Những phát biểu của Anthony Gordon về việc các cầu thủ Tây Ban Nha được xây dựng theo một cách khác biệt và người Anh không nên cố gắng sao chép lối chơi của “La Roja” thoạt nghe như một lời nhìn nhận thực tế.
Tuy nhiên, sự ngưỡng mộ có phần thái quá ấy lại vô tình chạm vào tử huyệt cố hữu của bóng đá Anh, mặc cảm tự ti lịch sử đã kìm hãm “Tam sư” suốt nhiều thập kỷ kể từ sau năm 1966.
Việc gán ghép đẳng cấp kiểm soát bóng vượt trội của Tây Ban Nha vào yếu tố gen di truyền hay một thứ “ADN bất biến” là một nhận định sai lầm và tai hại. Khả năng xử lý không gian, nhãn quan chiến thuật hay những quyết định chuẩn xác khi cầm bóng không phải là đặc ân trời ban độc quyền cho người Tây Ban Nha.
Đó là thành quả của những lựa chọn mang tính hệ thống, một triết lý đào tạo nhất quán và quá trình trui rèn kỷ luật qua nhiều thế hệ. Khi xem sự khác biệt đó là bản tính không thể học hỏi, Anthony Gordon đã phủ nhận khả năng tiến hóa và vô hình trung tự giới hạn trần tiềm năng của các cầu thủ Anh.
Nhận định của cựu cầu thủ Newcastle United càng trở nên nghịch lý khi đặt vào bối cảnh bóng đá Anh đương đại. Nước Anh hôm nay không còn là bức tranh thô ráp của thập niên 1970 với lối chơi bóng dài đơn điệu và cậy nhờ thể lực.
Ngoại hạng Anh hiện là trung tâm chiến thuật của bóng đá đỉnh cao, một giải đấu rực rỡ được nhào nặn xuyên suốt bởi những cái tên như Pep Guardiola, Mikel Arteta, Unai Emery hay Jurgen Klopp.
Cầu thủ Anh hiện đại lớn lên trong môi trường đòi hỏi tư duy vị trí và kỹ thuật xử lý bóng ở cấp độ cao nhất. Vì vậy, nguyên nhân khiến “Tam Sư” gục ngã ở những đấu trường lớn chưa bao giờ nằm ở đôi chân hay gen di truyền. Nó xuất phát từ tâm lý non nớt, sự mất bình tĩnh của ban huấn luyện và sự hỗn loạn tập thể trong những khoảnh khắc sinh tử.
Sức mạnh thực sự của Tây Ban Nha nằm ở bản lĩnh và niềm tin vững chắc vào triết lý của mình. “La Roja” áp đặt thế trận vì họ tin mình vượt trội, và chính sự kiên định ấy buộc đối thủ phải ngầm chấp nhận vị thế cửa dưới ngay từ trước khi bóng lăn.
Đã đến lúc bóng đá Anh phải đoạn tuyệt với huyền thoại về bản chất bẩm sinh. Muốn đứng trên đỉnh cao, “Tam sư” không thể lùi về quá khứ để hoài niệm về thứ bóng đá bản năng thô sơ, cũng không thể đứng từ xa để tán dương đối thủ.
Thay vào đó, tập thể này cần tự tin làm chủ những phẩm chất hiện đại mà mình đang sở hữu, kết hợp cùng khát khao và bản lĩnh thép trong các thời khắc quyết định. Chiến thắng ở đẳng cấp cao nhất bắt đầu từ niềm tin không lay chuyển, điều mà nếu nước Anh không sớm xác lập, họ sẽ mãi chỉ là cái bóng đứng nhìn người khác nâng cúp.