Cỏ mần trầu mọc rất quen thuộc ở nhiều vùng quê. Từ lâu, nước nấu loại cỏ này đã được một số người dùng để gội đầu với mong muốn tóc sạch, da đầu dễ chịu và hạn chế tình trạng tóc yếu, dễ rụng.
Nhưng mẹo dân gian này thực sự dựa trên điều gì?
1. Cỏ mần trầu đã được sử dụng từ lâu trong dân gian
Cỏ mần trầu, còn gọi là cỏ chỉ tía, là loại cỏ thân thảo khá phổ biến. Cây thường mọc ở bờ ruộng, bãi đất, ven đường hoặc những khu vực có đất trống. Trong y học cổ truyền, cỏ mần trầu được sử dụng theo nhiều cách khác nhau.
Riêng với việc chăm sóc tóc, kinh nghiệm dân gian thường dùng phần thân và lá cây đem rửa sạch, nấu với nước rồi sử dụng để gội hoặc xả tóc. Đây là cách làm truyền miệng, được duy trì chủ yếu dựa trên kinh nghiệm sử dụng thảo dược.
Điểm quan trọng là không nên đồng nhất kinh nghiệm dân gian với bằng chứng điều trị. Hiện không có cơ sở để khẳng định nước cỏ mần trầu có thể chữa rụng tóc hoặc giúp tóc mọc nhanh ở tất cả mọi người.
2. Nước cỏ mần trầu có thể tạo cảm giác tóc và da đầu sạch hơn
Một lý do khiến mẹo này được nhiều người yêu thích là cảm giác sau khi gội. Nước thảo dược khi được sử dụng đúng cách có thể đem lại cảm giác nhẹ đầu, dễ chịu, nhất là khi kết hợp với thao tác massage da đầu nhẹ nhàng.
Tuy nhiên, nước cỏ mần trầu không nên được xem là sản phẩm thay thế hoàn toàn dầu gội trong mọi trường hợp. Khả năng làm sạch bã nhờn, bụi bẩn hoặc các sản phẩm tạo kiểu còn phụ thuộc vào tình trạng da đầu và mái tóc.
Nếu da đầu tiết nhiều dầu, chỉ dùng nước thảo dược mà không làm sạch phù hợp có thể khiến bã nhờn và bụi bẩn tích tụ. Khi đó, da đầu có thể bí, ngứa hoặc xuất hiện gàu nhiều hơn thay vì khỏe lên.
3. Vì sao mẹo này thường được nhắc đến khi nói về tóc rụng?
Trong kinh nghiệm chăm sóc tóc dân gian, cỏ mần trầu thường được nhắc đến với mong muốn giúp tóc chắc hơn và hạn chế rụng. Đây cũng là lý do nhiều người tìm mua hoặc tự hái loại cỏ này để nấu nước gội đầu.
Một số nghiên cứu về thành phần của cỏ mần trầu cho thấy cây có chứa nhiều hợp chất thực vật đáng được quan tâm. Tuy nhiên, những kết quả nghiên cứu về thành phần hoặc tác dụng sinh học không đồng nghĩa với việc đã chứng minh được hiệu quả trị rụng tóc trên người.
Vì vậy, nếu sử dụng nước cỏ mần trầu, nên xem đây là một phương pháp chăm sóc tóc mang tính hỗ trợ. Không nên kỳ vọng nó có thể xử lý những trường hợp rụng tóc do nội tiết, thiếu chất, bệnh lý da đầu hoặc các nguyên nhân khác.
4. Dùng cỏ mần trầu để gội đầu không có nghĩa là càng đặc càng tốt
Nếu muốn thử, điều đầu tiên cần chú ý là nguồn nguyên liệu. Cỏ mọc ở ven đường, bãi đất hoặc khu vực canh tác có thể tiếp xúc với bụi bẩn, thuốc bảo vệ thực vật và nhiều chất khác. Vì vậy, không nên tùy tiện hái cỏ ở nơi không rõ nguồn gốc.
Cỏ cần được lựa chọn kỹ, loại bỏ phần úa hoặc dập nát rồi rửa nhiều lần để loại bỏ đất cát. Sau đó có thể nấu với nước và để nguội đến nhiệt độ phù hợp trước khi sử dụng. Không nên dùng nước quá nóng vì có thể làm da đầu bị kích ứng.
Đặc biệt, không nên tự ý nấu nước quá đặc với suy nghĩ nồng độ càng cao thì hiệu quả càng tốt. Nếu sau khi sử dụng xuất hiện ngứa, đỏ, rát hoặc nổi mẩn, cần ngừng ngay. Người có da đầu nhạy cảm càng nên thận trọng.
5. Rụng tóc kéo dài không nên chỉ trông chờ vào nước cỏ
Tóc rụng là hiện tượng bình thường và số lượng tóc rụng có thể thay đổi theo từng giai đoạn. Điều đáng chú ý là khi tóc rụng nhiều bất thường, kéo dài, tóc thưa rõ rệt hoặc xuất hiện những vùng da đầu bị hói.
Những biểu hiện này có thể liên quan đến nhiều nguyên nhân như căng thẳng kéo dài, thay đổi nội tiết, chế độ ăn uống thiếu chất, tổn thương da đầu hoặc một số bệnh lý. Trong những trường hợp đó, thay đổi cách gội đầu thôi chưa chắc giải quyết được vấn đề.
Nước cỏ mần trầu vì thế chỉ nên được xem như một mẹo chăm sóc tóc truyền thống nếu người dùng phù hợp. Điều quan trọng hơn vẫn là giữ da đầu sạch, ăn uống đủ chất, hạn chế tác động nhiệt và hóa chất quá mức, đồng thời tìm nguyên nhân nếu tình trạng rụng tóc kéo dài.
Cỏ mần trầu vốn là loại cây rất quen thuộc, nhưng chính sự quen thuộc này đôi khi khiến nhiều người mặc định rằng nó hoàn toàn vô hại và có thể dùng tùy ý. Thực tế, bất kỳ nguyên liệu nào tiếp xúc trực tiếp với da đầu cũng có khả năng gây kích ứng ở một số người.
Vì vậy, nếu muốn thử gội đầu bằng nước cỏ mần trầu, hãy ưu tiên nguyên liệu sạch, cách dùng vừa phải và theo dõi phản ứng của da đầu. Đừng đặt kỳ vọng rằng một loại nước thảo dược có thể giải quyết mọi nguyên nhân gây rụng tóc.
