Nếu lời nói tiêu cực dễ khiến trẻ dần nghi ngờ bản thân, trở nên tự ti và thu mình. Trong khi lời động viên ấm áp, tích cực sẽ giúp trẻ cảm nhận được sự yêu thương, tin tưởng và có thêm động lực để vượt qua khó khăn.
Trong hành trình lớn lên, nếu bố mẹ thường xuyên chia sẻ với con về 5 vấn đề dưới đây, trẻ sẽ từng bước xây dựng sự tự tin, tinh thần tích cực và một nội tâm vững vàng hơn.
Hãy nói những điều giúp trẻ giữ được sự hào hứng và niềm vui khám phá
Lời nói thấu hiểu và khích lệ từ bố mẹ có ý nghĩa rất lớn với thế giới cảm xúc của trẻ. Khi con hào hứng kể về một điều mới mẻ vừa khám phá, bố mẹ hãy tạm gác công việc sang một bên, lắng nghe con bằng sự chú ý và đón nhận niềm vui ấy.
Bố mẹ có thể đáp lại bằng những câu đơn giản như: “Ồ, điều này thú vị quá! Kể mẹ nghe thêm nhé!”, “Con tinh ý thật đấy, con đã phát hiện ra điều rất hay!” hoặc “Mẹ thấy con đã rất cố gắng để làm điều này.”
Khi niềm vuiđược đón nhận, con sẽ cảm thấy những điều mình quan tâm là có ý nghĩa và bản thân được bố mẹ tôn trọng. Từ đó, trẻ có thêm sự tự tin để đặt câu hỏi, khám phá những điều mới mẻ và mạnh dạn chia sẻ suy nghĩ của mình.
Đừng vội làm mất đi sự hào hứng của con vì những điều ấy chưa đủ quan trọng với người lớn. Những niềm vui nhỏ hôm nay đôi khi là nền tảng để trẻ giữ được sự tò mò, tình yêu khám phá và thái độ tích cực với cuộc sống khi lớn lên.
Hãy nói lời động viên và khẳng định để củng cố sự tự tin của con
Nếu trẻ thường xuyên nghe những lời chê trách, con dễ hình thành tâm lý tự ti, sợ mắc lỗi, sợ thất bại và dần mất đi sự mạnh dạn khi thử những điều mới.
Trẻ cần được góp ý, chỉ ra việc biết mình sai ở đâu, mà còn từ cảm giác mình được tin tưởng và có khả năng làm tốt hơn. Vì vậy, thay vì chỉ tập trung vào kết quả, bố mẹ hãy chú ý đến nỗ lực và quá trình của con.
Khi trẻ làm sai một bài toán, chưa hoàn thành tốt một việc hay thất bại trong lần đầu thử sức, bố mẹ không nên vội vàng trách móc. Có thể nói: “Con đã cố gắng đến đây rồi, mình xem lại chỗ này nhé”, hoặc “Lần này chưa được cũng không sao, con thử thêm một cách khác xem.”
Những lời động viên đúng lúc giúp trẻ hiểu rằng một lần thất bại không có nghĩa là mình kém cỏi. Con vẫn được yêu thương, được ghi nhận và luôn có cơ hội sửa sai, học hỏi.
Đưa ra lời khuyên tích cực để nuôi dưỡng tư duy tích cực ở trẻ
“Việc này khó thật, nhưng mình có thể làm từng bước một.”
“Mình cùng tìm cách giải quyết nhé.”
“Con muốn mẹ gợi ý một cách không?”
Một chuyên gia từng viết: "Trong tâm trí non nớt của một đứa trẻ, bố mẹ là trung tâm của cả thế giới, và trẻ em là nhóm dễ bị ảnh hưởng nhất bởi những gợi ý tâm lý."
Những đứa trẻ được tiếp xúc với những lời khen ngợi tích cực sẽ phát triển thái độ lạc quan và cởi mở. Trẻ biết học cách chấp nhận những khiếm khuyết, dám đối mặt với khó khăn và sở hữu khả năng tự phục hồi và tự hoàn thiện mạnh mẽ, giúp cuộc sống trở nên thuận lợi hơn.
Hãy nói những điều mang lại cảm giác an toàn để hàn gắn nền tảng cuộc sống của trẻ
Sự nhạy cảm, lo lắng hay thiếu tự tin ở trẻ thường liên quan đến cách con cảm nhận về sự an toàn trong mối quan hệ với bố mẹ. Khi trẻ thường xuyên lo sợ mình bị bỏ rơi, không được yêu thương hoặc không được chấp nhận khi mắc lỗi, con dễ hình thành tâm lý bất an và luôn cố gắng làm hài lòng người khác để tìm kiếm sự công nhận.
Những câu nói như “Nếu con không ngoan, mẹ sẽ bỏ con” hay “Con làm sai rồi mà còn dám nói với mẹ” tưởng chỉ là lời trách mắng trong lúc nóng giận nhưng lại dễ khiến trẻ hiểu rằng tình yêu của bố mẹ phụ thuộc vào việc con có ngoan hay không, có làm đúng hay không.
Ngược lại, khi lớn lên trong một gia đình nơi tình yêu thương được thể hiện ổn định, trẻ sẽ cảm thấy mình được chấp nhận ngay cả khi mắc lỗi. Từ nền tảng đó, trẻ dễ mạnh dạn khám phá, thử sức với những điều mới và bình tĩnh hơn khi đối diện với khó khăn.
Vì vậy, bố mẹ hãy thường xuyên thể hiện tình yêu thương bằng cả lời nói và hành động. Những câu như “Mẹ luôn yêu con”, “Sai thì mình sửa”, “Con cứ nói cho mẹ nghe”, “Mẹ tin con có thể làm được” giúp trẻ cảm nhận rằng phía sau mình luôn có một nơi an toàn để trở về.
Cảm giác an toàn được hình thành từ những điều nhỏ nhưng lặp lại mỗi ngày. Khi được nuôi dưỡng bằng sự yêu thương, lắng nghe và tin tưởng, trẻ sẽ dần xây dựng sự tự tin, lòng can đảm và khả năng đứng vững trước những thay đổi của cuộc sống.
Bởi vậy, lời nói của bố mẹ tác động đến cảm xúc của con trong hiện tại, góp phần hình thành cách trẻ nhìn nhận bản thân trong tương lai. Lời nói ấm áp, đúng lúc có thể trở thành điểm tựa để con lớn lên tự tin hơn, lạc quan hơn và biết yêu thương chính mình.
