Cây cau là loài cây có nguồn gốc từ Madagascar. Cho đến nay, đây là loài cây rất phổ biến ở khu vực Đông Nam Á. Tại Việt Nam ta, không khó để bắt gặp hình ảnh cau được trồng làm cây cảnh trong và ngoài khuôn viên nhà ở. Các bộ phận như thân, rễ, lá, hoa và quả đều có những đặc điểm riêng, giúp cây thích nghi tốt với điều kiện khí hậu nhiệt đới.
Hình ảnh cây cau quá quen thuộc ở các vùng quê
Thân cau thường mọc thẳng, dạng hình trụ và hầu như không phân cành. Trên thân có nhiều vòng sẹo ngang do bẹ lá già để lại. Thân khá thon so với chiều cao nên cây phù hợp trồng dọc lối đi, hàng rào hoặc trong khuôn viên sân vườn. Cây cau có hệ rễ chùm phát triển quanh gốc, giúp hút nước, dinh dưỡng và giữ cây đứng vững. Rễ sinh trưởng tốt trong đất tơi xốp, thoát nước tốt; nếu đất ngập úng kéo dài, rễ dễ suy yếu hoặc bị thối.
Lá cau thuộc dạng lá kép lông chim, mọc tập trung ở phần ngọn. Lá có màu xanh, cuống dài và nhiều lá chét thuôn nhỏ. Khi lá già, bẹ lá khô và rụng xuống, để lại các vòng sẹo đặc trưng trên thân. Tán cau tập trung ở phần ngọn nên khá gọn, không chiếm nhiều diện tích ngang. Đặc điểm này giúp cây tạo mảng xanh nhưng vẫn giữ được sự thông thoáng cho sân vườn và công trình cảnh quan.
Cây cau cho tán lá đẹp, xanh mướt
Hoa cau mọc thành cụm gần bẹ lá, có kích thước nhỏ và thường mang màu trắng ngà hoặc vàng nhạt. Khi cây trưởng thành và được chăm sóc tốt, hoa có thể xuất hiện định kỳ và phát triển thành quả. Quả cau thường mọc thành buồng, khi non có màu xanh và chuyển sang vàng cam hoặc đỏ cam khi chín tùy giống. Quả có dạng hình trứng hoặc gần tròn, bên trong chứa hạt tương đối cứng.
Chiều cao cây cau phụ thuộc vào giống và điều kiện chăm sóc. Cau ta có thể phát triển khá cao, trong khi cau lùn và một số giống cau cảnh có chiều cao vừa phải. Đặc điểm nổi bật của cây cau cảnh là khi nhìn từ bên ngoài, dường như chỉ thấy lá cây rậm rạp từ gốc. Những chiếc lá mỏng manh, mềm mại, cuống tròn và mọc đối xứng rất hài hòa. Đặc biệt, còn có loại cau cảnh có khả năng cho quả, được gọi là cây cau lùn.
Các loại cau cảnh phổ biến hiện này được nhiều người săn lùng có thể kể đến như:
+ Cau vàng (Cau cảnh / Cau Nhật): Mọc thành bụi, thân vươn thẳng, bẹ lá màu vàng óng. Cây cao từ 1 đến 4 mét, giúp thanh lọc khí độc.
+ Cau tiểu trâm: Dáng nhỏ gọn cao từ 15 đến 40 cm. Cây hợp đặt trên bàn làm việc, phòng khách hoặc bệ cửa sổ.
+ Cau Hawai: Thân thẳng nhỏ, cao từ 0.5 đến 2 mét. Cây ưa bóng râm và chịu lạnh tốt, rất thích hợp trồng trong nhà.
+ Cau đỏ (Cau bẹ đỏ): Thân cột lớn, bẹ và thân có màu đỏ rực rỡ rất đẹp. Cây cao từ 7 đến 10 mét, thường trồng ở sảnh lớn, resort hoặc công viên.
+ Cau Nga Mi (Chà là cảnh): Lá cong duyên dáng, thân thấp từ 1 đến 3 mét. Cây thường được chọn trang trí ban công hoặc sân thượng.
+ Cau mây: Thân bụi thưa, cao từ 1 đến 3 mét. Cây có khả năng thanh lọc không khí tốt và dễ chăm sóc.
Giống cau bẹ đỏ được nhiều người săn lùng
Không chỉ có gia trị thẩm mỹ, cau cảnh còn mang ý nghĩa phong thủy đặc biệt. Cau cảnh có dáng thẳng đứng vươn cao, tán cây xòe rộng sum suê xanh tốt. Vì vậy, cây cau là biểu tượng cho sức sống mạnh mẽ, đem lại nguồn năng lượng tích cực với nhiều may mắn cho gia chủ. Quả cau mọc thành buồng, xen kẽ nhau, tượng trưng cho tài lộc và no đủ.
Trên thị trường bonsai, cây cau cảnh không có giá thành không quá cao, thường từ vài trăm nghìn đến vài triệu đồng. Vì cau cảnh là giống cây không quá hiếm, tuổi thọ trung bình và thường chỉ mang dáng thế đặc trưng vốn có. Đây là loại bonsai phổ biến, dễ tìm mua, trồng và chăm sóc để chơi cảnh.
Cau cảnh trưng trong nhà, làm đẹp không gian sống
Không khó để thấy trong góc một văn phòng hay mảng sân vườn nhà của nhiều người Việt Nam có một cây cau cảnh, cũng nhờ đặc tính lọc không khí và tạo mảng xanh này. Nhiều người tìm mua cau cảnh phải nhìn tán lá, càng xanh tốt và vươn rộng thì giá thành càng cao.
Cau cảnh có bộ rễ tương đối phát triển nhưng không nhất thiết phải sử dụng chậu quá lớn. Chậu có kích thước vừa phải giúp cây giữ được dáng gọn gàng, đồng thời thuận tiện cho việc bố trí trong nhà. Có thể sử dụng giỏ đan hoặc các loại vật liệu trang trí bên ngoài chậu để tạo sự đồng bộ với nội thất phòng khách.
Có nhiều giống cau cảnh khác nhau, tùy theo sở thích của mỗi người
Theo các nghệ nhân, cau cảnh là một trong những loại cây ưa ánh sáng, phù hợp trồng trong điều kiện ngoài trời như sân, vườn. Nếu muốn để cây trong nhà thì cần phải tắm nắng cho chúng 3-4 lần/tuần. Mục đích là để cây hấp thụ đủ ánh sáng, không bị vàng lá. Cây cau cảnh có hoa, nhưng sẽ khó ra hoa hơn những loại cây thông thường. Mỗi năm thường nở 1-2 lần và có mùi thơm dễ chịu. Nếu chăm sóc tốt và đất có đủ dinh dưỡng, cây cau cảnh bonsai còn có thể cho ra quả trông rất đẹp mắt.
