Điều khiến nhiều người mẹ mệt mỏi là phải ghi nhớ, sắp xếp và lo lắng mọi thứ. Từ những việc nhỏ đến việc lớn, mẹ đều cảm thấy mình không thể yên tâm nếu chưa tự tay làm.
Mỗi buổi sáng, mẹ gọi con dậy, chuẩn bị bữa sáng và nhắc con đi học đúng giờ. Đến tối, mẹ lại tất bật nhắc con làm bài tập, tắm rửa rồi đi ngủ. Hay mẹ bận lòng xem hôm nay con có vui vẻ với bạn bè không, ở trường có chuyện gì xảy ra, cô giáo dặn dò điều gì hay các lớp học ngoại khóa của con đã được sắp xếp đầy đủ chưa.
Thực tế, nhiều chuyên gia cho rằng khi bố mẹ làm thay con quá nhiều, trẻ dần hình thành tâm lý ỷ lại và ít chủ động hơn. Vì vậy, đôi khi "lười" một chút không phải thiếu trách nhiệm, mà là trao lại những việc phù hợp để con tự thực hiện. Đó cũng là cách giúp trẻ học cách tự lập, biết chịu trách nhiệm và trưởng thành hơn từng ngày.
Hãy để con tự ăn, dù có thể sẽ bừa bộn lúc đầu
Bố mẹ vì thấy con ăn chậm hoặc làm rơi vãi thức ăn nên thường chọn cách đút để bữa ăn diễn ra nhanh hơn. Khi con mới tập cầm thìa, mẹ vội nói: "Để mẹ đút cho nhanh". Đến khi con lớn hơn, mẹ vẫn chạy theo đút từng thìa cơm. Và khi vào mẫu giáo, nhiều trẻ vẫn chưa biết tự xúc ăn.
Việc đút cho con giúp tiết kiệm thời gian trước mắt, nhưng nếu kéo dài sẽ khiến trẻ mất cơ hội rèn luyện tính tự lập. Ban đầu, việc tự ăn sẽ khá lộn xộn, thức ăn có thể rơi vãi trên bàn, trên quần áo hay dính đầy mặt. Tuy nhiên, đó là một phần bình thường của quá trình học hỏi.
Nếu bố mẹ kiên nhẫn, chuẩn bị cho con một chiếc yếm, tấm lót bàn và tạo cơ hội để con luyện tậpăn mỗi ngày, trẻ sẽ dần thành thạo. Quan trọng hơn, việc tự mình hoàn thành bữa ăn sẽ giúp con cảm thấy tự tin, hào hứng và hình thành tính tự lập.
Hạn chế làm thay và giúp con học cách chịu trách nhiệm
Không ít bố mẹ từng rơi vào cảnh vừa cằn nhằn vừa lặng lẽ dọn dẹp khi đồ chơi của con bày khắp sàn nhà. Dù đã nhiều lần nhắc nhở, cuối cùng người thu dọn vẫn là bố mẹ. Điều này khiến người lớn mệt mỏi, trẻ chưa có cơ hội học cách chịu trách nhiệm với đồ dùng của mình.
Thay vì làm thay, bố mẹ có thể thống nhất với con một quy tắc đơn giản: sau khi chơi xong, con cần tự cất đồ chơi về đúng chỗ. Ban đầu, trẻ có thể làm chưa gọn gàng hoặc cần được nhắc nhở, nhưng đó là một phần của quá trình học.
Điều quan trọng là bố mẹ kiên trì thực hiện quy tắc đã đặt ra. Nếu con chưa hoàn thành việc cất đồ chơi, có thể tạm cất món đồ đó và chỉ cho con chơi lại sau khi biết thực hiện đúng quy định. Với sự hướng dẫn phù hợp, ngay cả trẻ khoảng 3 tuổi cũng đã có thể tự cất đồ chơi đơn giản. Khi được tự làm và tự chịu trách nhiệm, trẻ sẽ dần hình thành tính ngăn nắp, chủ động và ý thức về việc làm của mình.
Với sự hướng dẫn phù hợp, ngay cả trẻ khoảng 3 tuổi cũng đã có thể tự hoàn thành những việc đơn giản.
Bớt nhắc nhở, để con tự chịu trách nhiệm với việc học
Bố mẹ có thói quen ngồi cạnh con trong suốt thời gian làm bài tập, liên tục nhắc: "Viết đẹp hơn nhé", "Bài này sai rồi", "Làm nhanh lên nào". Dù xuất phát từ mong muốn giúp con học tốt hơn, việc can thiệp quá nhiều có thể khiến trẻ dần phụ thuộc và thiếu khả năng tự giác.
Thay vào đó, bố mẹ có thể cùng con thống nhất những quy tắc rõ ràng, chẳng hạn hoàn thành bài tập trước một thời điểm nhất định. Sau đó, hãy để con tự sắp xếp thời gian và chịu trách nhiệm với lựa chọn của mình. Nếu trẻ chưa hoàn thành bài đúng hạn, trẻ sẽ tự đối mặt với những hệ quả phù hợp ở trường và từ đó rút kinh nghiệm cho những lần sau.
Nhiều phụ huynh chia sẻ rằng khi giảm bớt việc kiểm soát, con lại trở nên chủ động hơn. Trẻ biết tự đặt báo thức, tự kiểm tra cặp sách và tự giác hoàn thành bài tập mà không cần nhắc nhở liên tục. Không phải con không có khả năng, mà đôi khi bố mẹ chưa trao cho con cơ hội để tự làm.
Đôi khi, "lười" một chút lại là cách dạy con hiệu quả. Khi bố mẹ sẵn sàng buông bớt những việc con đã có thể tự đảm nhận, trẻ sẽ học được tính tự lập, ý thức trách nhiệm và sự chủ động. Nhờ đó, bố mẹ cũng bớt áp lực, cũng như có thêm cơ hội để trưởng thành từng ngày.
Khi bố mẹ sẵn sàng buông bớt những việc con đã có thể tự đảm nhận, trẻ sẽ học được tính tự lập, ý thức trách nhiệm và sự chủ động.
