Đũa được rửa hàng ngày nhưng không có nghĩa là luôn sạch. Theo thời gian, bề mặt đũa có thể xuất hiện những vết nứt siêu nhỏ, giữ lại độ ẩm, cặn thức ăn và tạo điều kiện cho vi khuẩn, nấm mốc phát triển. Nếu vẫn tiếp tục sử dụng, nguy cơ mất vệ sinh sẽ tăng lên mà mắt thường rất khó nhận ra.
1. Đũa gỗ, đũa tre nên thay sau khoảng 3–6 tháng sử dụng
Đũa gỗ và đũa tre là lựa chọn phổ biến trong nhiều gia đình vì nhẹ, dễ cầm và có nguồn gốc tự nhiên. Tuy nhiên, đây cũng là nhóm vật liệu dễ hút nước, hấp thụ dầu mỡ và giữ lại độ ẩm sau mỗi lần rửa. Nếu không được làm khô hoàn toàn, vi khuẩn và nấm mốc có thể phát triển bên trong các khe gỗ.
Nhiều chuyên gia khuyến nghị nên thay đũa gỗ hoặc đũa tre sau khoảng 3–6 tháng, tùy tần suất sử dụng và điều kiện bảo quản. Gia đình đông người, sử dụng đũa nhiều lần mỗi ngày hoặc thường xuyên để đũa trong môi trường ẩm có thể cần thay sớm hơn.
Việc thay định kỳ không chỉ giúp đảm bảo vệ sinh mà còn hạn chế nguy cơ sử dụng những đôi đũa đã xuống cấp nhưng khó nhận biết bằng mắt thường. Đây là thói quen nhỏ nhưng có lợi cho sức khỏe lâu dài.
2. Thấy 5 dấu hiệu này, đừng tiếc mà tiếp tục dùng
Không phải lúc nào cũng cần chờ đủ 3–6 tháng mới thay đũa. Nếu xuất hiện các dấu hiệu bất thường, nên bỏ ngay dù mới sử dụng chưa lâu.
Các dấu hiệu cần lưu ý gồm: đũa đổi màu, xuất hiện đốm đen hoặc trắng, có mùi lạ dù đã rửa sạch, bề mặt xù xì hoặc nứt, đầu đũa bị sứt mẻ. Những thay đổi này cho thấy vật liệu đã lão hóa hoặc bị nấm mốc, vi khuẩn xâm nhập.
Đặc biệt, nếu dùng tay vuốt thấy bề mặt không còn nhẵn hoặc có nhiều rãnh nhỏ, việc vệ sinh sẽ không còn hiệu quả. Cặn thức ăn rất dễ mắc lại trong các khe này, tạo môi trường cho vi sinh vật phát triển.
3. Rửa đúng cách mới giúp đũa bền và sạch
Nhiều người có thói quen ngâm đũa trong nước hoặc để lâu trong bồn rửa sau bữa ăn. Đây là sai lầm khiến gỗ hút nước nhiều hơn, nhanh mục và dễ phát sinh nấm mốc.
Sau khi sử dụng, nên rửa đũa bằng nước rửa chén, tráng sạch dưới vòi nước và lau hoặc để ráo ở nơi thông thoáng. Giá đựng đũa cần có lỗ thoát nước để hạn chế tình trạng nước đọng dưới đáy.
Ngoài ra, nên định kỳ trụng đũa bằng nước nóng hoặc phơi dưới nắng nhẹ để giảm độ ẩm còn sót lại. Tuy nhiên, việc làm sạch chỉ giúp kéo dài tuổi thọ chứ không thể thay thế việc thay mới khi đũa đã xuống cấp.
4. Mỗi chất liệu có tuổi thọ khác nhau
Không phải loại đũa nào cũng có thời gian sử dụng giống nhau. Đũa inox hoặc đũa thép không gỉ thường bền hơn, ít hút nước, khó nấm mốc và có thể dùng nhiều năm nếu không cong vênh hoặc trầy xước nghiêm trọng.
Đũa nhựa chất lượng tốt cũng có tuổi thọ khá dài, nhưng cần tránh tiếp xúc với nhiệt độ quá cao nếu nhà sản xuất không khuyến cáo. Khi xuất hiện vết nứt, đổi màu hoặc biến dạng, nên thay ngay.
Riêng đũa gỗ sơn phủ hoặc đũa phủ lớp trang trí, nếu lớp phủ bong tróc thì không nên tiếp tục sử dụng vì vừa khó vệ sinh vừa có nguy cơ ảnh hưởng đến chất lượng bữa ăn.
5. Những thói quen giúp cả bộ đũa luôn sạch và an toàn
Không nên mua quá ít đũa khiến một vài đôi phải sử dụng liên tục mỗi ngày. Có thể chuẩn bị nhiều bộ để thay phiên, giúp mỗi đôi có thời gian khô hoàn toàn trước khi dùng lại.
Cũng nên phân loại đũa gắp thức ăn sống và đũa dùng để ăn nhằm hạn chế lây nhiễm chéo. Nếu gia đình có người bị cảm cúm hoặc mắc bệnh truyền nhiễm, nên vệ sinh kỹ hoặc sử dụng đũa riêng trong thời gian cần thiết.
Cuối cùng, hãy dành vài phút mỗi tháng để kiểm tra toàn bộ hộp đũa trong bếp. Loại bỏ những đôi đã cũ, cong, nứt hoặc có dấu hiệu nấm mốc sẽ giúp bữa ăn an toàn hơn mà không tốn nhiều chi phí.
Đũa là vật dụng nhỏ nhưng ảnh hưởng trực tiếp đến vệ sinh ăn uống của cả gia đình. Với đũa gỗ và đũa tre, thời gian thay mới lý tưởng thường là 3–6 tháng, hoặc sớm hơn nếu xuất hiện dấu hiệu xuống cấp. Kiểm tra định kỳ, vệ sinh đúng cách và thay đũa đúng lúc là những việc đơn giản nhưng góp phần bảo vệ sức khỏe mỗi ngày.
