Nếu chú ý quan sát, chúng ta dễ dàng nhận thấy rằng, các chất dinh dưỡng đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển của não bộ hầu hết ẩn chứa trong những thực phẩm phổ biến hàng ngày.
Dựa trên tiêu chuẩn này, có 5 loại thực phẩm tăng cường trí não dễ tìm, nhiều trẻ cũng thích ăn hơn. Tuy nhiên, cách ăn đúng cũng cần được chú ý. Trong đó, loại thứ tư là thứ mà nhiều bậc phụ huynh cho con ăn mỗi ngày, nhưng không biết rằng ăn sai cách lại phản tác dụng.
Cá biển (Nguồn DHA trực tiếp)
Vai trò thực sự của DHA là tham gia vào sự phát triển của não bộ và võng mạc trong quá trình trưởng thành của trẻ, chứ không phải làm cho trẻ thông minh hơn ngay lập tức.
Để các tế bào thần kinh não bộ truyền tải thông tin một cách trơn tru hơn, chúng cần một "môi trường kết nối" tốt. DHA giúp các tế bào thần kinh duy trì tính linh hoạt, làm cho việc truyền tải thông tin trở nên mượt mà hơn. Nếu ví não bộ như một xa lộ thông tin, DHA giống như việc duy trì "cơ sở hạ tầng" của xa lộ này. Khi điều kiện đường xá tốt, thông tin mới có thể được truyền tải tự nhiên và trơn tru.
DHA có nhiều trong não và võng mạc. Khi trẻ được 6 tuổi, 90% mạch thần kinh trong não đã hình thành. Nếu không bổ sung đủ DHA trong giai đoạn phát triển nhanh chóng này, các mạch thần kinh sẽ không thể phát triển đầy đủ.
Mặc dù cơ thể có thể tự tổng hợp một lượng nhỏ DHA, nhưng lượng này có hạn, và chế độ ăn uống hàng ngày vẫn là nguồn cung cấp quan trọng.
Khi nói đến việc bổ sung DHA, các loại cá giàu DHA, như cá hồi, cá kiếm, cá vược và cá mòi, chứa DHA mà cơ thể có thể hấp thụ và sử dụng.
Bên cạnh đó, cách chế biến và cho trẻ ăn cá cũng rất quan trọng. Nếu thường xuyên chiên cá ở nhiệt độ cao, chế biến quá lâu hoặc chỉ cho trẻ ăn phần thịt cá mà bỏ qua sự đa dạng trong khẩu phần, giá trị dinh dưỡng của bữa ăn có thể bị ảnh hưởng.
Đặc biệt, bố mẹ cần chú ý loại bỏ kỹ xương cá để tránh hóc, đồng thời lựa chọn những loại cá phù hợp với trẻ và hạn chế các loại cá có hàm lượng thủy ngân cao.
Rau lá xanh (Chứa các dưỡng chất thiết yếu thường bị bỏ qua)
Axit folic tham gia vào quá trình phát triển tế bào và hệ thần kinh. Các loại rau lá xanh như rau bina, bông cải xanh và cải dầu, đậu nành, là những nguồn cung cấp axit folic và nhiều loại vitamin tốt trong cuộc sống hàng ngày.
Tuy nhiên, axit folic rất nhạy cảm với việc nấu ở nhiệt độ cao trong thời gian dài. Nếu rau lá được nấu quá lâu, một số chất dinh dưỡng sẽ bị mất đi.
Các loại hạt (Rất tốt cho não bộ, nhưng không thể thay thế cá)
DHA trong cá giống như một "món ăn" đã được chế biến sẵn -trẻ em có thể hấp thụ trực tiếp sau khi ăn.
Ngược lại, axit alpha-linolenic trong quả óc chó và dầu hạt lanh lại giống như một "nguyên liệu thô" - cơ thể cần phải xử lý để chuyển hóa thành DHA. Tuy nhiên, hiệu quả xử lý này không cao và lượng DHA được chuyển hóa cũng có hạn. Do đó, dù các loại hạt có tốt đến đâu, chúng cũng không thể thay thế vai trò của cá.
Tuy nhiên, điều này không có nghĩa là các loại hạt không quan trọng. Chúng giàu chất béo tốt và vitamin E. Mặc dù không thể trực tiếp bổ sung DHA, nhưng có thể giúp các tế bào thần kinh chống lại tổn thương oxy hóa và đóng vai trò bảo vệ, trở thành "chất hỗ trợ hậu cần" mà não bộ ưa thích.
Điều cần đặc biệt chú ý là cách ăn món này. Các loại hạt khá cứng, và khả năng nhai của trẻ nhỏ chưa phát triển đầy đủ. Thêm vào đó, trẻ dễ bị phân tâm khi ăn, nên nghẹn là một vấn đề thực sự nghiêm trọng.
Do đó, từ 6 tháng đến 4 tuổi, nên chế biến các loại hạt thành dạng nghiền nhuyễn hoặc bột, ví dụ như làm bơ hạt để phết lên bánh mì, hoặc xay nhuyễn thành bột mịn để rắc lên cháo hoặc mì.
Trứng (Thực phẩm hàng ngày có hàm lượng choline cao)
Khi nói đến các chất dinh dưỡng giúp tăng cường trí não, chúng ta thường nghĩ đến DHA, dầu cá và quả óc chó. Tuy nhiên, có một chất dinh dưỡng đóng vai trò rất quan trọng trong sự phát triển của não bộ nhưng lại ít được nhắc đến: choline.
Choline là nguyên liệu thô để tổng hợp acetylcholine, một chất dẫn truyền thần kinh chịu trách nhiệm đặc biệt về trí nhớ và học tập. Nói cách khác, nếu không có đủ choline, thông tin sẽ không được truyền tải một cách trơn tru trong não.
Trứng có hàm lượng choline cao nhất trong số các loại thực phẩm hàng ngày, một quả trứng có thể đáp ứng nhu cầu choline hàng ngày của một đứa trẻ. Điều quan trọng là choline chủ yếu được tìm thấy trong lòng đỏ, vì vậy ăn trứng mà không ăn lòng đỏ về cơ bản là lãng phí.
Tuy nhiên, trẻ ăn trứng không đúng cách cũng có thể làm giảm giá trị dinh dưỡng và gây bất lợi cho sức khỏe. Chẳng hạn, trứng nấu chưa chín kỹ có thể làm tăng nguy cơ nhiễm khuẩn, trong khi việc chiên trứng với quá nhiều dầu mỡ hoặc thường xuyên kết hợp với các loại thực phẩm nhiều muối, đường lại khiến bữa ăn mất cân đối.
Bố mẹ cũng không nên vì muốn bổ sung choline mà cho trẻ ăn quá nhiều trứng, thay vào đó nên kết hợp trứng với thịt, cá, sữa, rau xanh và các thực phẩm giàu dinh dưỡng khác.
Các loại quả mọng (Trạm cung cấp oxy cho não)
Não bộ là cơ quan tiêu thụ nhiều oxy nhất trong cơ thể. Việc có đủ oxy trong máu hay không ảnh hưởng trực tiếp đến tốc độ phản ứng và khả năng tập trung của trẻ. Các anthocyanin và flavonoid trong quả mọng có thể cải thiện lưu lượng máu lên não, tương đương với việc "nâng cấp nguồn cung cấp oxy" cho não, giúp hoạt động trơn tru hơn.
Bố mẹ có thể bổ sung các loại quả mọng như việt quất, dâu tây, mâm xôi, dâu đen và nho tím vào khẩu phần của trẻ.
Tuy nhiên, không nên cho trẻ ăn quá nhiều quả mọng dưới dạng nước ép có thêm đường, siro hoặc mứt vì lượng đường cao có thể khiến khẩu phần mất cân đối.
Với trẻ nhỏ, quả cần được rửa sạch, cắt nhỏ hoặc nghiền phù hợp với độ tuổi để hạn chế nguy cơ hóc. Tốt nhất nên cho trẻ ăn quả tươi, đa dạng và với lượng vừa phải.
