Tết Trung thu đến gần cũng là thời điểm nhu cầu tìm kiếm các chương trình vui chơi, tặng quà, hỗ trợ trẻ em và hoạt động thiện nguyện tăng lên. Đây cũng là cơ hội để các đối tượng lừa đảo lợi dụng tâm lý muốn nhận quà hoặc giúp đỡ người khác để giăng bẫy trên không gian mạng.
Theo khuyến cáo của Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao - Công an thành phố Hải Phòng, người dân cần nâng cao cảnh giác, chủ động kiểm chứng thông tin trước khi cung cấp dữ liệu cá nhân hoặc thực hiện bất kỳ giao dịch nào trên mạng.
Giả mạo tổ chức uy tín để tặng quà Trung thu
Một thủ đoạn đáng chú ý là kẻ gian lập các trang Facebook, Zalo hoặc TikTok giả mạo cơ quan Nhà nước, trường học, tổ chức bảo trợ trẻ em hay doanh nghiệp lớn.
Các tài khoản này có thể sử dụng logo, hình ảnh và cách trình bày rất giống những trang chính thức nhằm tạo cảm giác đáng tin cậy. Sau đó, chúng đăng các nội dung hấp dẫn như “Đăng ký nhận quà Trung thu miễn phí”, “Hỗ trợ tiền cho trẻ em năm 2026”, “Tặng voucher, lồng đèn cho bé”...
Điểm chung của những bài đăng này là thường kèm đường link hoặc mã QR và yêu cầu người dùng truy cập để “xác minh thông tin”, “hoàn thiện hồ sơ” hoặc “đăng ký nhận quà”.
Khi truy cập vào các đường link này, nạn nhân có thể bị yêu cầu nhập nhiều thông tin như họ tên, số CCCD, thông tin của trẻ em, số tài khoản ngân hàng... Đây là những dữ liệu có giá trị và có thể bị kẻ xấu lợi dụng cho nhiều mục đích khác nhau.
Cảnh giác khi bị yêu cầu cung cấp OTP hoặc chuyển tiền
Một dấu hiệu nguy hiểm khác là sau khi thu thập thông tin, kẻ gian tiếp tục yêu cầu nạn nhân cung cấp mã OTP hoặc thực hiện một giao dịch tài chính.
Chúng có thể đưa ra những lý do như phải đóng “phí làm hồ sơ”, “phí vận chuyển quà”, “tiền đối ứng” hoặc một khoản tiền nhỏ để hoàn tất thủ tục nhận hỗ trợ.
Số tiền ban đầu đôi khi không lớn nên nạn nhân dễ mất cảnh giác. Tuy nhiên, sau khi chuyển tiền, đối tượng có thể tiếp tục viện thêm nhiều lý do để yêu cầu chuyển khoản lần nữa hoặc nhanh chóng chặn liên lạc.
Vì vậy, người dân cần nhớ rằng không nên cung cấp mã OTP, mật khẩu, mã xác thực hoặc thông tin bảo mật tài khoản ngân hàng cho bất kỳ cá nhân nào thông qua tin nhắn mạng xã hội.
Đặc biệt, khi nhận được thông báo về chương trình tặng quà, hỗ trợ tiền hoặc voucher, người dùng nên kiểm tra trên website, fanpage chính thức của đơn vị tổ chức thay vì truy cập trực tiếp vào đường link được gửi qua tin nhắn.
Kêu gọi từ thiện cũng có thể trở thành cái bẫy
Không chỉ nhắm vào những người muốn nhận quà, các đối tượng lừa đảo còn lợi dụng lòng tốt của cộng đồng.
Dịp Trung thu, hình ảnh trẻ em có hoàn cảnh khó khăn hoặc những câu chuyện cần hỗ trợ thường được chia sẻ trên các hội nhóm. Kẻ gian có thể sử dụng hình ảnh của những em nhỏ hoặc thông tin về các chương trình thiện nguyện để dựng bài kêu gọi quyên góp.
Tuy nhiên, tài khoản nhận tiền được cung cấp trong bài đăng có thể là tài khoản cá nhân của chính đối tượng lừa đảo. Khi đó, toàn bộ số tiền nhà hảo tâm chuyển vào có nguy cơ bị chiếm đoạt.
Trước khi chuyển tiền ủng hộ, người dân nên kiểm tra kỹ đơn vị đứng ra tổ chức chương trình, thông tin người tiếp nhận và mục đích sử dụng tiền. Với những chương trình do cơ quan, tổ chức thực hiện, nên tìm thông tin xác nhận từ kênh chính thức.
4 nguyên tắc cần nhớ khi dùng Zalo, Facebook dịp Trung thu
Để tránh trở thành nạn nhân, người dùng mạng xã hội nên đặc biệt ghi nhớ:
Thứ nhất, không vội tin những lời mời nhận quà, nhận tiền hoặc hỗ trợ có giá trị lớn, đặc biệt khi thông tin chỉ xuất hiện trên một tài khoản hoặc hội nhóm không rõ nguồn gốc.
Thứ hai, không cung cấp CCCD, thông tin tài khoản ngân hàng, mật khẩu hay mã OTP chỉ vì một lời đề nghị nhận quà hoặc hoàn thiện hồ sơ trực tuyến.
Thứ ba, không tùy tiện quét mã QR hoặc truy cập đường link lạ được gửi qua Zalo, Facebook, kể cả khi đường link được giới thiệu là của một cơ quan, trường học hay doanh nghiệp.
Thứ tư, kiểm chứng thông tin trước khi chuyển tiền, nhất là với các bài kêu gọi từ thiện. Nếu có nghi ngờ, người dân nên liên hệ trực tiếp với đơn vị được nhắc đến trong bài đăng thông qua kênh chính thức để xác nhận.
Trong bối cảnh các thủ đoạn lừa đảo trực tuyến ngày càng được xây dựng tinh vi, việc giữ tâm lý bình tĩnh và kiểm tra thông tin trước khi thao tác là cách đơn giản nhưng quan trọng để bảo vệ tài khoản, dữ liệu cá nhân và tài sản của chính mình.
