Nhiều bố mẹ từng trải qua cảm giác kiệt sức khi chăm sóc bé ngủ không ngon. Ban ngày bé chợp mắt được một lúc rồi tỉnh giấc, ban đêm lại thường xuyên thức dậy, tiếng động nhỏ cũng khiến bé giật mình khóc và phải bế dỗ rất lâu mới ngủ lại.
Không ít người an ủi rằng: "Rồi lớn lên sẽ đỡ thôi." Tuy nhiên, trên thực tế, không phải lúc nào nguyên nhân cũng nằm ở việc em bé "khó nuôi" hay "khó ngủ". Đôi khi, chính những thói quen chăm sóc hàng ngày hoặc môi trường xung quanh lại vô tình làm gián đoạn giấc ngủ của trẻ mà bố mẹ không hề nhận ra.
Theo các chuyên gia, nhiều vấn đề về giấc ngủ của trẻ sơ sinh xuất phát từ những yếu tố rất nhỏ nhưng dễ bị bỏ qua. Nếu điều chỉnh một vài thói quen và tạo môi trường ngủ phù hợp, bé có thể ngủ ngon và sâu giấc hơn. Theo đó, có 3 sai lầm phổ biến mà nhiều gia đình vô tình mắc phải.
Bé vừa thức dậy đã vội vàng bế ngay: Kiểu vỗ về này có thể làm gián đoạn giấc ngủ sâu
Nhiều bố mẹ từng trải qua cảm giác này: sau một hồi dỗ dành, cuối cùng em bé cũng ngủ ngon. Nhìn gương mặt nhỏ xinh của con, ai cũng muốn cúi xuống hôn một cái, bế con lên ngắm kỹ hơn hoặc nhẹ nhàng chỉnh lại tư thế vì sợ con nằm chưa thoải mái. Đó là những cử chỉ đầy yêu thương, nhưng đôi khi lại vô tình khiến giấc ngủ của bé bị gián đoạn.
Điều ít người biết là giấc ngủ của trẻ sơ sinh rất khác người lớn. Trong những tháng đầu đời, bé dành nhiều thời gian ở giai đoạn ngủ nông. Khoảng 20 phút đầu sau khi chìm vào giấc ngủ là thời điểm bé đang chuyển dần sang giấc ngủ sâu. Lúc này, hệ thần kinh của trẻ vẫn rất nhạy cảm. Chỉ một thay đổi nhỏ như được bế lên, đặt xuống, đổi tư thế, rung lắc nhẹ hay thay đổi nhiệt độ cũng có thể khiến bé giật mình tỉnh giấc hoặc ngủ không sâu.
Vì vậy, khi bé vừa ngủ, bố mẹ nên hạn chế chạm vào con nếu không thật sự cần thiết. Hãy giữ không gian xung quanh yên tĩnh, ánh sáng dịu nhẹ và tránh liên tục kiểm tra hay đánh thức bé. Đôi khi, cần đứng từ xa quan sát để chắc chắn con vẫn ngủ ngon đã là đủ.
Hãy nhớ rằng, điều quý giá nhất không phải là được ngắm con thêm vài phút, mà là giúp con có một giấc ngủ trọn vẹn. Chính sự "không làm phiền" đúng lúc mới là cách tốt nhất để bảo vệ chất lượng giấc ngủ và hỗ trợ sự phát triển khỏe mạnh của trẻ.
Tiếp tục cố gắng dỗ dành bé ngay cả khi con đã buồn ngủ: Tương tác quá mức dễ khiến bé thêm cáu kỉnh
Trước khi ngủ, nhiều bố mẹ và người thân thường muốn trò chuyện, cười đùa hoặc thu hút sự chú ý của bé bằng những câu như: "Nhìn mẹ này!", "Cười lên nào con!". Việc tương tác với trẻ là cần thiết cho sự phát triển, nhưng điều quan trọng là phải đúng thời điểm. Nếu bé đã bắt đầu buồn ngủ mà vẫn tiếp tục bị kích thích, giấc ngủ của con có thể bị ảnh hưởng.
Trên thực tế, trẻ sơ sinh thường phát ra những tín hiệu rất rõ khi đã mệt, chẳng hạn như ngáp, dụi mắt, nhìn xa xăm, cử động chậm hơn hoặc trở nên cáu kỉnh vô cớ. Đây là lúc não bộ của bé đang chuẩn bị chuyển sang trạng thái nghỉ ngơi. Nếu người lớn vẫn tiếp tục nói chuyện lớn tiếng, lắc đồ chơi trước mặt hoặc cố gắng chọc cười, bé sẽ khó thư giãn để đi vào giấc ngủ.
Điều này cũng giống như khi người lớn đang rất buồn ngủ nhưng liên tục bị người khác gọi chuyện hay làm phiền. Với trẻ sơ sinh, hệ thần kinh còn non nớt nên càng nhạy cảm hơn với các kích thích từ bên ngoài. Khi nhận quá nhiều âm thanh, hình ảnh hoặc sự tương tác vào lúc buồn ngủ, bé có thể trở nên quá kích thích, khó đi vào giấc ngủ, thậm chí quấy khóc kéo dài vì không thể tự điều chỉnh trạng thái của mình.
Vì vậy, bố mẹ nên học cách nhận biết những dấu hiệu buồn ngủ của con. Khi thấy bé ngáp, dụi mắt, nhìn lơ đãng, ít phản ứng hoặc bắt đầu quấy khóc không rõ nguyên nhân, hãy giảm bớt các hoạt động tương tác. Thay vào đó, hãy hạ ánh sáng trong phòng, giữ không gian yên tĩnh, nói chuyện nhỏ nhẹ hoặc vỗ về bằng những động tác chậm rãi để giúp bé thư giãn.
Tiếng khóc của bé khiến cả gia đình phải vội vã chạy đến: Việc "chạy đua" dỗ dành bé ngủ thực chất có thể làm tăng thêm lo lắng
Khi em bé bật khóc, cả gia đình thường lập tức lo lắng. Bố mẹ, ông bà đều vội vàng đến bên con. Người xoa đầu, người vỗ lưng, người liên tục dỗ dành: "Ngoan nào, đừng khóc nữa." Tất cả đều xuất phát từ tình yêu thương, nhưng đôi khi chính sự quan tâm cùng lúc của quá nhiều người lại khiến bé càng khó bình tĩnh hơn.
Hãy thử tưởng tượng khi bạn đang mệt mỏi hoặc buồn bã và chỉ muốn có một chút yên tĩnh, nhưng xung quanh lại có rất nhiều người cùng nói chuyện, hỏi han và chạm vào mình. Thay vì cảm thấy dễ chịu, bạn có thể sẽ thấy căng thẳng hơn. Trẻ sơ sinh cũng vậy.
Khi đang quấy khóc, bé rất nhạy cảm với những âm thanh, ánh nhìn và sự đụng chạm xung quanh. Quá nhiều người cùng lúc bế bồng, dỗ dành hay liên tục thay đổi người chăm sóc có thể khiến bé bị quá tải, cảm thấy bối rối và càng khóc nhiều hơn.
Khi bé khóc, điều quan trọng nhất là giữ bình tĩnh. Tốt nhất nên để một người chăm sóc chính, thường là bố hoặc mẹ, nhẹ nhàng dỗ dành. Những người còn lại có thể hỗ trợ bằng cách giữ không gian yên tĩnh, hạn chế tụ tập quanh nôi và nói chuyện nhỏ nhẹ.
Trong lúc dỗ con, bố mẹ nên kiểm tra xem bé có đói, tã ướt, quá nóng hay quá lạnh không. Nếu mọi nhu cầu cơ bản đều đã được đáp ứng, một cái ôm ấm áp, vỗ nhẹ đều đặn và giọng nói dịu dàng thường sẽ giúp bé cảm thấy an toàn hơn.
