Găng tu hú có tên khoa học là Gmelina philippensis hoặc Catunaregam spinosa, là dòng cây thân gỗ nhỏ, dễ uốn nắn, có sức sống khỏe và thường được chọn để tạo dáng bonsai hoặc trồng làm cảnh. Cây găng tu hú mọc hoang ở nhiều tỉnh/thành trên cả nước. Ở các vùng nông thôn, loại cây này được người dân mang về trồng quanh nhà làm hàng rào để bảo vệ tài sản do có nhiều gai.
Cây găng tu hú mọc dại trong tự nhiên, được trồng làm hàng rào
Cây có thể phát triển được trên nhiều loại đất, kể cả nơi đã bị bào mòn nhiều và trơ tầng đá ong cằn cỗi. Bộ rễ của cây khoẻ và có thể dài hơn 1m. Cây phát triển tối đa có thể cao đến 8 mét, phân nhiều nhánh. Thân màu nâu, dọc thân có nhiều gai to, sắc nhọn, mọc ngay ở những nơi đâm cành, gai có thể dài từ 5-15mm. Lá găng tu hú xoan ngược, đầu tù hoặc gần nhọn. Phía dưới gốc lá nhọn sắc, bề mặt nhẵn, cả hai mặt có lông mềm. Chiều rộng lá khoảng 1,5-3 cm, trong khi đó chiều dài lá dao động từ 2,5-7 cm.
Cây thường rụng lá vào mùa đông và ra hoa từ tháng 3 đến tháng 9. Hoa có màu trắng hoặc sắc vàng lục, hình cái chuông, phía trên xòe ra 6 cánh màu trắng . Cuống hoa rất ngắn, hầu như không nhìn thấy được. Mùa quả bắt đầu từ tháng 3 đến tháng 11. Quả găng tu hú mọng, hình trứng hoặc hình cầu, to cỡ quả chanh, đầu quả có các lá đài đồng trưởng. Quả non có màu trắng, khi già chuyển sang màu xanh đậm và chín thì có màu vàng.
Găng tu hú có hoa vàng nổi bật, trông rất bắt mắt
Đây là loại cây ưa sáng, dễ trồng mọc khỏe, chịu được khô hạn, nhân giống chủ yếu bằng gieo hạt. Nhờ sức sống sức sống bền bỉ, gai góc, thường được chơi dưới dạng cây cảnh bonsai hoặc trồng làm hàng rào, trong phong thủy, găng tu hú là biểu tượng cho sự kiên cường và bản lĩnh. Cây tượng trưng cho ý chí vượt khó, sự mạnh mẽ và kiên định của gia chủ trước những sóng gió cuộc đời. Ngoài ra, những gốc găng tu hú cổ thụ còn là biểu tượng của sự trường thọ và cổ kính.
Nhờ ý nghĩa phong thủy đặc biệt, cùng dáng vẻ đẹp lạ, lại dễ chăm dễ uốn nắn, găng tu hú đang ngày càng được giới chơi cây yêu thích. Trên thị trường cây cảnh, găng tu hú bonsai được rao bán với nhiều mức giá khác nhau, có chậu mini chỉ từ 150.000 đồng, cho tới các dáng thế lạ, cây lâu năm, kích thước lớn lên tới hàng chục triệu đồng.
Găng tu hú “lên chậu” thành bonsai với dáng thế đẹp
Dễ dàng tìm thấy các chậu găng tu hú bonsai đẹp lạ trên chợ mạng
Ngày càng nhiều người chơi cây cảnh tìm đến găng tu hú
Cách đây không lâu, tác phẩm găng tu hú bonsai gần 100 tuổi của một nghệ nhân ở Thanh Hóa từng gây chú ý trên mạng xã hội. Cây sở hữu bộ thân cực phẩm khi gỗ lũa toàn bộ và tán cây được thiết kế theo phong cách tản vân. Nhiều người chơi vẫn hay gọi một cái tên rất mỹ miều đây là loài cây long nhả ngọc hay mắt rồng. Toàn bộ tán cây được thiết kế theo phong cách tản vân nghĩa là tựa mây bay, cách tạo hình mà rất nhiều người ưa chuộng.
Theo chủ nhân, cây găng tu hú này được coi như "báu vật" của gia đình nhà bởi sở hữu 4 tiêu chí vàng là Cổ - Kỳ - Mỹ - Văn. Đây là những tiêu chuẩn để nói về cây cảnh độc lạ có tính nghệ thuật cao. Theo định giá của giới sinh vật cảnh, cây găng tu hú trăm tuổi hiện có giá lên tới gần 1 tỷ đồng. Trong làng chơi cây cảnh Việt rất hiếm cây găng tu hú có thế dáng độc lạ như cây găng này.
Gốc găng tu hú có tuổi đời xấp xỉ 100 năm, được định giá gần 1 tỷ đồng
Theo các nghệ nhân, găng tu hú là loài ưa sáng mạnh, thích hợp để ngoài trời hoặc nơi có nắng trực tiếp cả ngày. Nếu để cây trong bóng râm quá lâu, cây sẽ phát triển cành lá rậm rạp (chủ yếu là thân lá) nhưng rất khó hoặc không chịu ra hoa.
Khi tạo dáng, chú ý không nên cắt tỉa quá sát mùa hoa. Nên tiến hành cắt tỉa tạo tán, loại bỏ các cành tăm, cành yếu hoặc cành mọc ngược trước đợt ra hoa chính vài tuần đến 1-2 tháng. Khi cành mới phục hồi và phát triển cứng cáp sau cắt tỉa, kết hợp với chế độ nắng và phân bón phù hợp, cây sẽ dễ bật mầm hoa ở nách lá.
Đây là loại cây dễ trồng, dễ chăm, lại dễ uốn nắn thành cây cảnh nên được nhiều người yêu thích. Găng tu hú bonsai có thể được trưng trong sân vườn rộng, hay tại ban công, ban làm việc, lối đi,… để làm đẹp không gian sống.
