Vì sao 18 đời vua Hùng chỉ có một ngày giỗ? 10/3 âm lịch là ngày giỗ của vị vua nào?

Đối với người Việt, ngày 10/3 âm lịch hằng năm là ngày giỗ Tổ Hùng Vương, một ngày lễ quan trọng trong đời sống văn hóa tinh thần. Có nhiều điều thú vị xung quanh ngày lễ này mà nhiều người chưa biết.

18 đời vua Hùng gồm những ai?

Các vị vua nước Văn Lang của người Lạc Việt được gọi là Hùng Vương. Nước Văn Lang được cho là được lập ra từ hơn 4000 năm trước. Những câu chuyện liên quan đến các vị vua Hùng nằm trong truyền thuyết dân gian của người Việt được truyền lại từ thế hệ này qua thế hệ khác chứ không có trong chính sử.

Các vua Hùng đại diện cho người tổ tiên, thể hiện cho truyền thống dựng nước. Ngoài ra, đây cũng là niềm tự hào của người VIệt về nền văn minh có lịch sử lâu đời, có bản sắc riêng.

Theo truyền thuyết, có 18 đời vua Hùng từng trị vì nước Văn Lang. Đại Việt sử lược và nhiều tài liệu khác có liệt kê 18 đời vua Hùng gồm các vị sau:

  1. Kinh Dương Vương, húy Lộc Tục, tức Lục Dục Vương. Ông sinh năm Nhâm Ngọ (2919 trước Tây lịch - tr. TL) lên ngôi năm 41 tuổi. Kinh Dương Vương giữ ngôi trong vòng 86 năm, từ năm Nhâm Tuất 2879 tr. TL đến Đinh Hợi 2794 tr. TL.
  2. Lạc Long Quân, húy Sùng Lãm, tức Hùng Hiền Vương. Ông sinh năm Bính Thìn (2825 tr. TL) và lên ngôi 33 tuổi. Ông giữ ngôi vua từ năm Mậu Tý (2793 tr. TL) đến năm Bính Thìn (2525 tr. TL).
  3. Hùng Quốc Vương, húy Hùng Lân, sinh năm Canh Ngọ (2570 tr. TL). Ông lên ngôi lên ngôi từ năm 18 tuổi. Thời gian giữ ngôi vua của Hùng Quốc Vương kéo dài từ năm Đinh Tỵ 2524 tr. TL đến 2253 tr. TL.
  4. Hùng Hoa Vương, húy Bửu Lang, lên ngôi năm Đinh Hợi (2252 tr. TL). Ông giữ ngôi vua từ năm Đinh Hợi (2254 tr. TL) đến năm Mậu Thìn (1913 tr. TL) - kéo dài 342 năm.
  5. Hùng Hy Vương, húy Bảo Lang, sinh năm Tân Mùi (2030 tr. TL). Ông lên ngôi khi năm 59 tuổi, từ năm Kỷ Tỵ (1912 tr. TL) đến Mậu Tý (1713 tr. TL). Thời gian ở ngôi là 200 năm, 
  6. Hùng Hồn Vương, húy Long Tiên Lang, sinh năm Tân Dậu (1740 tr. TL). Ông lên lên ngôi lúc 29 tuổi, từ năm Kỷ Sửu (1712 tr. TL) đến năm Kỷ Dậu (1632 tr. TL). Thời gian giữ ngôi vua là 81 năm,
  7. Hùng Chiêu Vương, húy Quốc Lang, sinh năm Quý Tỵ (1768 tr. TL). Ông lên ngôi từ năm Canh Tuất (1631 tr. TL) đến năm Kỷ Tỵ (1432 tr. TL). Thời gian giữ ngôi vua kéo dài 200 năm.
  8. Hùng Vỹ Vương, húy Vân Lang, sinh năm Nhâm Thìn (1469 tr. TL). Ông lên ngôi khi 39 tuổi, từ năm Canh Ngọ (1431 tr. TL) đến năm Kỷ Dậu (1332 tr. TL). Thời gian giữ ngôi kéo dài 100 năm, 
  9. Hùng Định Vương, húy Chân Nhân Lang, sinh năm Bính Dần (1375 tr. TL). Ông lên ngôi khi 45 tuổi, từ 1331 đến 1252 tr. TL.  
  10. Hùng Uy Vương, húy Hoàng Long Lang, trị vì 90 năm, từ 1251 đến 1162 tr. TL. Thời gian giữ ngôi tất cả 80 năm.
  11. Hùng Trinh Vương, húy Hưng Đức Lang, sinh năm Canh Tuất (1211 tr. TL), lên ngôi khi 51 tuổi, từ năm Canh Tý (1161 tr. TL) đến năm Bính Tuất (1055 tr. TL), Thời gian giữ ngôi tất cả 107 năm.
  12. Hùng Vũ Vương, húy Đức Hiền Lang, sinh năm Bính Thân (1105 tr. TL). Ông lên ngôi năm 52 tuổi, từ năm Đinh Hợi (1054 tr. TL) đến năm Nhâm Tuất (969 tr. TL) và thời gian giữ ngôi vua là 86 năm.
  13. Hùng Việt Vương, húy Tuấn Lang, sinh năm Kỷ Hợi (982 tr. TL). Ông lên ngôi khi 23 tuổi, từ năm Quý Hợi (968 tr. TL) đến Đinh Mùi (854 tr. TL). Ông ở ngôi tất cả 115 năm, 
  14. Hùng Anh Vương, húy Viên Lang, sinh năm Đinh Mão (894 tr. TL). Ông lên ngôi khi 42 tuổi, từ 853 đến 755 tr. TL. Thơ gian ở ngôi tất cả 99 năm.
  15. Hùng Triệu Vương, húy Cảnh Chiêu Lang, sinh năm Quý Sửu (748 tr. TL), lên ngôi khi 35 tuổi, từ năm Đinh Hợi (754 tr. TL) đến năm Canh Thân (661 tr. TL). Thời gian ở ngôi tất cả 94 năm.
  16. Hùng Tạo Vương, húy Đức Quân Lang, sinh năm Kỷ Tỵ (712 tr. TL). Ông giữ ngôi vua từ năm Tân Dậu (660 tr. TL) đến năm Nhâm Thìn (569 tr. TL), thời gian tất cả là 92 năm.
  17. Hùng Nghị Vương, húy Bảo Quang Lang, sinh năm Ất Dậu (576 tr. TL). Ông lên ngôi khi 9 tuổi, từ năm Quý Tỵ (568 tr. TL) đến năm Nhâm Thân (409 tr. TL). Thời gian ở ngôi tất cả 160 năm.
  18. Hùng Duệ Vương, sinh năm Canh Thân (421 tr. TL). Ông lên ngôi khi 14 tuổi, từ năm Quý Dậu (408 tr. TL) đến năm Quý Mão (258 tr. TL). Thời gian ở ngôi tất cả 150 năm.
Giỗ Tổ Hùng Vương là ngày lễ quan trọng trong đời sống văn hóa, tinh thần của người Việt.
Giỗ Tổ Hùng Vương là ngày lễ quan trọng trong đời sống văn hóa, tinh thần của người Việt.

Vì sao 18 đời vua Hùng chỉ có một ngày giỗ? 10/3 âm lịch là ngày giỗ của vị vua nào?

Theo các truyền thuyết và huyền sử, thời gian các vị vua Hùng trị vì nước Van Lang kéo dài tới hơn 2600 năm. Nếu chia trung bình, mỗi vị vua có thể trị vì đất nước trong khoảng xấp xỉ 150 năm. Tuy nhiên, nhiều học giả cho rằng việc có 18 đời vua Hùng không đồng nghĩa với 18 cá nhân cụ thể mà đại diện cho các chi. Các chi thay nhau chia sẻ việc cải quản đất nước. Ngoài ra, con số 18 cũng được cho là mang tính ước lệ cho thấy nhà nước Văn Lang trải dài qua nhiều đời. Con số 18 là bộ số của 9 - một con số mang ý nghĩa thiêng liêng, tốt lành.

Nhiều vua Hùng như vậy nhưng chỉ có một ngày giỗ hằng năm là ngày 10/3 âm lịch. Vì sao lại như vậy?

Đầu tiên, chúng ta cần phải nhắc tới tuyền thuyết về Kinh Dương Vương lấy Long Nữ và sinh ra một người con trai, đặt tên là Lạc Long Quân. Sau này, Lạc Long Quân gặp gỡ và kết duyên với Âu Cơ, sinh ra Hùng Vương.

Hùng Vương là cháu đích tôn của Kinh Dương Vương. Niên hiệu này đã được dùng cho cả chục triều vua liên tiếp sau đó. Vì vậy, giỗ tổ theo logic sẽ phải là giỗ tố Kinh Dương Vương.

Theo một số tài liệu lịch sử ghi lại rằng cách đây hơn 2000 năm. Tren bìa ghi rõ: "Nguyện có đất trời lồng lộng chứng giám, nước Nam được trường tồn lưu ở miếu Tổ Hùng Vương, xin đời đời trông nom lăng miếu họ Hùng và gìn giữ giang sơn mà Hùng Vương trao lại; nếu thất hẹn, sai thề sẽ bị gió giăng, búa dập".

Về việc tại sao 18 đời vua Hùng chỉ có ngày 10/3 âm lịch là ngày giỗ Tổ thì trước đây người dân không có tục lệ chọn ngày cụ thể để làm giỗ mà người dân tự chọn ngày tốt để lễ bái. Do thời gian lễ bái kéo dài liên miên, tốn kém mà không bày tỏ được lòng thành kính, không tập trung được lòng dân nên xuất hiện nhu cầu về việc chọn một ngày cụ thể cho toàn dân cùng tổ chức các hoạt động tưởng nhớ, uống nước nhớ nguồn. Nhận thấy điều này, Tuần phủ Phú Thọ là Lê Trung Ngọc làm bản tấu trình lên Bộ Lễ vào năm 1917 (triều Khải Định) để xin định lệ lấy ngày 10/3 âm lịch hằng năm làm ngày giỗ Tổ Hùng Vương. Từ đó trở về sau, người dân cả nước cứ đến ngày 10/3 âm lịch lại hướng về xã Hy Cương, Lâm Thao, Phú Thọ để bày tỏ sự tưởng nhớ đến các vị vua Hùng.

Một số thông tin trên đây đã giải đáp vấn đề "Vì sao 18 đời vua Hùng chỉ có một ngày giỗ? 10/3 âm lịch là ngày giỗ của vị vua nào?". Hy vọng những thông tin này có thể giúp ích cho bạn.