Khi Mikel Arteta ẩn ý rằng cầu thủ xuất sắc nhất của Arsenal chính là Martin Zubimendi nhiều người đã tỏ ra hoài nghi. Tuy nhiên, màn trình diễn đẳng cấp cùng sự thích nghi đáng kinh ngạc của tiền vệ người Tây Ban Nha đã chứng minh nhận định của Arteta là hoàn toàn có cơ sở.
Từ một tiền vệ phòng ngự thuần túy, Zubimendi đã lột xác trở thành "trái tim" trong lối chơi kiểm soát mà Arsenal đang theo đuổi, đồng thời mở ra những chiều hướng chiến thuật mới mẻ cho Pháo thủ.
1 - Bản hợp đồng chiến lược và tầm nhìn dài hạn
Arsenal đã phải bỏ ra 60 triệu bảng để đưa Martin Zubimendi về từ Real Sociedad, nhưng ít ai biết rằng đây là kết quả của một kế hoạch dài hơi kéo dài suốt 12 tháng. Ngay từ mùa hè 2024, khi đang hoàn tất thương vụ Mikel Merino, đội ngũ tuyển trạch của Arsenal đã bắt đầu những cuộc thảo luận đầu tiên về Zubimendi.
Arteta hiểu rõ ông cần một nhân tố có trí thông minh chiến thuật, khả năng chuyền bóng siêu hạng và tư duy của một nhà vô địch, điều mà Zubimendi đã thể hiện rõ nét khi cùng Tây Ban Nha đánh bại Anh trong trận chung kết EURO 2024.
Sự hiện diện của Zubimendi không chỉ là một sự bổ sung về nhân sự mà còn là một bước nâng cấp về hệ thống. Cầu thủ 27 tuổi đã ra sân nhiều phút nhất trong số các cầu thủ (không phải thủ môn) của Arsenal, trở thành mắt xích không thể thay thế.
Đáng ngạc nhiên hơn, dù được mang về với vai trò chủ đạo là phòng ngự, Zubimendi đã ghi tới 6 bàn thắng sau 34 lần ra sân, con số cao nhất trong một mùa giải của anh từ trước đến nay, cân bằng thành tích ghi bàn của chính anh trong hai mùa giải cuối cùng tại Real Sociedad (93 trận).
2 - "Bộ não" trong cách vận hành lối chơi
Vai trò của Zubimendi tại Arsenal vượt xa định nghĩa về một tiền vệ phòng ngự truyền thống. HLV Arne Slot của Liverpool từng khao khát một mẫu tiền vệ có khả năng nhận bóng dưới áp lực ngay phía sau hàng tiền đạo đối phương thay vì lùi sâu lấy bóng, và Zubimendi chính là hiện thân hoàn hảo của yêu cầu đó.
Khả năng chọn vị trí thông minh để nhận bóng từ thủ môn David Raya, sau đó luân chuyển bóng nhanh chóng bằng những đường chuyền một chạm hoặc những pha rê dắt thoát pressing của anh đã nâng tầm khâu triển khai bóng của Arsenal mùa này.
Khi Zubimendi cầm trịch tuyến giữa, Arsenal có thể duy trì sự kiểm soát bóng một cách áp đảo, thứ bóng đá mà Arteta luôn tôn sùng.
Ngược lại, khi tầm ảnh hưởng của anh bị hạn chế bởi sự kèm cặp chặt chẽ của đối phương, Arsenal buộc phải chuyển sang phương án tấn công trực diện và hỗn loạn hơn. Điều này càng khẳng định vị thế cầu thủ xuất sắc nhất của Zubimendi trong việc định hình lối chơi của Pháo thủ.
3 - Sự linh hoạt chiến thuật và những miếng đánh mới
Điểm nhấn lớn nhất mà Arteta tạo ra với Zubimendi chính là sự linh hoạt trong luân chuyển vị trí. Trên giấy tờ, bộ ba Zubimendi, Declan Rice và Martin Odegaard có những vị trí cố định, nhưng thực tế trên sân là sự biến ảo không ngừng, gợi nhớ đến hàng tiền vệ Paris Saint-Germain vô địch Champions League mùa trước.
Zubimendi không bị đóng đinh ở khu vực vòng tròn trung tâm. Anh sẵn sàng dâng cao trám vào vị trí cánh phải khi Bukayo Saka lùi sâu, hoặc xâm nhập vòng cấm như một tiền vệ công thực thụ.
Điển hình như trong trận gặp Chelsea, khi Saka lùi về kéo giãn đội hình đối phương, Zubimendi lập tức băng lên khoảng trống bên cánh phải để thực hiện quả tạt cho Viktor Gyokeres. Sự hoán đổi này khiến hệ thống phòng ngự của đối phương bị xáo trộn, bởi các cầu thủ phòng ngự thường ít khi theo kèm sát một tiền vệ trụ dâng cao.
Khả năng này cũng giải phóng hoàn toàn Declan Rice. Khi Zubimendi lùi sâu làm bệ phóng, Rice được phép dâng cao tấn công tự do hơn. Ngược lại, khi Zubimendi dâng cao, Rice sẵn sàng trám vào vị trí phòng ngự, đảm bảo sự cân bằng cho đội hình.
4 - Vũ khí sút xa và khả năng không chiến
Không chỉ xuất sắc trong việc điều tiết, Zubimendi còn mang đến giải pháp cho bài toán khoan phá các đội hình lùi sâu. Khi các đối thủ co cụm phòng ngự trước vòng cấm, khoảng trống mở ra ở tuyến hai và Zubimendi đã tận dụng triệt để điều này bằng những cú sút xa uy lực.
Những bàn mở tỷ số quan trọng trước Nottingham Forest, Leeds United và Sunderland đều đến từ kịch bản này, buộc đối thủ phải dâng cao và lộ ra nhiều sơ hở hơn.
Bên cạnh đó, khả năng không chiến của tiền vệ cao 1m80 này cũng rất đáng nể. Anh không chỉ biết đánh đầu phá bóng mà còn biết hướng quả bóng đến vị trí đồng đội một cách tinh tế.
Thậm chí, anh còn chiến thắng trong pha tranh chấp tay đôi với tiền đạo khổng lồ Nick Woltemade (cao gần 2m) của Newcastle, mang lại sự yên tâm tuyệt đối cho các đồng đội.
Mikel Arteta đã không giấu giếm sự ngưỡng mộ dành cho cậu học trò cưng: "Cậu ấy có thể làm bất cứ điều gì mình muốn. Cậu ấy nhìn thấy bức tranh trận đấu rất rõ ràng, cực kỳ điềm tĩnh và có tài năng đặc biệt khi xâm nhập vòng cấm".
Với Zubimendi, Arsenal không chỉ có một "máy quét" mà còn sở hữu một "nhạc trưởng" lùi sâu, một vũ khí tấn công bí mật và một nhà vô địch thực thụ. Khi mùa giải bước vào giai đoạn quyết định với những danh hiệu đang chờ đợi, Martin Zubimendi chắc chắn sẽ là chìa khóa quan trọng nhất để Arsenal hiện thực hóa những giấc mơ của mình.
Nếu độc giả quan tâm Arsenal, có thể tham khảo bài viết Lịch sử Câu lạc bộ Arsenal: Từ Dial Square đến biểu tượng London.
