Có mặt từ rất lâu trên thị trường, cục tẩy hai màu trắng – xanh (hoặc trắng – hồng) là vật dụng quen thuộc. Thế nhưng, công dụng của từng phần lại thường bị hiểu nhầm suốt nhiều năm.
1. Quan niệm "phần xanh dùng để tẩy bút mực" không hoàn toàn đúng
Rất nhiều người truyền tai nhau rằng phần màu trắng dùng để tẩy bút chì, còn phần màu xanh có thể xóa được nét bút mực. Đây là một trong những hiểu lầm phổ biến nhất về cục tẩy hai màu.
Thực tế, hầu hết các loại bút mực thông thường sau khi thấm vào sợi giấy gần như không thể bị "tẩy sạch" bằng cao su. Nếu cố chà mạnh bằng đầu màu xanh, điều xảy ra chủ yếu là lớp bề mặt giấy bị mài mòn, khiến vết mực mờ đi hoặc bong lớp giấy chứ không phải mực biến mất.
Một số dòng tẩy chuyên dụng từng được quảng cáo có khả năng làm mờ mực trên loại giấy đặc biệt, nhưng đó không phải công dụng chung của mọi cục tẩy hai màu đang bán trên thị trường.
2. Hai màu đại diện cho hai mức độ mài mòn khác nhau
Điểm khác biệt quan trọng nằm ở thành phần vật liệu. Phần màu trắng thường mềm hơn, đàn hồi tốt và ít làm hỏng bề mặt giấy. Đây là phần phù hợp để xóa nét bút chì trên giấy viết thông thường.
Trong khi đó, phần màu xanh hoặc màu sẫm thường chứa thêm các hạt mài siêu nhỏ, giúp tăng khả năng loại bỏ vết chì đậm hoặc vết bẩn bám chặt trên những loại giấy dày, giấy kỹ thuật hoặc giấy có bề mặt cứng hơn.
Chính vì có độ ma sát lớn hơn nên đầu màu xanh cũng dễ làm xước giấy nếu sử dụng trên giấy mỏng. Đây là lý do nhiều người thấy giấy bị thủng sau khi chà quá mạnh.
3. Ban đầu, phần màu xanh được thiết kế cho loại giấy cứng
Khi cục tẩy hai màu xuất hiện trên thị trường, đối tượng sử dụng không chỉ là học sinh mà còn có kỹ sư, kiến trúc sư và người làm bản vẽ kỹ thuật.
Các loại giấy dùng để vẽ kỹ thuật, giấy can hoặc giấy có định lượng cao thường giữ nét chì rất chắc. Vì vậy, nhà sản xuất bổ sung phần tẩy có tính mài mạnh hơn để xử lý những nét chì khó xóa trên bề mặt giấy này.
Theo thời gian, cục tẩy hai màu trở nên phổ biến trong trường học. Tuy nhiên, thông tin về mục đích thiết kế ban đầu dần bị mai một, dẫn đến nhiều cách giải thích thiếu chính xác được truyền miệng.
4. Không phải cục tẩy hai màu nào cũng có công dụng giống nhau
Hiện nay, mỗi hãng sản xuất sử dụng công thức vật liệu khác nhau. Có loại phần màu xanh chỉ cứng hơn một chút, trong khi có loại được bổ sung hạt mài nhiều hơn để tăng lực tẩy.
Một số sản phẩm hiện đại thậm chí chỉ giữ thiết kế hai màu vì yếu tố nhận diện thương hiệu hoặc tính thẩm mỹ. Điều đó đồng nghĩa màu sắc không còn phản ánh chính xác chức năng như các dòng sản phẩm đời đầu.
Vì vậy, nếu muốn biết công dụng cụ thể, người dùng nên đọc thông tin trên bao bì thay vì chỉ dựa vào màu sắc của cục tẩy.
5. Dùng sai cách có thể khiến giấy hỏng nhanh hơn
Nhiều người có thói quen ấn thật mạnh khi tẩy vì nghĩ lực lớn sẽ sạch hơn. Thực tế, áp lực quá mạnh kết hợp với đầu tẩy có độ mài cao dễ làm sờn bề mặt giấy, đặc biệt với giấy tập, giấy in hoặc giấy mỏng.
Để tẩy hiệu quả, nên dùng phần mềm trước, chà nhẹ theo một chiều và phủi vụn tẩy sau mỗi lần xóa. Chỉ khi gặp nét chì quá đậm hoặc giấy dày mới nên cân nhắc sử dụng phần có độ mài cao hơn.
Ngoài ra, cục tẩy cũ, bám nhiều bụi than chì hoặc bị chai cứng cũng làm giảm hiệu quả và tăng nguy cơ làm bẩn giấy. Thay cục tẩy mới khi cần thiết sẽ giúp việc tẩy sạch dễ dàng hơn và bảo vệ bề mặt giấy.
6. Một chi tiết nhỏ nhưng phản ánh tư duy thiết kế rất thú vị
Cục tẩy hai màu là ví dụ điển hình cho việc một vật dụng đơn giản được tối ưu để phục vụ nhiều nhu cầu khác nhau. Hai phần với đặc tính riêng giúp người dùng linh hoạt xử lý nhiều loại giấy và nhiều mức độ nét chì.
Dù thiết kế này đã tồn tại hàng chục năm, không ít người vẫn hiểu nhầm ý nghĩa của phần màu xanh. Chính sự lan truyền của những lời giải thích thiếu chính xác đã khiến công dụng thật bị che khuất.
Lần tới khi cầm một cục tẩy hai màu, bạn có thể sẽ nhìn nó theo cách khác: không phải một đầu để tẩy chì, một đầu để tẩy mực, mà là hai mức độ ma sát được tạo ra nhằm phù hợp với từng loại giấy và từng nhu cầu sử dụng khác nhau.
