Những viên thạch đủ màu sắc, khoai tây chiên giòn rụm, các loại snack cay bắt mắt hay nước ngọt vị trái cây… đều là những món ăn vặt mà nhiều trẻ yêu thích và khó cưỡng lại.
Tuy nhiên, đằng sau hương vị hấp dẫn và hình thức bắt mắt, không ít sản phẩm chứa phụ gia tạo màu, tạo hương, tạo vị hoặc lượng đường, muối và chất béo khá cao.
Nếu trẻ thường xuyên ăn những loại đồ ăn này trong thời gian dài, thói quen ăn uống có thể bị ảnh hưởng, đồng thời làm giảm chất lượng bữa ăn chính, từ đó tác động không tốt đến hệ tiêu hóa, sự phát triển thể chất và sức khỏe lâu dài.
Các chuyên gia dinh dưỡng cũng khuyến cáo bố mẹ nên hạn chế một số loại đồ ăn vặt để bảo vệ sức khỏe và hỗ trợ trẻ phát triển.
5 loại đồ ăn vặt chuyên gia khuyến cáo nên hạn chế vì có thể ảnh hưởng đến sức khỏe của trẻ
Các chuyên gia dinh dưỡng liệt kê "danh sách đen" 5 loại đồ ăn vặt nên hạn chế cho con ăn.
Thạch trái cây: Hấp dẫn nhưng ít giá trị dinh dưỡng
Nhiều bố mẹ nghĩ rằng thạch trái cây mềm, mát và được làm từ trái cây nên là món ăn vặt khá lành mạnh.
Tuy nhiên, phần lớn các loại thạch trên thị trường chủ yếu được làm từ chất tạo gel, đường, hương liệu và phẩm màu thực phẩm, trong khi lượng trái cây thật thường rất ít. Vì vậy, giá trị dinh dưỡng của sản phẩm không cao.
Nếu trẻ ăn quá nhiều, lượng đường nạp vào cơ thể sẽ tăng lên, làm tăng nguy cơ sâu răng, thừa cân và ảnh hưởng đến chế độ ăn cân đối. Ngoài ra, với trẻ nhỏ, thạch còn tiềm ẩn nguy cơ hóc, nghẹn nếu ăn không đúng cách hoặc không có người lớn theo dõi.
Đồ ăn cay đóng gói: Nhiều muối, dầu và phụ gia
Các loại que cay, thanh cay hay đồ ăn cay đóng gói thường có hương vị đậm đà nên rất dễ khiến trẻ thích thú.
Tuy nhiên, đây lại là nhóm thực phẩm chứa nhiều dầu, muối và các chất tạo hương vị. Một số sản phẩm không rõ nguồn gốc còn có nguy cơ không đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm.
Việc sử dụng thường xuyên có thể làm tăng gánh nặng chuyển hóa cho gan và thận của trẻ. Đồng thời, trẻ cũng dễ hình thành thói quen ăn mặn, ăn đậm vị và trở nên kén ăn hơn trong các bữa ăn.
Đồ chiên nóng: Nhiều năng lượng nhưng ít dinh dưỡng
Khoai tây chiên, snack bắp, bánh phồng hay các loại bim bim là những món ăn vặt quen thuộc với nhiều trẻ em.
Sau quá trình chế biến ở nhiệt độ cao, phần lớn vitamin và dưỡng chất tự nhiên bị hao hụt đáng kể, trong khi sản phẩm lại chứa nhiều tinh bột, chất béo và muối. Một số loại còn có chất béo chuyển hóa nếu được sản xuất bằng công nghệ không phù hợp.
Khi trẻ ăn quá nhiều đồ ăn phồng, cảm giác no sẽ khiến trẻ ăn ít hơn trong các bữa chính, từ đó dễ thiếu hụt các dưỡng chất cần thiết cho sự phát triển.
Đồ uống hương trái cây: Hàm lượng đường có thể cao hơn nhiều người nghĩ
Không ít bố mẹ hạn chế nước ngọt có gas nhưng lại thường xuyên cho con uống nước trái cây đóng chai hoặc các loại nước có hương vị trái cây vì nghĩ chúng tốt cho sức khỏe.
Thực tế, nhiều loại đồ uống này chứa lượng đường khá cao. Ngay cả nước ép trái cây nguyên chất cũng đã loại bỏ phần lớn chất xơ, trong khi lượng đường tự nhiên vẫn được giữ lại ở nồng độ cao.
Các chuyên gia nhi khoa khuyến cáo, đối với các loại nước uống hương trái cây có thêm đường và hương liệu, việc sử dụng nhiều có thể làm tăng nguy cơ sâu răng, thừa cân và khiến trẻ quen với khẩu vị ngọt.
Các sản phẩm thịt chế biến sẵn: Nhiều muối và chất bảo quản
Xúc xích, giăm bông, chả viên hay các loại thịt chế biến sẵn thường được nhiều gia đình lựa chọn vì tiện lợi.
Tuy nhiên, những thực phẩm này thường chứa lượng natri khá cao cùng các chất bảo quản được phép sử dụng trong thực phẩm chế biến.
Nếu trẻ ăn thường xuyên, lượng muối dư thừa có thể làm tăng gánh nặng cho thận và hình thành thói quen ăn mặn từ sớm.
Chọn đồ ăn vặt đúng cách, vừa giúp con ngon miệng, vừa bổ sung dinh dưỡng
Các chuyên gia dinh dưỡng cho rằng, bố mẹ không nhất thiết phải cấm hoàn toàn trẻ ăn vặt. Bởi khi bị cấm đoán quá nghiêm ngặt, trẻ lại càng tò mò, thèm ăn hơn, thậm chí có xu hướng lén ăn hoặc ăn quá nhiều khi có cơ hội.
Điều quan trọng là lựa chọn những món phù hợp và bổ dưỡng để thay thế các thực phẩm chế biến sẵn nhiều đường, muối và phụ gia.
Dưới đây là một số gợi ý về những món ăn vặt lành mạnh mà nhiều gia đình có thể áp dụng.
Trái cây tươi
Táo, chuối, cam, quýt, việt quất... đều là những lựa chọn giàu vitamin, chất xơ và khoáng chất. Bố mẹ chỉ cần rửa sạch, cắt thành miếng vừa ăn là đã có một món ăn vặt thơm ngon, giúp trẻ vừa no bụng vừa bổ sung dinh dưỡng.
Sữa chua ít đường hoặc không đường
Sữa chua cung cấp canxi, protein và lợi khuẩn có lợi cho hệ tiêu hóa. Bố mẹ có thể kết hợp cùng trái cây tươi để món ăn hấp dẫn hơn mà vẫn đảm bảo cân bằng dinh dưỡng.
Các loại hạt nguyên vị
Óc chó, hạnh nhân, hạt điều... là nguồn cung cấp chất béo tốt, protein và nhiều vi chất cần thiết cho sự phát triển của trẻ. Với trẻ nhỏ, bố mẹ nên nghiền nhỏ hoặc sử dụng bơ hạt để giảm nguy cơ hóc, nghẹn.
Đồ ăn nhẹ tự làm tại nhà
Những món bánh đơn giản làm từ trứng, sữa, yến mạch hoặc bột nguyên cám sẽ giúp bố mẹ chủ động kiểm soát lượng đường, muối và hạn chế phụ gia. Đây cũng là lựa chọn an toàn để thay thế nhiều loại bánh kẹo đóng gói.
Rau củ tươi
Dưa chuột, cà rốt, cà chua bi hoặc các loại rau củ luộc có thể trở thành món ăn vặt hấp dẫn nếu được cắt thành thanh nhỏ, trình bày đẹp mắt. Việc làm quen với rau củ từ sớm cũng giúp trẻ hình thành khẩu vị lành mạnh.
Trong quá trình nuôi dạy con, đồ ăn vặt không phải là "kẻ thù". Điều quyết định là bố mẹ lựa chọn loại thực phẩm nào và xây dựng thói quen ăn uống ra sao.
Thỉnh thoảng cho trẻ thưởng thức món mình yêu thích sẽ không gây ảnh hưởng đáng kể. Tuy nhiên, nếu trẻ thường xuyên sử dụng các loại đồ ăn vặt nhiều đường, muối và chất béo, sức khỏe, sự phát triển thể chất cũng như thói quen ăn uống lâu dài có thể bị tác động.
Vì vậy, thay vì cấm hoàn toàn, bố mẹ hãy ưu tiên những thực phẩm tự nhiên, hạn chế đồ ăn chế biến sẵn và giúp con hình thành thói quen lựa chọn thực phẩm lành mạnh ngay từ nhỏ. Đây cũng là một trong những cách đơn giản nhưng hiệu quả để đồng hành cùng sự phát triển khỏe mạnh của trẻ.
