Mùng tơi là loại rau quen thuộc, dễ trồng và có thể phát triển tốt ngay cả trong chậu, thùng xốp hay khoảng đất nhỏ quanh nhà. Tuy nhiên, không phải cứ gieo hạt xuống đất là cây sẽ cho nhiều ngọn. Nếu đất nghèo dinh dưỡng, thiếu nắng hoặc tưới nước không đúng cách, mùng tơi dễ còi cọc, lá nhỏ, thân mảnh và nhanh già.
Chọn giống tốt, chuẩn bị đất tơi xốp để mùng tơi bật mầm khỏe
Muốn cây lớn nhanh, trước hết nên chọn hạt giống có nguồn gốc rõ ràng, hạt đều, chắc và không bị ẩm mốc. Có thể lựa chọn giống mùng tơi xanh hoặc mùng tơi có màu tím tùy sở thích. Nếu trồng tại nhà với mục đích thu hái ngọn non thường xuyên, nên ưu tiên giống có khả năng sinh trưởng mạnh, nhiều nhánh và lá dày.
Trước khi gieo, có thể ngâm hạt trong nước ấm khoảng 4-6 giờ để giúp lớp vỏ hạt mềm hơn, từ đó hỗ trợ quá trình nảy mầm. Sau khi ngâm, vớt hạt ra để ráo rồi đem gieo vào đất đã chuẩn bị. Không nên gieo quá dày vì cây con chen chúc sẽ cạnh tranh ánh sáng và dinh dưỡng, khiến thân vươn dài nhưng ngọn lại nhỏ.
Đất trồng mùng tơi cần tơi xốp, thoát nước tốt nhưng vẫn giữ được độ ẩm. Có thể phối trộn đất với phân hữu cơ hoai mục, phân trùn quế hoặc một lượng compost phù hợp. Nếu đất quá chặt, rễ khó phát triển và nước dễ bị ứ đọng; ngược lại, đất quá khô nghèo dinh dưỡng cũng khiến cây chậm lớn.
Một mẹo đơn giản là trước khi gieo nên làm đất thật nhỏ, loại bỏ cỏ dại và tạo mặt luống hoặc chậu có khả năng thoát nước. Khi rễ được thông thoáng, cây sẽ hấp thu nước và dinh dưỡng thuận lợi hơn.
Muốn ngọn mùng tơi mập, phải đủ nắng và tưới nước đúng cách
Mùng tơi là loại rau ưa sáng. Vì vậy, nếu trồng ở nơi quá râm, cây thường có xu hướng vươn dài để tìm ánh sáng, thân yếu, lá thưa và ngọn không được mập. Nên đặt chậu hoặc bố trí luống ở nơi có nhiều ánh sáng tự nhiên trong ngày, đồng thời tránh những vị trí bị che kín bởi tường hoặc cây lớn.
Nước cũng là yếu tố rất quan trọng đối với tốc độ phát triển của mùng tơi. Cây cần độ ẩm tương đối ổn định, đặc biệt trong giai đoạn cây con và khi đang phát triển mạnh. Vào những ngày nắng nóng, nên kiểm tra đất thường xuyên và tưới khi lớp đất mặt bắt đầu khô.
Tuy nhiên, không nên nghĩ rằng tưới càng nhiều thì cây càng nhanh lớn. Đất luôn sũng nước có thể làm rễ thiếu oxy, tạo điều kiện cho các vấn đề về rễ phát sinh. Tốt nhất là tưới vừa đủ để đất ẩm nhưng không bị ngập úng.
Thời điểm tưới cũng đáng lưu ý. Có thể tưới vào sáng sớm hoặc chiều mát, tránh tưới quá nhiều khi trời đang nắng gắt. Khi cây còn nhỏ, nên dùng vòi có tia nước nhẹ để không làm xói đất hoặc khiến cây bị đổ.
Nếu trồng mùng tơi leo giàn, hãy làm giàn từ sớm để cây có điểm tựa. Khi thân được nâng đỡ và nhận đủ ánh sáng, cây có thể phát triển nhiều nhánh, tạo điều kiện cho việc thu hái ngọn về sau.
Bón phân và thu hái đúng cách để cây liên tục ra ngọn non
Để mùng tơi cho ngọn mập, việc bổ sung dinh dưỡng cần được thực hiện hợp lý. Trong giai đoạn đầu, đất giàu chất hữu cơ đã có thể cung cấp một phần dinh dưỡng cho cây. Khi cây bắt đầu phát triển mạnh, có thể bổ sung phân hữu cơ hoai mục, phân trùn quế hoặc loại phân phù hợp với rau ăn lá theo hướng dẫn sử dụng.
Không nên bón phân quá nhiều với suy nghĩ cây sẽ lớn nhanh hơn. Lượng phân quá mức có thể gây bất lợi cho cây và không phù hợp với việc trồng rau để ăn. Đặc biệt, nên tuân thủ hướng dẫn trên bao bì đối với các loại phân thương mại và chú ý thời gian cách ly nếu sản phẩm có yêu cầu.
Một trong những bí quyết quan trọng để mùng tơi liên tục ra nhiều ngọn chính là thu hái đúng cách. Khi cây đã đủ khỏe và có những ngọn non đạt kích thước phù hợp, có thể cắt ngọn để sử dụng thay vì để cây vươn quá dài. Việc thu hái hợp lý giúp cây tiếp tục phát triển các nhánh bên.
Khi cắt, nên dùng dụng cụ sạch và tránh làm dập nát phần thân còn lại. Không nên thu hoạch quá mạnh tay khi cây còn nhỏ vì cây cần đủ lá để tiếp tục quang hợp và phục hồi.
Sau mỗi đợt thu hái, có thể bổ sung một lượng phân hữu cơ phù hợp và duy trì độ ẩm cho đất. Nếu được chăm sóc tốt, mùng tơi có thể tiếp tục cho nhiều lứa ngọn trong một khoảng thời gian thay vì chỉ thu hoạch một lần.
Ngoài ra, cần thường xuyên quan sát mặt dưới lá và phần ngọn để phát hiện sớm sâu bệnh. Khi thấy lá có dấu hiệu bất thường, nên kiểm tra nguyên nhân và ưu tiên các biện pháp chăm sóc phù hợp. Không nên tùy tiện sử dụng thuốc bảo vệ thực vật trên rau ăn lá nếu chưa hiểu rõ cách dùng và thời gian cách ly.
Nhìn chung, muốn mùng tơi “lớn nhanh như thổi, ngọn mập mạp”, không nhất thiết phải sử dụng những loại phân kích thích tăng trưởng. Điều quan trọng là tạo cho cây một môi trường phù hợp: đất tơi xốp, đủ dinh dưỡng, có ánh sáng, giữ ẩm vừa phải và được thu hái đúng cách.
Chỉ cần chú ý những yếu tố này, ngay cả một chậu mùng tơi nhỏ trên ban công hay sân thượng cũng có thể phát triển xanh tốt. Đặc biệt, việc thu ngọn đều đặn kết hợp chăm sóc sau mỗi lần hái sẽ giúp cây tiếp tục phân nhánh, cho những lứa rau non xanh mướt để gia đình sử dụng.
