Liên quan đến vụ ngạt khí tại hầm biogas ở Thanh Hoá, khi một nam nhân viên đang làm việc tại nơi xảy ra sự cố đã trượt chân rơi xuống hố biogas và bất tỉnh. Ngay sau đó, các đồng nghiệp theo phản xạ tự nhiên đã lập tức lao xuống cứu hoặc thò đầu sâu vào miệng bể để kéo nạn nhân lên mà không hề có bất kỳ phương tiện bảo hộ nào. Hậu quả là chuỗi tai nạn dây chuyền xảy ra, các nạn nhân ngã gục ngay tại chỗ. Hiện đã có 5 trường hợp tử vong do độc tính quá mạnh của khí độc, 8 trường hợp còn lại và người tham gia cứu hộ lập tức được chuyển Bệnh viện Bạch Mai (cơ sở Ninh Bình) trong tình trạng cấp cứu ngộ độc.
Sáng 20/7, TS.BS Nguyễn Trung Nguyên, Giám đốc Trung tâm Chống độc cho biết, các bệnh nhân được chẩn đoán ngộ độc khí sunphua hydro (H₂S), đến viện trong tình trạng tỉnh, đau đầu, một số ca có kích ứng, xung huyết kết mạc, nhiễm toan chuyển hóa lactic, tiêu cơ vân. Tình trạng các bệnh nhân đang được cấp cứu, đánh giá và theo dõi sát.
Được biết, khi tiếp nhận các bệnh nhân bệnh viện kích hoạt “báo động đỏ” toàn viện, tổ chức phối hợp các chuyên khoa như chống độc, hồi sức cấp cứu, truyền nhiễm, chấn thương, chẩn đoán hình ảnh để cấp cứu cho các nạn nhân. Lãnh đạo bệnh viện cho biết, các cuộc hội chẩn khẩn cấp, phối hợp liên chuyên khoa đã được thiết lập ngay bên giường bệnh.
Bác sĩ đang thăm khám cho nạn nhân vụ ngộ độc khí tại Thanh Hóa.
Thời điểm đó, các bác sĩ không chỉ tập trung vào tình trạng nhiễm độc khí H₂S, mà phải phải đánh giá toàn diện tổn thương, tầm soát kỹ lưỡng các nguy cơ các bệnh lý nhiễm trùng và các chấn thương ẩn giấu do nạn nhân bị ngã từ trên cao xuống bể. Cho tới hiện tại, tình trạng các bệnh nhân đang có dấu hiệu cải thiện nhiều so với khi mới vào viện.
Bác sĩ Trung Nguyên cho biết, H₂S là một loại khí cực độc, có độc tính ức chế hô hấp tế bào nhanh và mạnh tương tự như xianua, bóp nghẹt trực tiếp tất cả các cơ quan, đặc biệt hệ thần kinh trung ương và tim mạch. Tỷ lệ tử vong tại hiện trường là cực kỳ lớn. Khí này hấp thu rất nhanh, gần như ngay lập tức vào cơ thể và gây kích ứng cực mạnh lên niêm mạc mắt, hệ hô hấp. Trong y văn, ngộ độc H2S nồng độ cao trong không gian kín còn được gọi là "hội chứng búa tạ ở lò mổ", bởi nạn nhân có thể bất tỉnh gần như ngay lập tức sau khi hít phải khí độc.
"Rất nhiều người dân và ngay cả một số nhân viên y tế tuyến dưới vẫn lầm tưởng các vụ ngạt hầm biogas, giếng khơi là do khí metan (CH₄). Nhưng thực tế, thủ phạm giết người hàng loạt trong tích tắc chính là khí sunphua hydro (H₂S). Ở Việt Nam, các vụ tai nạn đau lòng này xảy ra hàng năm và tái diễn nhiều lần trong các hoàn cảnh như khơi giếng, chui xuống bể chứa, bể rác, bể phân, chất thải, cống, hầm chứa cá ở các tàu biển,...”, bác sĩ Nguyên cảnh báo.
“Trong các tình huống cấp cứu, "thời gian chính là sự sống, là não, là tim…”, bệnh nhân kịp thời tới cơ sở y tế có đầy đủ nguồn lực trong khoảng thời gian vàng ban đầu giúp cho việc dùng thuốc giải độc cấp cứu, thực hiện các kỹ thuật, can thiệp cứu sống, thậm chí làm đảo ngược tình trạng bệnh nặng về trạng thái lành lặn ban đầu”, bác sĩ Nguyên chia sẻ.
Ngộ độc khí sunphua hydro rất nguy hiểm, gây tử vong nhanh chóng vì thế ngay cả việc cứu người gặp nạn cũng cần có phương tiện bảo hộ. Ảnh minh họa.
Từ vụ việc trên, Trung tâm Chống độc (Bệnh viện Bạch Mai) khuyến cáo:
Dấu hiệu nhận biết ngộ độc khí H₂S tại hiện trường
- Nạn nhân bị bất tỉnh, rất nhanh ngay sau khi bước vào các không gian khép kín (bể chứa, hầm, giếng, hầm cá, khoang/hốc kín, cống,...).
- Kết mạc mắt của nạn nhân bị kích ứng, xung huyết.
- Dấu hiệu đặc trưng: Các vật dụng kim loại trên người nạn nhân (như đồ trang sức, cúc áo, khóa quần, thắt lưng...) bằng đồng, bạc, sắt bị xỉn màu, chuyển đen xám do phản ứng hóa học với khí H₂S.
- Xét nghiệm khí máu động mạch cho thấy chỉ số lactate tăng rất cao.
Khuyến cáo cấp cứu khẩn cấp
- Tuyệt đối không tự ý lao xuống cứu trợ ngay theo quán tính nếu không có đồ bảo hộ (mặt nạ phòng độc với bình dưỡng khí).
- Lập tức mở thông thoáng khí khu vực đó, dùng quạt thổi mạnh hoặc bơm khí để đẩy khí độc ra ngoài và đưa khí sạch vào.
- Nếu bắt buộc phải xuống, người cứu hộ phải có trang thiết bị phòng độc lý tưởng (mặt nạ kết hợp bình dưỡng khí).
- Hoặc phải buộc dây bảo hiểm chắc chắn vào cơ thể và luôn có đội ngũ ở trên sẵn sàng kéo ngay lên khi thấy có dấu hiệu bất thường.
Biện pháp phòng tránh lâu dài
- Tuyệt đối không tự ý đi vào các khu vực khép kín, thiếu lưu thông khí như bể chứa, hầm, hang hốc, giếng, cống rãnh sâu hoặc kín.
- Nếu bắt buộc phải vào làm việc, bắt buộc phải đeo mặt nạ phòng độc có bình dưỡng khí chuyên dụng.
- Hoặc phải thực hiện các biện pháp mở toang, thông thoáng gió toàn diện khu vực đó một thời gian đủ dài, hoặc bơm khí sạch vào đó trước, đo lường an toàn rồi mới được bước vào.
