹ không nên ép con học quá sớm mà hãy tập trung vào việc tạo môi trường giàu tương tác và đồng hành cùng con trong những năm đầu đời.
