Nhiều bố mẹ dành rất nhiều thời gian, công sức để chăm con thật chu đáo, nhưng con vẫn thường xuyên ốm vặt, biếng ăn, dễ quấy khóc hoặc khó tập trung. Càng cố gắng, nhiều người lại càng cảm thấy mệt mỏi vì kết quả chưa được như mong đợi.
Thực tế, nuôi dạy con không phải lúc nào cũng “càng cố gắng càng tốt”, mà quan trọng hơn là tìm đúng phương pháp phù hợp.
Các chuyên gia chia sẻ 6 nguyên tắc nuôi dạy con đơn giản nhưng thực tế. Khi kiên trì áp dụng, bố mẹ sẽ dần nhận thấy sự thay đổi tích cực ở con, sức khỏe tốt, tính cách ổn định và những thói quen sinh hoạt cũng trở nên nề nếp hơn. Đồng thời, hành trình nuôi con của bố mẹ cũng sẽ nhẹ nhàng và bớt áp lực.
Duy trì lịch trình ngủ đều đặn là điều cơ bản cần làm sớm
Trong khi ngủ sâu vào ban đêm, cơ thể trẻ sẽ tiết ra hormone tăng trưởng mạnh mẽ nhất, đặc biệt trong khoảng thời gian từ 9 giờ tối đến 1 giờ sáng. Vì vậy, việc thức khuya hoặc ngủ không điều độ ảnh hưởng đến chiều cao, làm suy giảm sức đề kháng, khiến trẻ dễ mệt mỏi và hay ốm hơn.
Với trẻ dưới 3 tuổi, bố mẹ nên cố gắng đảm bảo bé ngủ đủ khoảng 12 - 14 tiếng mỗi ngày. Trẻ từ 3 - 6 tuổi cũng cần ít nhất khoảng 10 tiếng ngủ mỗi ngày để cơ thể và não bộ được phục hồi tốt nhất. Thực tế, việc duy trì giờ ngủ và giờ thức cố định mỗi ngày sẽ có lợi hơn nhiều so với việc ngủ bù sau những hôm thức khuya.
Ngoài ra, bố mẹ nên hạn chế cho trẻ xem tivi, điện thoại hoặc các thiết bị điện tử trước giờ ngủ khoảng một tiếng, vì ánh sáng và âm thanh từ màn hình có thể khiến não bộ bị kích thích quá mức, làm trẻ khó ngủ sâu.
Nhiều gia đình có thói quen ru ngủ hoặc cho bé bú để dễ ngủ. Điều này có thể giúp trẻ nhanh chóng chìm vào giấc ngủ trong thời gian đầu, nhưng nếu kéo dài lâu ngày, bé dễ ngủ không sâu và thường xuyên thức giấc giữa đêm. Vì vậy, ngay từ nhỏ, bố mẹ nên từng bước tập cho con khả năng tự ngủ và hình thành thói quen ngủ độc lập.
Hãy để trẻ tự ăn độc lập để phát triển cơ thể khỏe mạnh
Muốn trẻ ăn uống tốt, đôi khi bố mẹ cần học cách “thả lỏng” và bớt áp lực trong mỗi bữa ăn. Từ khoảng 1 tuổi, trẻ đã có thể bắt đầu tập tự xúc ăn. Dù thức ăn có thể rơi vãi hay bé ăn chưa gọn gàng, đây vẫn là bước quan trọng giúp trẻ cảm thấy hứng thú và chủ động hơn khi ăn.
Ngoài ra, việc duy trì giờ ăn cố định, khẩu phần phù hợp và hạn chế ăn vặt hay uống nhiều đồ ngọt giữa các bữa sẽ giúp trẻ có cảm giác đói tự nhiên khi đến giờ ăn. Khi trẻ thật sự muốn ăn, bữa cơm cũng sẽ nhẹ nhàng hơn rất nhiều.
Một chế độ ăn cân bằng nên có sự kết hợp giữa thịt, cá, rau xanh, trái cây và các thực phẩm theo mùa. Bố mẹ cũng nên hạn chế đồ chiên rán, bánh kẹo ngọt và thực phẩm chế biến sẵn. Nếu trẻ không thích một món ăn nào đó, thay vì ép buộc, hãy cho con thời gian làm quen dần và tạo không khí vui vẻ trong bữa ăn.
Khi hệ tiêu hóa khỏe mạnh, trẻ thường ăn ngon miệng, hấp thu tốt hơn và sức đề kháng cũng được cải thiện tự nhiên, đặc biệt trong những giai đoạn thời tiết thay đổi.
Tạo thêm thời gian để trẻ vận động, vui chơi
Việc ở trong nhà quá nhiều khiến trẻ ít vận động, sức đề kháng kém và dễ ốm hơn.
Thực tế, trẻ nhỏ vốn cần được vận động để phát triển khỏe mạnh. Những hoạt động như chạy, nhảy, leo trèo, đạp xe hay chơi cát không chỉ giúp cơ thể dẻo dai mà còn hỗ trợ phát triển xương, tăng khả năng phối hợp và giúp trẻ vui vẻ, năng động hơn.
Bố mẹ nên cho trẻ vận động ngoài trời khoảng 1 - 2 tiếng mỗi ngày. Ánh nắng mặt trời còn giúp cơ thể hấp thụ canxi tốt và giải phóng năng lượng dư thừa, từ đó giúp trẻ ngủ ngon hơn vào ban đêm.
Ngoài ra, việc để trẻ được vui chơi tự nhiên và tiếp xúc với môi trường ở mức vừa phải cũng giúp hệ miễn dịch dần khỏe mạnh hơn, thay vì quá phụ thuộc vào việc giữ gìn sạch sẽ tuyệt đối.
Kiểm soát thời gian sử dụng các thiết bị điện tử để bảo vệ sự tập trung và thị lực
Ngày nay, các video ngắn và phim hoạt hình tràn ngập cuộc sống. Bố mẹ vì sự tiện lợi, đã đưa điện thoại di động và máy tính bảng cho sử dụng tùy ý.
Não bộ của trẻ nhỏ chưa phát triển hoàn toàn, và thời gian sử dụng thiết bị điện tử kéo dài có thể làm giảm khả năng tập trung, khiến trẻ dễ bị phân tâm hơn trong lớp học sau này.
Do đó, nên hạn chế tối đa việc trẻ em dưới 2 tuổi tiếp xúc với các thiết bị điện tử, và trẻ em từ 3 - 6 tuổi không nên sử dụng quá 30 phút mỗi ngày, và phải có sự giám sát của phụ huynh. Sau khi xem, trẻ nên nhìn vào khoảng không xa để thư giãn mắt.
Thay thế các thiết bị điện tử bằng sách tranh, đồ chơi xếp hình, trò chơi ghép hình và trò chơi thủ công không chỉ giúp cải thiện kỹ năng thực hành của trẻ mà còn nuôi dưỡng sự tập trung và trí tưởng tượng. Việc thiết lập các quy tắc từ nhỏ, chẳng hạn như thống nhất thời gian xem TV và chủ động tắt khi hết giờ, sẽ giúp ngăn ngừa trẻ quấy khóc, nổi nóng và giành giật điện thoại.
Dành thời gian đồng hành cùng con
Nhiều bậc bố mẹ bận rộn với công việc và nghĩ rằng mua cho con những món ăn ngon, đồ chơi là cách thể hiện tình yêu thương, nhưng lại bỏ qua thực tế rằng điều trẻ em cần nhất là sự đồng hành chân thành.
Thời gian chất lượng không cần phải dài, khoảng 30 phút mỗi ngày, hãy đặt điện thoại xuống và đắm mình vào thế giới của con. Đọc sách tranh, chơi trò chơi, trò chuyện, lắng nghe chăm chú những ý tưởng giàu trí tưởng tượng, đáp lại cảm xúc và chấp nhận những cơn giận dỗi nhỏ của con.
Trẻ được nhận nhiều sự bầu bạn và khẳng định sẽ tự tin, ổn định về mặt cảm xúc và có kỹ năng xã hội tốt hơn. Ngược lại, trẻ em thiếu bạn đồng hành trong thời gian dài dễ gặp phải các vấn đề như nổi cơn giận dữ, bám víu, nổi loạn và tự ti. Trên hành trình nuôi dạy con cái, không có đồ chơi hay đồ ăn vặt nào có thể thay thế được sự quan tâm và đồng hành của cha mẹ.
Hạn chế chỉ trích và khuyến khích nhiều hơn để nuôi dạy con có nội lực mạnh mẽ
Việc trẻ em mắc lỗi trong quá trình lớn lên là điều bình thường, và bố mẹ nên học cách chấp nhận những khuyết điểm của con. Lời phê bình nhằm điều chỉnh hành vi, không phải bản thân đứa trẻ. Ví dụ, nếu một đứa trẻ làm đổ cốc nước, mẹ có thể nói, "Lần sau cẩn thận hơn khi cầm cốc nhé," thay vì "Sao con lại vụng về thế?"
Bằng cách tập trung vào việc duy trì một thói quen tốt, chế độ ăn uống, tập thể dục, dành thời gian cho con, hình thành những thói quen tốt và quản lý cảm xúc, dành đủ tình yêu thương và sự tự do, con sẽ lớn lên khỏe mạnh và hạnh phúc một cách tự nhiên theo tốc độ riêng.
