Đã từng có một thời, những thuật ngữ tài chính khô khan như "khấu hao", "lợi nhuận thuần" hay "doanh thu điều chỉnh" hoàn toàn không có chỗ đứng trong tâm trí của những người hâm mộ bóng đá. Nhưng trong thế giới túc cầu hiện đại, chúng đã chính thức trở thành một phần không thể thiếu trong từ vựng thường nhật của giới mộ điệu.
Quy định về Lợi nhuận và Tính bền vững (PSR) giờ đây đã được chuyển đổi diện mạo thành Quy định Chi phí Đội hình (SCR) trong mùa hè này. Thế nhưng, dù có mang lớp vỏ bọc mới nào đi chăng nữa, khái niệm "lợi nhuận thuần" vẫn giữ nguyên sức hút mãnh liệt đối với các câu lạc bộ. Bởi lẽ, nó cho phép họ ghi nhận toàn bộ số tiền thu được từ việc bán cầu thủ vào sổ sách kế toán, thay vì phải trừ đi phần giá trị còn lại từ mức phí chuyển nhượng ban đầu.
Để dễ hình dung, Sam Cooper của tờ Football365 lấy một ví dụ: Nếu bạn là chủ sở hữu của một câu lạc bộ Ngoại hạng Anh, mua một cầu thủ với giá 60 triệu bảng trong bản hợp đồng 3 năm, nhưng lại quyết định bán anh ta vào 2 năm sau đó với giá 20 triệu bảng, thì mức lợi nhuận thu về sẽ là con số không tròn trĩnh. Nguyên nhân là do cầu thủ đó vẫn còn một mùa giải trong hợp đồng được định giá đúng bằng 20 triệu bảng. Tuy nhiên, nếu bạn sở hữu một sản phẩm của học viện đào tạo trẻ – với mức phí chuyển nhượng được ghi nhận bằng 0 – thì việc bán cầu thủ đó dù chỉ với 5 triệu bảng cũng sẽ mang lại "lợi nhuận thuần". Theo nghĩa bóng, 5 triệu bảng đó lại có giá trị lớn hơn cả 20 triệu bảng.
Đây chính là lời giải thích đằng sau việc chúng ta phải chứng kiến những tài năng trẻ như Elliot Anderson, Jacob Ramsey hay Lewis Hall ngậm ngùi rời khỏi câu lạc bộ quê hương của họ, ngay cả khi những đội bóng đó thực tâm muốn giữ chân họ ở lại. Vậy, với tư duy tài chính đó, đâu là những "con gà đẻ trứng vàng" khác đang chờ được các đội bóng Ngoại hạng Anh đem lên bàn cân? Dĩ nhiên, bài viết của Football365 khẳng định Bukayo Saka sẽ không nằm trong danh sách này, bởi Arsenal sẽ không đời nào bán "giống gà Tây tuyệt đẹp" đó dù là với mức giá 200 triệu bảng chứa đầy lợi nhuận thuần ngọt ngào. Dưới đây là 8 thương vụ tiềm năng nhất do cây viết Sam Cooper lựa chọn.
Marcus Rashford (Manchester United)
Câu chuyện đi hay ở của Marcus Rashford đang trở thành một trong những kịch bản dài kỳ hấp dẫn nhất của Ngoại hạng Anh mùa hè này. Ngay cả khi mọi thứ đang ngày càng cho thấy United sẽ tiếp tục gắn bó với Rashford trong một "cuộc hôn nhân đầy bất tiện", thì trên góc độ tài chính, anh rõ ràng sẽ mang lại giá trị cao hơn rất nhiều cho Quỷ đỏ dưới hình thức một thương vụ bán đứt.
Mức giá yêu cầu dành cho tiền đạo người Anh hiện được báo cáo dao động từ 26 triệu bảng đến 40 triệu bảng. Con số này đáp ứng hoàn hảo hai yếu tố: a) Nó tạo ra khoản lợi nhuận thuần đáng mơ ước cho Manchester United, và b) Đó là một món hời thực sự đối với hầu hết các câu lạc bộ khác trên thị trường.
Thế nhưng, vấn đề lớn nhất là gì? Rashford vẫn còn hai năm trong một bản hợp đồng khổng lồ mà thực lòng không một đội bóng nào muốn đáp ứng. Thật khó để một câu lạc bộ tầm cỡ như Arsenal có thể tìm ra lý do biện minh cho việc biến anh trở thành người hưởng lương cao nhất tại Emirates.
Curtis Jones (Liverpool)
Người hâm mộ của các đội bóng kình địch có thể nhìn vào khoản chi tiêu khổng lồ của Liverpool ở mùa giải trước và đặt câu hỏi: Làm thế nào họ có thể chi tiêu mạnh tay đến vậy? Câu trả lời của Sam Cooper thực ra rất đơn giản: Đội bóng vùng Merseyside kiếm được rất nhiều tiền.
Đối với mùa giải 2024-25, tập đoàn Deloitte đã tính toán và chỉ ra rằng Liverpool tạo ra mức doanh thu lên tới 702 triệu bảng – con số cao nhất so với bất kỳ đội bóng Anh nào. Do đó, các quy định SCR về cơ bản không phải là mối bận tâm lớn đối với đội chủ sân Anfield.
Tuy nhiên, cơ hội thu về tiền mặt từ một cầu thủ không còn nằm trong kế hoạch của đội một vẫn luôn là một cám dỗ khó cưỡng, đặc biệt khi khoản tiền đó có thể được hợp thức hóa thành lợi nhuận thuần. Sự quan tâm từ Inter Milan dành cho tiền vệ dự bị Curtis Jones đã thúc đẩy Liverpool hạ mức giá yêu cầu xuống còn 30 triệu bảng. Dù thoạt nhìn có vẻ khá rẻ, nhưng con số này lại mang ý nghĩa tài chính cực kỳ giá trị với Liverpool khi xét đến tư cách cầu thủ "cây nhà lá vườn" (homegrown) của Jones.
Myles Lewis-Skelly (Arsenal)
Nghe có vẻ phi lý khi một cầu thủ có thể đi từ vị thế đá chính trong một trận chung kết Champions League trở thành "kẻ thừa thãi" chỉ trong khoảng thời gian ngắn ngủi của một mùa hè. Thế nhưng, tình trạng hiện tại của Myles Lewis-Skelly – với tư cách là một thương vụ mang lại lợi nhuận thuần tiềm năng – hoàn toàn có thể thúc đẩy ban lãnh đạo Arsenal đưa ra quyết định bán.
Theo mọi nguồn tin, chính người đại diện của cầu thủ này – chứ không phải bản thân câu lạc bộ – đang tích cực chào mời anh cho các đối thủ cạnh tranh. Nhưng hãy thử tưởng tượng, nếu Chelsea hoặc Manchester United đưa ra một lời đề nghị hợp lý, liệu Arsenal có bị cám dỗ để gật đầu?
Các báo cáo chỉ ra rằng họ thực sự sẽ suy nghĩ nghiêm túc. Tờ The Guardian nhận định Lewis-Skelly có thể ra đi với mức giá 45 triệu bảng. Dù đây là một mức giá khá thấp đối với một tài năng người Anh đầy triển vọng, nhưng nó lại mang lại cảm giác giá trị hơn rất nhiều đối với Arsenal, khi toàn bộ số tiền đó sẽ được chuyển thẳng vào ngân sách nhằm đáp ứng các quy định SCR.
Harvey Elliott (Liverpool)
Lợi nhuận thuần không chỉ giới hạn ở những cầu thủ xuất thân từ lò đào tạo trẻ của câu lạc bộ. Trường hợp của Harvey Elliott là một minh chứng điển hình. Anh gia nhập Liverpool với mức giá chỉ 4 triệu bảng vào năm 2019. Cho đến thời điểm hiện tại, chi phí chuyển nhượng ban đầu đó đã được khấu hao hoàn toàn. Điều này đồng nghĩa với việc nếu Liverpool có thể bán anh đi trong mùa hè này, mọi khoản thu về sẽ được ghi nhận là lợi nhuận thuần.
Việc bán Elliott đã gặp không ít trở ngại do khoảng thời gian anh bị "lưu đày" tại Aston Villa, xuất phát từ một điều khoản ràng buộc trong hợp đồng. Mặc dù vậy, Liverpool vẫn đang tiếp tục công cuộc tìm kiếm những người mua tiềm năng.
Ethan Nwaneri (Arsenal)
Một sản phẩm ưu tú khác của lò đào tạo Hale End là Ethan Nwaneri, người đã trải qua nửa sau của mùa giải trước dưới dạng cho mượn tại Marseille. Nwaneri đã từng có thời điểm được kỳ vọng sẽ trở thành gương mặt thường xuyên trong đội hình một của Arsenal. Thế nhưng, dù lý do là bởi việc anh không có một vị trí thi đấu tự nhiên rõ ràng, hay do vị trí sở trường đó đã bị "đóng đinh" bởi Bukayo Saka, Nwaneri vẫn dần chìm nghỉm trong thứ tự ưu tiên của đội bóng.
Với việc vẫn chỉ mới 19 tuổi, Arsenal có thể sẽ chưa vội vàng cắt lỗ vào lúc này. Tuy nhiên, tương lai của anh vẫn đang bị đặt dấu hỏi lớn khi cầu thủ trẻ này đang được liên kết mật thiết với một động thái chuyển tới khoác áo Galatasaray.
Rico Lewis (Manchester City)
Đội chủ sân Etihad đang sở hữu một bộ ba cầu thủ có khả năng mang lại lợi nhuận thuần khổng lồ, nhưng Rico Lewis được đánh giá là trường hợp thực tế nhất. Cầu thủ trẻ này đã thi đấu 28 trận tại Ngoại hạng Anh trong mùa giải 2024-25, nhưng lại đánh mất vị trí ở mùa giải sau đó khi chỉ ra sân vỏn vẹn 11 lần dưới thời huấn luyện viên Pep Guardiola.
Một sự thay đổi trên băng ghế huấn luyện có thể sẽ trao cho cầu thủ 21 tuổi này một cơ hội làm lại, nhưng nếu kịch bản đó không xảy ra, Man City hoàn toàn có khả năng thu về một khoản tiền lớn từ việc bán anh, nhất là khi hợp đồng của Lewis còn thời hạn kéo dài đến tận năm 2030. Trong khi đó, Nico O’Reilly và Phil Foden có vẻ như chắc chắn sẽ tiếp tục gắn bó với câu lạc bộ.
Evan Ferguson (Brighton & Hove Albion)
Sự nghiệp của Evan Ferguson đã chững lại khá nhiều so với những kỳ vọng bùng nổ ở giai đoạn đầu. Cây viết Sam Cooper dự đoán rằng nhiều người thậm chí sẽ không nhớ nổi anh đã thi đấu ở đâu ở mùa giải vừa qua (câu trả lời chính là Roma). Bản hợp đồng cho mượn tại Ý đó chỉ mang về vỏn vẹn 3 bàn thắng. Do đó, không có gì ngạc nhiên khi tiền đạo này phải trở lại Brighton, mang theo một bản hợp đồng còn hạn đến năm 2029.
Theo nhiều nguồn tin, Genoa hiện đang bày tỏ sự quan tâm, nhưng chỉ dừng lại ở một thỏa thuận cho mượn. Nếu Ferguson thực sự là một nguồn lợi nhuận thuần, thì Brighton lúc này đang gặp vô vàn khó khăn trong việc tìm kiếm bất kỳ người mua nào sẵn sàng xuống tiền. Chúng ta hẳn vẫn còn nhớ cái thời anh được định giá lên tới con số hơn 100 triệu bảng?
Lewis Miley (Newcastle United)
Lewis Miley mang trong mình dáng dấp của một người đội trưởng tương lai tại Newcastle United, nhưng đội bóng vùng Đông Bắc lại có một lịch sử "bán máu" những tài năng trẻ sáng giá nhất nhằm tuân thủ các quy định tài chính.
Trong số tất cả những kịch bản ra đi tiềm năng trong danh sách của Sam Cooper, việc Miley rời bỏ Newcastle có vẻ khó tin nhất, nhưng đây thực sự là một mùa hè chứng kiến vô vàn điều không tưởng đối với "Những chú chim chích chòe". Liệu những đội bóng như Manchester United có thử thách lòng kiên định của câu lạc bộ đối với cầu thủ "cây nhà lá vườn" này? Và liệu bản thân Miley có bị cám dỗ ra đi khi nhìn vào danh sách những ngôi sao khác đã phải rời đội bóng trong suốt 12 tháng qua? Như lời khuyên từ Sam Cooper: Đừng bao giờ loại trừ khả năng này một cách hoàn toàn.
