Nhiều người cho rằng các cơn đau gút thường xuất hiện sau những bữa ăn thịnh soạn hoặc các cuộc nhậu kéo dài. Tuy nhiên, các chuyên gia về chuyển hóa cho biết bữa sáng cũng có thể trở thành yếu tố khiến nồng độ axit uric tăng nhanh nếu lựa chọn thực phẩm không phù hợp.
Sau một đêm ngủ dài, cơ thể trải qua nhiều giờ không được bổ sung nước. Đây là thời điểm quá trình đào thải axit uric diễn ra chậm hơn, trong khi nồng độ axit uric trong máu có xu hướng cao hơn bình thường. Nếu tiếp tục nạp các thực phẩm giàu purine hoặc nhiều đường ngay từ đầu ngày, nguy cơ tăng axit uric sẽ càng rõ rệt.
Nội tạng động vật: Nguồn purine rất cao
Các món như cháo lòng, gan, tim, dạ dày hay các loại nội tạng chế biến thành bún, miến thường được nhiều người lựa chọn cho bữa sáng vì hương vị hấp dẫn và cảm giác bổ dưỡng.
Tuy nhiên, nội tạng động vật lại nằm trong nhóm thực phẩm chứa hàm lượng purine cao. Khi đi vào cơ thể, purine sẽ được chuyển hóa thành axit uric. Đối với người đã có tình trạng tăng axit uric máu, việc tiêu thụ nội tạng thường xuyên có thể khiến chỉ số này tăng nhanh và làm gia tăng nguy cơ xuất hiện cơn gút cấp.
Không chỉ vậy, nội tạng còn chứa nhiều cholesterol và chất béo bão hòa. Nếu sử dụng thường xuyên, nhóm thực phẩm này có thể góp phần làm tăng mỡ máu và gây thêm áp lực cho quá trình chuyển hóa của cơ thể.
Hải sản và thịt chế biến sẵn không hẳn là lựa chọn lý tưởng
Những món như cháo tôm, bánh canh hải sản, bún cá hay hoành thánh nhân tôm thường được xem là lựa chọn thanh nhẹ cho bữa sáng. Dù giàu protein, nhiều loại hải sản như tôm, cua và cá biển vẫn chứa lượng purine tương đối cao.
Đặc biệt vào buổi sáng, khi cơ thể chưa hoàn toàn cân bằng sau một đêm dài, việc tiêu thụ nhiều hải sản có thể khiến axit uric tăng nhanh hơn ở những người có cơ địa nhạy cảm hoặc đã từng mắc gút.
Bên cạnh hải sản, các loại thực phẩm chế biến sẵn như xúc xích, giăm bông, thịt xông khói hay pate cũng là nhóm cần lưu ý. Đây là những món ăn phổ biến trong các bữa sáng nhanh gọn nhưng lại chứa nhiều muối, chất bảo quản và chất béo bão hòa.
Lượng natri cao có thể ảnh hưởng đến chức năng thận, làm giảm hiệu quả đào thải axit uric. Đồng thời, việc tiêu thụ thường xuyên các loại thịt chế biến sẵn còn liên quan đến nguy cơ rối loạn chuyển hóa, tăng mỡ máu và đề kháng insulin.
Đồ ăn, thức uống nhiều đường là “thủ phạm” dễ bị bỏ qua
Không phải ai cũng biết rằng đường, đặc biệt là fructose, cũng có thể góp phần làm tăng axit uric.
Hiện nay, nhiều người trẻ có thói quen dùng trà sữa, cà phê sữa, bánh ngọt, ngũ cốc ăn liền hoặc các món ăn sáng nhiều đường để tiết kiệm thời gian. Dù nhóm thực phẩm này không giàu purine như nội tạng hay hải sản, chúng lại có thể kích thích cơ thể sản sinh thêm axit uric.
Khi lượng đường hấp thu quá nhiều, quá trình chuyển hóa trong gan sẽ tạo ra nhiều axit uric hơn. Đồng thời, insulin tăng cao cũng có thể làm giảm khả năng đào thải axit uric qua thận.
Về lâu dài, chế độ ăn nhiều đường không chỉ làm tăng nguy cơ gút mà còn liên quan đến béo phì, đái tháo đường type 2 và hội chứng chuyển hóa.
Người có axit uric cao nên ăn sáng như thế nào?
Theo các chuyên gia dinh dưỡng, người có nguy cơ gút hoặc đang kiểm soát axit uric nên ưu tiên những thực phẩm lành mạnh, ít purine và dễ tiêu hóa.
Các lựa chọn phù hợp bao gồm lòng trắng trứng, sữa ít béo, sữa chua không đường, đậu phụ, các sản phẩm từ đậu nành, yến mạch, bánh mì nguyên cám cùng nhiều loại rau xanh và trái cây ít đường.
Ngoài việc lựa chọn thực phẩm, bổ sung nước đầy đủ vào buổi sáng cũng đóng vai trò quan trọng. Sau một đêm ngủ dài, cơ thể thường rơi vào trạng thái thiếu nước nhẹ. Uống nước sau khi thức dậy có thể hỗ trợ quá trình đào thải axit uric và giúp hệ chuyển hóa hoạt động hiệu quả hơn.
Bên cạnh đó, duy trì giờ ăn sáng ổn định, tránh bỏ bữa hoặc nhịn đói kéo dài cũng là cách giúp cơ thể hạn chế những biến động bất lợi về chuyển hóa.
Các chuyên gia cũng nhấn mạnh việc kiểm soát cân nặng hợp lý. Thừa cân, béo phì không chỉ làm tăng sản sinh axit uric mà còn khiến khả năng đào thải chất này suy giảm. Đây là một trong những yếu tố quan trọng làm tăng nguy cơ mắc và tái phát bệnh gút.
Dù không phải ai ăn những thực phẩm kể trên cũng sẽ mắc bệnh gút, nhưng với người đã có nồng độ axit uric cao hoặc có tiền sử bệnh, việc điều chỉnh thực đơn từ bữa sáng là bước đi đơn giản nhưng mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe lâu dài.
