1. Giàu chất chống oxy hóa, giúp bảo vệ tế bào
Điểm đáng chú ý nhất của vỏ quả lựu là hàm lượng polyphenol khá cao. Trong đó có punicalagin, ellagic acid và một số hợp chất tannin có hoạt tính chống oxy hóa mạnh.
Các chất chống oxy hóa có vai trò trung hòa một phần gốc tự do, hạn chế tình trạng stress oxy hóa – yếu tố có liên quan đến quá trình lão hóa và nhiều vấn đề sức khỏe mạn tính.
Đây cũng là lý do chiết xuất vỏ lựu được nghiên cứu trong lĩnh vực thực phẩm chức năng và bảo vệ sức khỏe. Tuy nhiên, cần phân biệt tác dụng chống oxy hóa trong phòng thí nghiệm với hiệu quả thực tế khi con người ăn hoặc uống nước sắc từ vỏ lựu. Hai điều này không hoàn toàn giống nhau.
2. Có tiềm năng hỗ trợ sức khỏe đường ruột
Vỏ lựu chứa nhiều tannin, là nhóm hợp chất thực vật có vị chát đặc trưng. Trong y học dân gian, vỏ lựu từng được sử dụng trong một số bài thuốc liên quan đến tình trạng tiêu chảy.
Một số nghiên cứu tiền lâm sàng cũng cho thấy chiết xuất vỏ lựu có khả năng tác động đến vi khuẩn đường ruột và một số quá trình liên quan đến viêm. Các hợp chất polyphenol trong vỏ lựu còn được quan tâm vì có thể được hệ vi sinh đường ruột chuyển hóa thành những chất có hoạt tính sinh học.
Dù vậy, không nên tự ý dùng nước sắc vỏ lựu để chữa tiêu chảy. Tiêu chảy có thể do nhiễm khuẩn, virus hoặc nhiều nguyên nhân khác. Bù nước và điện giải vẫn là việc quan trọng nhất, đặc biệt khi có dấu hiệu mất nước, sốt cao hoặc đi ngoài ra máu.
3. Hỗ trợ bảo vệ sức khỏe tim mạch
Các hợp chất polyphenol trong vỏ lựu đang được nghiên cứu về khả năng hỗ trợ chức năng mạch máu và hạn chế quá trình oxy hóa chất béo.
Stress oxy hóa có thể góp phần thúc đẩy những thay đổi bất lợi trong thành mạch. Vì vậy, việc nghiên cứu các hợp chất chống oxy hóa tự nhiên từ thực vật, trong đó có vỏ lựu, được các nhà khoa học đặc biệt quan tâm.
Một số nghiên cứu trên động vật và trong phòng thí nghiệm ghi nhận tín hiệu tích cực liên quan đến chuyển hóa lipid và sức khỏe mạch máu. Tuy nhiên, hiện chưa đủ bằng chứng lâm sàng để khẳng định uống nước vỏ lựu có thể giảm cholesterol, hạ huyết áp hoặc phòng ngừa bệnh tim mạch ở người.
Muốn bảo vệ tim mạch, chế độ ăn cân đối, vận động thường xuyên và kiểm soát huyết áp, mỡ máu vẫn là những biện pháp có cơ sở khoa học vững chắc hơn.
4. Có đặc tính kháng khuẩn đáng chú ý
Một công dụng tiềm năng khác của vỏ lựu là khả năng kháng khuẩn. Các hợp chất tannin và polyphenol trong vỏ có thể ảnh hưởng đến sự phát triển của một số chủng vi khuẩn trong điều kiện thí nghiệm.
Đặc tính này khiến chiết xuất vỏ lựu được nghiên cứu trong lĩnh vực bảo quản thực phẩm, chăm sóc răng miệng và phát triển các sản phẩm có nguồn gốc thực vật.
Tuy nhiên, không nên hiểu rằng chỉ cần uống nước vỏ lựu là có thể tiêu diệt vi khuẩn gây bệnh trong cơ thể. Nồng độ hoạt chất, cách chiết xuất và khả năng hấp thu đều ảnh hưởng đến kết quả. Những nghiên cứu trong phòng thí nghiệm chưa thể thay thế bằng chứng điều trị trên người.
5. Tiềm năng hỗ trợ chăm sóc da và làm chậm quá trình lão hóa
Không chỉ được quan tâm trong dinh dưỡng, vỏ lựu còn xuất hiện trong nhiều nghiên cứu về mỹ phẩm và chăm sóc da.
Các polyphenol trong vỏ lựu có khả năng chống oxy hóa, đồng thời một số nghiên cứu trong phòng thí nghiệm ghi nhận tác động đến những enzyme liên quan đến quá trình phân hủy collagen. Đây là cơ sở để các nhà nghiên cứu tìm hiểu khả năng ứng dụng chiết xuất vỏ lựu trong các sản phẩm chăm sóc da.
Một số hướng nghiên cứu còn tập trung vào khả năng hỗ trợ bảo vệ da trước những tác động bất lợi từ môi trường.
Tuy nhiên, chưa có đủ bằng chứng để khẳng định tự đắp vỏ lựu nghiền lên mặt có thể xóa nếp nhăn, trị nám hoặc làm trắng da. Vỏ quả có thể gây kích ứng, đặc biệt với làn da nhạy cảm. Không nên tự làm mặt nạ từ nguyên liệu chưa được kiểm nghiệm về độ an toàn.
6. Có thể tận dụng làm nguyên liệu trà thảo mộc
Ngoài các nghiên cứu về hoạt chất, vỏ lựu còn có thể được tận dụng làm nguyên liệu pha trà. Vỏ lựu khô có vị chát, hơi chua và mùi thơm thực vật đặc trưng.
Nếu muốn tận dụng vỏ lựu, nên chọn quả tươi, không bị hư hỏng, ưu tiên nguồn quả bảo đảm an toàn thực phẩm. Rửa kỹ dưới vòi nước sạch trước khi gọt, loại bỏ phần vỏ dập, mốc hoặc có dấu hiệu bất thường. Có thể thái nhỏ, phơi hoặc sấy khô trong điều kiện vệ sinh, sau đó bảo quản trong hộp kín, nơi khô ráo.
Tuy nhiên, trà vỏ lựu không phải thức uống có liều lượng sử dụng tiêu chuẩn đã được xác lập. Không nên vì cho rằng có nhiều chất chống oxy hóa mà uống đặc, uống nhiều hoặc sử dụng kéo dài. Đặc biệt, người đang dùng thuốc điều trị bệnh nên hỏi ý kiến bác sĩ hoặc dược sĩ trước khi sử dụng chiết xuất vỏ lựu thường xuyên.
Những ai cần thận trọng khi sử dụng vỏ lựu?
Mặc dù có nhiều hợp chất thực vật đáng chú ý, vỏ lựu không phải nguyên liệu phù hợp với tất cả mọi người.
Người có hệ tiêu hóa nhạy cảm có thể gặp khó chịu khi sử dụng nguyên liệu chứa nhiều tannin. Người có tiền sử dị ứng với lựu cần tránh sử dụng. Phụ nữ mang thai, đang cho con bú, trẻ nhỏ và người mắc bệnh mạn tính cũng không nên tự ý dùng nước sắc đậm đặc hoặc các sản phẩm chiết xuất vỏ lựu.
Một điểm cần lưu ý nữa là vỏ quả có thể tồn dư thuốc bảo vệ thực vật hoặc chất bẩn trên bề mặt. Vì vậy, không nên tận dụng vỏ của những quả không rõ nguồn gốc, đặc biệt là vỏ đã bị mốc hoặc bảo quản lâu ngày.
