Việc làm không thiếu, vì sao nhiều người trẻ vẫn thất nghiệp?

Ra trường với tấm bằng giỏi trên tay nhưng hành trình bước vào thị trường lao động không phải lúc nào cũng thuận lợi như nhiều người trẻ kỳ vọng. Không ít sinh viên và người mới đi làm liên tục “rải” CV nhưng vẫn không một cuộc gọi, không một email phản hồi.

Thị trường không thiếu việc, nhưng thiếu ứng viên phù hợp

Sau Tết, thị trường lao động đang dần dấu hiệu sôi động trở lại sau giai đoạn biến động. Tin tuyển dụng vẫn xuất hiện đều đặn mỗi ngày, doanh nghiệp vẫn có nhu cầu tuyển người nhưng nghịch lý là nhiều bạn trẻ vẫn loay hoay chưa tìm được chỗ đứng phù hợp. Nhiều bạn chia sẻ đã gửi hàng chục, thậm chí hàng trăm CV xin việc nhưng đổi lại chỉ là những cái lắc đầu hoặc sự im lặng từ nhà tuyển dụng.

Doanh nghiệp vẫn có nhu cầu tuyển người, nhưng lại gặp khó trong việc tìm được ứng viên đáp ứng đúng yêu cầu công việc. Trong khi đó, không ít người tìm việc lại cảm thấy cơ hội ngày càng ít hơn hoặc tiêu chuẩn tuyển dụng ngày càng cao.

Khảo sát mới nhất của JobsGO với hàng trăm doanh nghiệp và người lao động cho thấy tâm lý thận trọng này đang ngày càng rõ rệt. Có tới 63,3% người lao động dự đoán quá trình tìm việc làm trong năm nay sẽ khó khăn hơn.

Một trong những “nút thắt” chính đó là khoảng cách giữa chương trình đào tạo và nhu cầu thực tế của doanh nghiệp. Nhiều sinh viên tốt nghiệp với nền tảng kiến thức chuyên môn vững, nhưng lại thiếu trải nghiệm thực tế. Trong mắt nhà tuyển dụng, một ứng viên "trắng" kinh nghiệm thực chiến đồng nghĩa với việc doanh nghiệp phải đầu tư thêm rất nhiều thời gian và chi phí để đào tạo lại từ đầu trước khi “vào guồng” công việc.

Doanh nghiệp đang “chuộng” nhân sự Junior

Một trong những xu hướng tuyển dụng đáng chú ý hiện nay là sự ưu tiên ngày càng rõ rệt dành cho nhóm nhân sự đã có kinh nghiệm làm việc. Theo khảo sát của JobsGO, 62,4% doanh nghiệp cho biết họ ưu tiên tuyển ứng viên Junior (1 - 3 năm kinh nghiệm).

Đối với doanh nghiệp, đây được xem là chiến lược tuyển dụng hợp lý trong bối cảnh thị trường cạnh tranh và chi phí vận hành ngày càng tăng. Nhân sự Junior thường đã quen với môi trường làm việc thực tế, hiểu quy trình cơ bản và có thể bắt nhịp với công việc nhanh hơn so với những người ít hoặc chưa có kinh nghiệm.

Tuy nhiên, xu hướng này lại đẩy không ít sinh viên mới tốt nghiệp rơi vào vòng lặp quen thuộc: muốn có việc làm thì cần kinh nghiệm, nhưng để có kinh nghiệm lại cần được trao cơ hội làm việc trước. Đây là lý do vì sao nhiều bạn trẻ dù vẫn thấy các tin tuyển dụng xuất hiện hàng ngày nhưng quá trình tìm việc làm vẫn kéo dài hơn dự kiến.

Các vị trí entry-level dành cho sinh viên mới tốt nghiệp hoặc người chưa có kinh nghiệm đang dần bị thu hẹp, trong khi những vị trí yêu cầu từ 1–3 năm kinh nghiệm “mọc lên” ngày càng nhiều. Đó cũng là một trong những lý do vì sao nhiều bạn trẻ dù vẫn thấy thông báo tuyển dụng mỗi ngày, nhưng hành trình tìm việc thực tế vẫn cứ kéo dài hơn dự kiến.

Khi thị trường biến động, cơ hội cũng thay đổi

Không chỉ thay đổi trong cách tuyển dụng, thị trường lao động hiện nay còn đang chịu tác động lớn từ làn sóng công nghệ. Trong vài năm gần đây, trí tuệ nhân tạo (AI) và tự động hóa đã và đang âm thầm định hình lại nhiều vị trí công việc.

Những công việc mang tính lặp lại, quy trình đơn giản đang dần được "nhường chỗ" cho công nghệ, kéo theo nhu cầu tuyển dụng ở nhóm này giảm xuống rõ rệt. Ngược lại, doanh nghiệp lại ngày càng chú trọng tìm kiếm những ứng viên có khả năng thích nghi linh hoạt, sẵn sàng học công cụ mới và sở hữu bộ kỹ năng đa dạng hơn.

Bên cạnh đó, bối cảnh kinh tế vẫn còn nhiều biến động khiến nhiều doanh nghiệp lựa chọn cách tiếp cận thận trọng hơn trong chiến lược tuyển dụng nhân sự. Thay vì mở rộng tuyển dụng ồ ạt, nhiều doanh nghiệp ưu tiên tối ưu chi phí và kiểm soát chặt chẽ số lượng nhân sự mới. Đồng nghĩa với việc, mỗi vị trí đăng tuyển có thể nhận được hàng chục, thậm chí hàng trăm hồ sơ ứng tuyển. Áp lực cạnh tranh với người tìm việc vì thế cũng tăng lên đáng kể.

Với những bạn trẻ đang đứng trước ngưỡng cửa thị trường lao động, đây là lúc cần trực tiếp đối mặt với thực tế: ngoài kiến thức chuyên môn, những yếu tố như kỹ năng mềm, khả năng học hỏi nhanh và trải nghiệm thực tế đang ngày càng được đánh giá cao.

Trong một thị trường lao động đang thay đổi nhanh, cơ hội việc làm không hẳn ít đi, nhưng cách tiếp cận đã khác trước. Những ứng viên chủ động chuẩn bị kỹ năng, trải nghiệm và định hướng nghề nghiệp từ sớm thường sẽ có nhiều lợi thế hơn khi bước vào cuộc cạnh tranh ngày càng khốc liệt của thị trường việc làm hiện nay.