Giả danh người thân, bạn thân, mượn người khác "gọi điện vay tiền giùm" để chiếm đoạt tài sản
Đây là thủ đoạn lừa đảo mới khiến nạn nhân dù chủ động gọi điện xác minh vẫn có thể mắc bẫy: kẻ gian giả danh người thân, bạn bè, sau đó biến một người quen khác thành “cầu nối” để vay và chuyển tiền. Cách dựng kịch bản qua nhiều lớp khiến giao dịch diễn ra giữa những người thật, nhưng tiền cuối cùng lại rơi vào tay kẻ lừa đảo.
Dựng kịch bản, biến nạn nhân thành người trung gian
Theo kịch bản được cảnh báo, đối tượng tạo một tài khoản Zalo có tên lạ rồi chủ động nhắn tin cho chị C., tự nhận là chị B. - bạn thân của chị C. Để giải thích việc sử dụng tài khoản khác, đối tượng nói đang phải mượn Zalo của con trai vì chồng giữ điện thoại.
Đối tượng tạo dựng câu chuyện ngụy trang để lừa đảo (Ảnh: Báo Nghệ An)
Sau đó, đối tượng lấy lý do muốn giúp một người bạn có con bị bệnh, nhưng không thể tự chuyển tiền, nên nhờ chị C. “đứng tên vay hộ” 30 triệu đồng từ chị B. Đối tượng còn hướng dẫn chị C. gọi video cho chị B. thật, giả vờ hỏi vay tiền để trả tiền hàng rồi sau đó chuyển lại vào tài khoản mà đối tượng cung cấp.
Tin tưởng bạn thân, chị C. làm theo. Chị B. nhận cuộc gọi từ chính số của chị C., nghe đúng giọng nói và thấy hình ảnh của bạn nên chuyển 30 triệu đồng. Ngay sau đó, chị C. chuyển toàn bộ số tiền sang tài khoản do kẻ gian chỉ định và số tiền bị chiếm đoạt.
Vì sao thủ đoạn này tinh vi?
Điểm nguy hiểm nằm ở việc kẻ gian khai thác thông tin về các mối quan hệ và hoàn cảnh có thật để dựng một câu chuyện rất khó nghi ngờ. Chúng không chỉ giả danh một người quen mà còn sắp xếp để người bị hại tự mình thực hiện bước xác minh.
Thông thường, người dân được khuyến cáo gọi điện cho người quen để kiểm tra khi nhận tin nhắn vay tiền từ tài khoản lạ. Tuy nhiên, trong trường hợp này, cuộc gọi xác minh lại là cuộc gọi thật giữa những người thật. Người nhận tiền cũng không biết mình đang bị lợi dụng làm trung gian.
Việc tiền được chuyển qua một người quen càng khiến giao dịch ban đầu có vẻ bình thường, đồng thời gây khó khăn cho quá trình truy tìm dòng tiền sau khi vụ việc xảy ra.
Người dân cần cảnh giác với các yêu cầu “vay hộ”, “nhận tiền rồi chuyển lại” từ tài khoản lạ, kể cả khi đối phương tự xưng là người thân, bạn bè. Khi có nghi vấn, hãy xác minh qua số điện thoại đã lưu từ trước, kiểm tra kỹ tên tài khoản thụ hưởng và tuyệt đối không chuyển tiền cho người không liên quan. Đồng thời, hạn chế công khai thông tin cá nhân, bật xác thực hai lớp và trình báo ngay khi phát hiện dấu hiệu lừa đảo.
Lừa đảo tinh vi qua loa chuyển khoản
Gần đây, tội phạm công nghệ cao xuất hiện thủ đoạn lừa đảo mới nhắm vào các hộ kinh doanh sử dụng loa thông báo chuyển khoản. Kẻ gian chủ yếu sử dụng hai cách để chiếm đoạt tiền.
Một là giả danh nhân viên kỹ thuật của ngân hàng hoặc đơn vị cung cấp loa. Chúng lập fanpage giả, quảng cáo dịch vụ cài đặt, nâng cấp thiết bị rồi dụ chủ cửa hàng cung cấp CCCD, mã OTP hoặc tải ứng dụng lạ. Khi có quyền truy cập, kẻ gian có thể chiếm quyền điều khiển điện thoại và rút tiền trong tài khoản.
Hai là giả tiếng loa báo chuyển khoản thành công. Đối tượng mua hàng, sau đó dùng điện thoại phát lại âm thanh “ting-ting” đã ghi sẵn, khiến người bán tưởng tiền đã vào tài khoản và giao hàng hoặc trả lại tiền thừa.
Thủ đoạn này nguy hiểm vì đánh trúng thói quen của người bán: chỉ cần nghe tiếng loa là tin giao dịch đã hoàn tất. Trong lúc cửa hàng đông khách, việc kiểm tra lại số dư càng dễ bị bỏ qua.
Để phòng tránh, chủ cửa hàng không nên chỉ dựa vào âm thanh của loa mà phải trực tiếp kiểm tra biến động số dư trên ứng dụng ngân hàng trước khi giao hàng. Không cung cấp CCCD, mã OTP, mật khẩu hoặc quyền truy cập điện thoại cho người lạ; không tải ứng dụng theo đường link được gửi qua mạng xã hội. Khi cần cài đặt, sửa chữa loa, nên liên hệ đúng ngân hàng hoặc đơn vị cung cấp chính thức.
Thủ đoạn lừa đảo dịch vụ visa nhanh, “bao đậu” 100%
Ngày 15/9, Công an TP Cần Thơ cho biết đã tiếp nhận tố giác của nhiều người liên quan đến bà N.T.N.L. (SN 1979, ngụ TP Đồng Nai), về dấu hiệu lừa đảo khi nhận tiền làm visa multiple Hàn Quốc.
Theo trình báo, thông qua người quen giới thiệu, các bị hại được nhận làm visa Hàn Quốc thời hạn 5 năm với giá 60-150 triệu đồng/người, thậm chí có trường hợp phải nộp thêm 200-300 triệu đồng gọi là “tiền chống trốn”. Một số người còn được tổ chức đi nhiều nước để “làm đẹp hộ chiếu”, tạo lịch sử xuất nhập cảnh. Tuy nhiên, sau khi nhận tiền và hộ chiếu, việc xin visa không được thực hiện như cam kết, tiền cũng chưa được hoàn trả. Có người còn phát hiện mình ký giấy tờ liên quan đến việc thành lập hoặc góp vốn vào doanh nghiệp.
Công an khuyến cáo, người dân cần cảnh giác với lời quảng cáo “bao đậu”, “100% có visa”, “có đường riêng” bởi không cá nhân hay đơn vị trung gian nào có thể bảo đảm chắc chắn việc được cấp visa. Không nên tin việc phải đi nhiều nước để “làm đẹp hộ chiếu” sẽ giúp chắc chắn được cấp visa.
Đặc biệt, cần thận trọng khi bị yêu cầu chuyển khoản lớn vào tài khoản cá nhân, đóng thêm nhiều khoản phí không rõ ràng hoặc ký giấy tờ chưa hiểu nội dung. Trước khi giao tiền, hộ chiếu hay ký hợp đồng, cần kiểm tra kỹ đơn vị cung cấp dịch vụ, nội dung giấy tờ và trách nhiệm hoàn tiền nếu hồ sơ không đạt.
Thủ đoạn lừa đảo rủ rê đầu tư qua mạng
Tội phạm mạng thường dụ người dân tham gia đầu tư ngoại hối, tiền số, chứng khoán hoặc các dự án trực tuyến với lời hứa lợi nhuận cao, thu hồi vốn nhanh. Chúng có thể giả danh người yêu trên mạng, “chuyên gia tài chính”, lập hội nhóm trên Zalo, Telegram, WhatsApp hoặc tạo sàn đầu tư giả để xây dựng lòng tin.
Ban đầu, nạn nhân thường được hướng dẫn đầu tư số tiền nhỏ và cho rút cả gốc lẫn lãi. Khi đã tin tưởng, đối tượng thúc giục nạp số tiền lớn hơn rồi khóa tài khoản, không cho rút hoặc viện nhiều lý do như phải đóng thuế, phí xác minh để tiếp tục yêu cầu chuyển tiền.
Một hình thức khác là tuyển cộng tác viên làm nhiệm vụ, sau đó dụ người tham gia nạp tiền vào các “gói đầu tư” hoặc nhiệm vụ có hoa hồng cao. Khi muốn rút tiền, nạn nhân liên tục bị yêu cầu đóng thêm phí.
Người dân cần cảnh giác với lời mời đầu tư lợi nhuận cao, cam kết chắc chắn, không chuyển tiền vào tài khoản cá nhân hoặc nền tảng không rõ nguồn gốc. Không tiếp tục nạp tiền để “mở khóa” hay “rút vốn” khi phát sinh yêu cầu bất thường và cần kiểm tra kỹ thông tin đơn vị đầu tư trước khi giao dịch.
Lừa đảo bằng công nghệ deepfake
Deepfake cho phép kẻ gian tạo hình ảnh, video và giọng nói giả mạo giống người thật, từ đó dựng lên các cuộc gọi hoặc tin nhắn nhằm chiếm lòng tin. Chúng có thể hack tài khoản, thu thập hình ảnh, giọng nói rồi giả danh người thân để yêu cầu chuyển tiền gấp.
Chẳng hạn, một cụ bà gần 80 tuổi ở Hà Nội bị kẻ gian giả mạo cháu trai đang du học tại Mỹ bằng hình ảnh và giọng nói deepfake, viện lý do cần tiền mua máy tính rồi lừa bà đưa tiền. Sau khi hack điện thoại của bà, kẻ lừa đảo theo dõi các cuộc trò chuyện và tạo tài khoản Facebook giả mạo cháu trai bà đang du học tại Mỹ. Chúng sử dụng deepfake để gọi điện, dựng kịch bản cần tiền mua máy tính học tập, lợi dụng lòng tin của bà. Tin vào hình ảnh AI, bà cụ đã gom tiền và để kẻ lừa đảo đến nhận tại nhà.
Để phòng tránh, người dân không nên xem hình ảnh, video hay giọng nói là căn cứ duy nhất để xác minh danh tính. Khi nhận yêu cầu chuyển tiền bất thường, cần bình tĩnh kiểm tra qua một kênh liên lạc khác. Đồng thời, hạn chế công khai hình ảnh, video, giọng nói và thông tin cá nhân trên mạng xã hội; không chuyển tiền qua liên kết hoặc tài khoản được cung cấp trong những cuộc trò chuyện đáng ngờ.
"3 nguyên tắc vàng" để tránh lừa đảo trên mạng xã hội
Thứ nhất, bình tĩnh và luôn xác minh thông tin.
Khi nhận được tin nhắn, cuộc gọi bất thường liên quan đến pháp luật, ngân hàng, đầu tư hay trúng thưởng, không vội làm theo yêu cầu. Hãy chủ động liên hệ cơ quan, tổ chức qua kênh chính thức để kiểm chứng.
Thứ hai, tuyệt đối bảo mật thông tin cá nhân.
Không cung cấp mã OTP, mật khẩu, số căn cước công dân, thông tin tài khoản ngân hàng hay mã xác thực cho bất kỳ ai qua điện thoại, tin nhắn hoặc mạng xã hội.
Thứ ba, cảnh giác với lời mời lợi nhuận cao, quà tặng bất thường.
Không tin những lời quảng cáo đầu tư “lãi cao, không rủi ro” hoặc yêu cầu chuyển phí trước để nhận quà, nhận tiền. Trước khi giao dịch, cần kiểm tra kỹ thông tin và nguồn gốc của lời mời.
Chủ động xác minh, bảo mật thông tin và không chuyển tiền khi chưa rõ người nhận là những nguyên tắc quan trọng giúp người dân hạn chế nguy cơ trở thành nạn nhân của lừa đảo trên không gian mạng.
