Không chỉ quả, lá khế cũng có giá trị sử dụng trong dân gian
Khi nhắc đến cây khế, người ta thường sử dụng phần quả để ăn trực tiếp (khế ngọt) hay dùng để làm các món gỏi, nấu canh, kho cá (với khế chua). Không phải ai cũng biết lá khế cũng có giá trị sử dụng.
Lá khế thường được dùng đểu nấu nước tắm, nước rửa ngoài da trong các trường hợp bị nổi mẩn ngứa. Lưu ý, cách sử dụng này chủ yếu dựa trên kinh nghiệm dân gian, không nên tùy tiện sử dụng nước lá khế đậm đặc lên vùng da bị tổn thương, trầy xước hoặc viêm nhiễm.
Quả khế giàu vitamin C nhưng không phù hợp với người mắc bệnh thận
Quả khế chứa nhiều vitamin C, chất xơ và nhiều hợp chất thực vật, giúp bổ sung các dưỡng chất cần thiết cho cơ thể. Tuy nhiên, những người có chức năng thận suy giảm nên thận trọng với loại quả này. Nguyên nhân là do quả khế chứa caramboxin, một chất có độc tính đối với hệ thần kinh. Với người khỏe mạnh, cơ thể sẽ đào thải caramboxin ra bên ngoài. Trong khi đó, với người bị bệnh thận, caramboxin không được đảo thải như bình thường và sẽ tích tụ lại bên trong cơ thể, gây ngộ độc. Các biểu hiện ngộ độc có thể là nấc kéo dài, buồn nôn, nôn, lú lẫn, co giật và thậm chí đe dọa tính mạng.
Ngoài ra, quả khế còn chứa oxalat. Ăn nhiều khế hoặc uống nước ép khế đậm đặc có thể làm tăng nguy cơ tổn thương thận cấp.
Với người khỏe mạnh, chỉ nên ăn một lượng khế vừa phải, hạn chế uống nước ép khế đậm đặc, nhất là khi đang đói bụng hoặc bị mất nước.
Khế là nguyên liệu tạo vị chua đặc trưng trong nhiều món ăn Việt
Cây khế có hai loại là khế chua và khế ngọt. Trong đó, khế chua thường được dùng để nấu canh cá, kho cá, rang tép, làm gỏi hoặc ăn kèm các món cuốn. Vị chua tự nhiên của quả giúp món ăn thêm hài hòa, giảm cảm giác ngấy khi ăn nhiều thịt, cá. Trong khi đó, khế ngọt được sử dụng trực tiếp, làm món tráng miệng hoặc đồ uống.
Tùy theo giống cây, độ chín và điều kiện sinh trưởng, vị chua hoặc ngọt của khế sẽ có sự khác biệt.
Cây khế cần nhiều ánh sáng, thiếu nắng dễ ít hoa và quả
Cây khế có thể trồng trong vườn hoặc trong chậu để làm cảnh, lấy bóng mát, lấy quả. Tuy nhiên, để cây phát triển tốt, nhiều quả, gia chủ cần chọn vị trí trồng cây phù hợp.
Khế là cây ưa sáng nên cần tiếp xúc với ánh nắng trực tiếp để sinh trưởng mạnh và cho nhiều quả. Việc trồng cây ở nơi râm mát sẽ khiến lá phát triển tốt nhưng khó đậu quả. Nên trồng cây ở những nơi có khoảng 6-8 giờ nắng mỗi ngày và đất có khả năng thoát nước tốt.
Chế độ tưới nước cho cây khế cũng cần được chú ý. Cây cần độ ẩm ổn định, đặc biệt là trong giai đoạn ra hoa và nuôi quả nhưng cũng không nên tưới nước quá nhiều khiến đất bị ngập úng, làm cây khó phát triển.
Bên cạnh đó, việc bón quá nhiều phân đạm cũng có thể khiến cây tập trung phát triển cành lá thay vì hình thành hoa.
Nếu trồng khế trong chậu, nên lựa chọn chậu có kích thước phù hợp, đủ không gian cho cây phát triển và có lỗ thoát nước.
Trong quá trình trồng, cần cắt tỉa thường xuyên để tán lá được thông thoáng, tăng khả năng đón nắng và hạn chế sâu bệnh.
Cây khế không phải loại cây quá khó trồng. Tuy nhiên, muốn cây phát triển khỏe mạnh và cho quả đều, bạn vẫn cần quan tâm đồng thời đến ánh sáng, nước tưới, dinh dưỡng và điều kiện sinh trưởng.
