Mới đây, nhóm “Con ghét bố mẹ” trên mạng xã hội, với sự tham gia của 100.000 thành viên đang thu hút sự quan tâm của cộng đồng. Đáng chú ý, tại nhóm này rất nhiều câu chuyện, tâm sự của những người trẻ, có cả trẻ vị thành niên đưa ra quan điểm, ý kiến của mình trước cách ứng xử của bố mẹ.
Ngay lập tức, nhiều phụ huynh cũng tham gia nhóm và bất ngờ khi những chuyện tưởng chỉ trong nhà mới biết giờ lại được công khai trên mạng xã hội. Thậm chí, nhiều mẹ còn công khai đăng tải những nội dung thể hiện thái độ không bằng lòng khi các con thể hiện quan điểm ở nhóm này.
Tuy nhiên, điều nhận được sự quan tâm hơn cả là vì sao hội nhóm này lại thu hút nhiều người trẻ tham gia đến vậy? Liệu những người trẻ chia sẻ quan điểm, biểu cảm tâm lý lên mạng xã hội có dễ bị lôi kéo, hay họ đang gặp phải vấn đề tâm lý gì không thể chia sẻ với bố mẹ? Đặc biệt, việc bố mẹ phản biện lại có nên hay không, hay cần một cách giải quyết “thấu tình, đạt lý” hơn khi phát hiện con tham gia hội nhóm như vậy?
Nhóm "Con ghét bố mẹ" hiện thu hút được hơn 100.000 thành viên tham gia. Ảnh chụp màn hình.
Vì sao nhiều người trẻ tham gia vào nhóm “Con ghét bố mẹ”?
Thạc sĩ Tâm lý lâm sàng Phạm Quỳnh Trang (Hà Nội) cho biết, sở dĩ nhóm nhận được sự quan tâm và tham gia của nhiều người như vậy vì ở đó họ gặp những người có trải nghiệm tương tự. Khi đọc được câu chuyện giống mình, họ có cảm giác mình không phải người duy nhất gặp chuyện này. Cảm giác được đồng cảm có thể giúp họ bớt cô đơn và dễ dàng chia sẻ những điều mà họ chưa đủ an toàn để nói trực tiếp với gia đình hoặc đã nói nhưng không được lắng nghe, thấu hiểu. Vì vậy, việc tìm đến một nhóm như vậy đôi khi là cách họ tìm kiếm sự hỗ trợ hoặc giải tỏa cảm xúc.
Tuy nhiên, điều thạc sĩ Quỳnh Trang lo lắng, đó là trong một nhóm nhiều thành viên như vậy sự chia sẻ sẽ luôn có hai mặt, đó là sự đồng cảm hoặc là sự trút xả cảm xúc tiêu cực, uất hận… Khi những cảm xúc lặp đi lặp lại liên tục và một chiều sẽ khiến họ cảm thấy kiệt quệ về cảm xúc, lo âu hoặc bất lực, đồng thời ảnh hưởng tiêu cực đến mối quan hệ.
“Trong những trường hợp nghiêm trọng, khi cảm xúc uất hận hoặc căng thẳng vượt quá khả năng tự điều chỉnh, người trẻ có thể rút lui khỏi các tương tác thực tế và đứt gãy giao tiếp với cha mẹ. Sự kết hợp giữa việc tiếp xúc với nội dung tiêu cực trên mạng, rối loạn giấc ngủ do sử dụng mạng xã hội và áp lực tâm lý cũng có thể làm tăng nguy cơ xuất hiện những hành vi bộc phát tiêu cực, trong đó có tự gây tổn hại cho bản thân”, chuyên gia tâm lý Quỳnh Trang cảnh báo.
Việc trẻ tham gia hội nhóm như trên dễ rơi vào cảm xúc tiêu cực, một chiều sẽ khiến họ cảm thấy kiệt quệ về cảm xúc, lo âu hoặc bất lực.
Đâu là những người dễ bị ảnh hưởng nhất?
Theo thạc sĩ Trang, khi tham gia những hội nhóm như “Con ghét bố mẹ”, một số nhóm người rất dễ bị tổn thương. Đầu tiên là những người từng có sang chấn tâm lý, từng tự làm đau bản thân, từng có ý nghĩ tự sát hoặc đã có hành vi nguy hiểm trước đó cũng cần được đảm bảo an toàn.
Ngoài ra, nhóm trẻ vị thành niên cần được hỗ trợ đa ngành vì đây là giai đoạn các em đang phát triển khả năng điều hoà cảm xúc và định hình bản sắc cá nhân. Ảnh hưởng từ bạn bè và nhu cầu được thuộc về một nhóm cũng có thể khá mạnh. Các tổng quan nghiên cứu về hành vi nguy cơ trực tuyến cho thấy thanh thiếu niên là nhóm có những nguy cơ đáng lưu ý liên quan đến nội dung, tương tác và hành vi trên mạng.
“Khi một người đã có sẵn tổn thương tâm lý, việc liên tục tiếp xúc với nội dung cổ xúy tự gây hại hoặc hành vi nguy hiểm, rồi nhận được sự đồng tình từ những người cùng trạng thái có thể khiến hành vi đó trở nên quen thuộc hoặc được nhìn nhận như một cách ứng phó có thể chấp nhận được. Đây là điều hết sức nguy hiểm khiến họ ngày càng lún sâu vào khủng hoảng tâm lý”, thạc sĩ tâm lý Quỳnh Trang chia sẻ.
Bố mẹ có nên cấm đoán hay đăng bài chỉ trích công khai?
Một vấn đề nữa cũng nhận được sự quan tâm của nhiều người, đó là bố mẹ nên phản ứng thế nào khi phát hiện con tham gia vào hội nhóm tương tự như “Con ghét bố mẹ”. Thạc sĩ Trang cho rằng, phản ứng đầu tiên đó là bố mẹ sẽ bị sốc hoặc tổn thương, vì thế đây là lúc cần bình tĩnh và khéo léo để tránh đẩy mâu thuẫn lên đỉnh điểm.
“Việc cha mẹ tham gia nhóm, chụp màn hình hoặc đăng bài chỉ trích con một cách công khai có thể gây ra những hậu quả tiêu cực. Khi cảm thấy quyền riêng tư của mình bị xâm phạm và bản thân không được tin tưởng, trẻ có thể phản ứng bằng cách thu mình, che giấu nhiều hơn và thậm chí nói dối nhiều hơn”, bà Trang cảnh báo.
Thay vì cấm đoán phụ huynh hãy bình tĩnh chia sẻ với con để tìm nguyên nhân, cùng nhau giải quyết vấn đề. Ảnh: AI.
Trong trường hợp này, cha mẹ cần giữ bình tĩnh, không hoảng loạn hay hành động hấp tấp. Cha mẹ cũng cần nhìn nhận sự việc từ lăng kính của trẻ. Thay vì ngay lập tức coi hành vi của con là ương bướng, vô ơn hay một sự xúc phạm đối với mình. Cha mẹ nên tìm hiểu nguyên nhân sâu xa dẫn đến sự bùng nổ cảm xúc hoặc những bất bình của trẻ. Như vậy cha mẹ sẽ có cơ hội tiếp cận vấn đề thay vì chỉ phản ứng với hành vi bên ngoài.
"Tôi cho rằng không nên chỉ tập trung vào việc cấm đoán hoặc yêu cầu con rời khỏi nhóm. Việc trừng phạt hoặc công kích trẻ công khai có thể làm gia tăng sự chống đối và phá hủy niềm tin giữa hai bên. Nó không giúp trẻ học hỏi được kỹ năng thích nghi từ sự việc mà có thể khiến trẻ thêm bực bội, suy giảm động lực gắn kết với cha mẹ.
Tốt hơn hết điều cha mẹ cần hướng tới vẫn là giữ được kênh giao tiếp với con, để ngay cả khi có bất đồng, trẻ vẫn cảm thấy an toàn và tin tưởng mình có thể quay về chia sẻ với gia đình. Đồng thời, nên cân nhắc tìm kiếm sự hỗ trợ chuyên môn khi mâu thuẫn đã kéo dài và lặp đi lặp lại. Khi xung đột không còn là những lần bùng nổ nhất thời mà diễn ra liên tục, bế tắc và mọi nỗ lực giao tiếp trong gia đình đều không mang lại kết quả, sự hỗ trợ của chuyên gia là cần thiết”, thạc sĩ tâm lý Phạm Quỳnh Trang tư vấn.
