Bruno Fernandes, ở tuổi 31, không nghi ngờ gì nữa, chính là Cầu thủ xuất sắc nhất (MVP) của Manchester United. Nhưng trớ trêu thay, đội chủ sân Old Trafford không nên gia hạn hợp đồng với anh. Dưới đây là góc nhìn chuyên sâu từ chuyên gia phân tích Ryan O'Hanlon (ESPN).
Mùa giải sáng tạo vĩ đại bậc nhất lịch sử Ngoại hạng Anh
Hãy thử làm một phép so sánh nhanh. Đây là danh sách những cầu thủ hiếm hoi có số pha kiến tạo trong một mùa giải Ngoại hạng Anh nhiều hơn những gì Bruno Fernandes đang sở hữu ở thời điểm hiện tại:
Làm được 2 lần: Kevin De Bruyne và Cesc Fabregas.
Làm được 1 lần: Thierry Henry, Mesut Ozil, Frank Lampard và Mohamed Salah.
Nếu ai đó yêu cầu bạn liệt kê những chân chuyền vĩ đại nhất lịch sử giải đấu cao nhất xứ sương mù, danh sách đó chắc chắn sẽ xoay quanh 6 cái tên này. Ngay cả một tượng đài như Eric Cantona cũng chưa bao giờ vượt qua được thành tích hiện tại của Bruno. Trong khi đó, những cái tên cộm cán như David Beckham, David Silva, Eden Hazard, Steven Gerrard, Trent Alexander-Arnold – hay bất kỳ huyền thoại nào khác mà bạn có thể nghĩ tới – đều chưa từng kiến tạo nhiều bàn thắng trong một mùa giải Premier League như cách mà đội trưởng của Manchester United đang làm.
Sự khác biệt lớn nhất giữa Fernandes và những cái tên kể trên? Anh vẫn còn tới 7 trận chưa đấu.
Nếu tiếp tục duy trì hiệu suất khoảng 0,6 pha kiến tạo mỗi 90 phút như hiện tại, ngôi sao người Bồ Đào Nha sẽ san bằng kỷ lục 20 pha kiến tạo mà Thierry Henry thiết lập (mùa 2002-03) và De Bruyne lặp lại (mùa 2019-20). Thậm chí, anh hoàn toàn có khả năng xô đổ nó một cách dễ dàng.
Nói một cách dễ hiểu, Bruno đang tạo ra điều có thể được ghi nhận là mùa giải sáng tạo vĩ đại nhất trong lịch sử Premier League. Phong độ chói sáng đó đang chèo lái Manchester United tiến thẳng đến vị trí thứ 3 chung cuộc, chỉ một năm sau khi câu lạc bộ này chạm đáy thất vọng với vị trí thứ 15. Quỷ đỏ sở hữu hiệu số bàn thắng bại lên tới +17 khi anh có mặt trên sân, và lập tức bị đối thủ lấn lướt với hiệu số âm 1 khi anh vắng mặt.
Vào cuối mùa giải này, hợp đồng của Bruno sẽ chỉ còn lại một năm. Thoạt nhìn, quyết định dường như quá hiển nhiên: Bạn phải làm mọi cách để giữ chân một trong những cầu thủ vĩ đại nhất lịch sử Premier League ở lại câu lạc bộ... đúng không? Nhưng để hiểu tại sao câu trả lời lại không hề đơn giản, tất cả những gì United cần làm là nhìn về phía Tây khoảng 35 dặm – nơi đóng quân của Liverpool, câu lạc bộ hiện đang chia sẻ vị trí dẫn đầu với họ trong danh sách những đội bóng giành nhiều chức vô địch quốc gia Anh nhất lịch sử.
Hội chứng "Brunodependencia" tại Old Trafford
Sẽ không hề nói quá nếu cho rằng Manchester United có thể đang phải ngụp lặn ở giải Hạng nhất (Championship) nếu không có Bruno Fernandes. Được rồi, có thể đó là một sự cường điệu; nếu không có anh, họ tất nhiên sẽ mang về những bản hợp đồng khác để bù đắp hiệu suất tấn công. Nhưng điều đáng nghi ngờ là liệu có ai khác đủ sức gánh vác khối lượng công việc khổng lồ này hay không.
Theo dữ liệu thống kê từ tháng 1 năm 2020 tại Ngoại hạng Anh, Bruno đã chạm đến những cột mốc không tưởng:
- Ghi 70 bàn thắng, trong khi không cầu thủ United nào khác vượt qua con số 48.
- Đóng góp 67 pha kiến tạo, người xếp thứ hai chỉ có 22.
- Thực hiện 610 cú sút, vượt xa con số 314 của người bám đuổi.
- Tạo ra 638 cơ hội, bỏ xa thành tích 190 của đồng đội xếp sau.
- Tung ra 171 đường chọc khe, người xếp nhì chỉ có vỏn vẹn 38.
- Thực hiện 1.887 đường chuyền vào 1/3 cuối sân, so với 909 của cầu thủ đứng thứ hai.
- Đoạt lại bóng 1.182 lần, cao hơn hẳn con số 781 của đồng đội xếp sau.
Hãy chọn ra bất kỳ khía cạnh nào của môn thể thao vua – ngoại trừ việc không chiến hay cản phá cú sút – Bruno vẫn luôn là cầu thủ quan trọng nhất của United trong suốt thập kỷ hiện tại.
Đã có lúc, giới chuyên môn tự hỏi liệu hội chứng "Brunodependencia" (Sự phụ thuộc vào Bruno) có đang kìm hãm trần tiềm năng của United hay không. Nhưng những lo ngại đó lập tức trở nên vô nghĩa khi bạn nhìn vào nguy cơ rơi xuống nửa dưới bảng xếp hạng. Tính từ lúc anh cập bến Old Trafford, United đạt hiệu số bàn thắng bại trung bình +0,38 mỗi 90 phút khi có anh; và họ bị đối thủ ghi nhiều hơn 0,11 bàn mỗi 90 phút khi anh không thi đấu.
Rất dễ để nhìn vào bức tranh toàn cảnh đó và kết luận rằng: Mọi thứ tại nửa đỏ thành Manchester sẽ sụp đổ nếu thiếu Bruno. Ai sẽ là người làm tất cả mọi việc? Nhưng sự thật cốt lõi nằm ở đây: Bất kể họ có tái ký hợp đồng với anh hay không, Manchester United sẽ không sở hữu phiên bản hoàn hảo này của Bruno được lâu nữa – và họ có thể sẽ vĩnh viễn không bao giờ có lại anh một lần nào nữa.
Nỗi ám ảnh mang tên "Đường cong tuổi tác"
Khái niệm "đường cong tuổi tác" (age curve) là một quy luật tàn nhẫn trong bóng đá. Dữ liệu từ Opta về số phút thi đấu của các tiền vệ công kể từ đầu mùa giải 2008-09 tại Ngoại hạng Anh chỉ ra một sự thật: Phần lớn đỉnh cao sự nghiệp ở vị trí này diễn ra trong độ tuổi từ 22 đến 29.
Kể từ cột mốc đó trở đi, phong độ của họ về cơ bản sẽ chứng kiến những bước trượt dài ở mỗi độ tuổi tiếp theo. Hầu hết các cầu thủ chắc chắn sẽ sa sút khi luống tuổi, và hãy nhớ rằng, Bruno sẽ bước sang tuổi 32 vào tháng 9 tới.
Ngay lúc này, anh có thể là cầu thủ xuất sắc nhất Premier League. Nhưng hãy nhìn lại những gì tác giả Ryan O'Hanlon từng viết về trường hợp tương tự của Cầu thủ xuất sắc nhất Ngoại hạng Anh mùa trước:
"Để tái ký hợp đồng với Salah, Liverpool sẽ phải chấp nhận rủi ro trả cho anh mức lương của một trong những cầu thủ xuất sắc nhất thế giới – vào đúng thời điểm anh ngừng trở thành một trong những cầu thủ xuất sắc nhất thế giới. Nhưng Salah vốn dĩ đã là một ngoại lệ, vì vậy có lẽ hợp lý hơn nếu so sánh anh với những cầu thủ cùng đẳng cấp và độ tuổi, thay vì mặt bằng chung của Premier League."
Bạn hoàn toàn có thể thay thế các danh từ riêng đó bằng "Bruno Fernandes" và "Manchester United", bối cảnh của họ gần như y hệt nhau.
Khi Salah được đặt lên bàn cân với những huyền thoại vẫn duy trì đỉnh cao ở độ tuổi của anh, đường cong tuổi tác trông có vẻ khả quan hơn: Lionel Messi, Cristiano Ronaldo, Zlatan Ibrahimovic và Robert Lewandowski vẫn liên tục ghi bàn và định đoạt trận đấu khi bước sang tuổi băm. Với việc Salah luôn duy trì thể trạng khó tin và gần như không bao giờ chấn thương, người ta có quyền tin rằng anh sở hữu khả năng duy trì phong độ tinh hoa lâu hơn mức trung bình của quy luật tuổi tác.
Ngôi sao người Bồ Đào Nha của Man United cũng mang đến sự bền bỉ và ổn định tương tự, thậm chí có phần nhỉnh hơn cả huyền thoại của Liverpool. Trên thực tế, theo toàn bộ cơ sở dữ liệu của Stats Perform, Bruno đã chơi nhiều phút thi đấu chính thức (tính cả cấp độ câu lạc bộ và ĐTQG kể từ đầu năm 2020) hơn bất kỳ ai, chỉ xếp sau duy nhất một người: Thủ môn người Brazil, Weverton.
Nếu loại bỏ thủ môn và hậu vệ – những vị trí ít bị thay ra giữa trận – Bruno đã chơi nhiều hơn bất kỳ tiền vệ hay tiền đạo nào khác hơn 2.000 phút thi đấu chính thức kể từ năm 2020. Con số này tương đương với việc anh phải cày ải thêm gần trọn vẹn một mùa giải so với người xếp thứ hai là Declan Rice.
Có hai cách để nhìn nhận khối lượng vận động kinh hoàng này:
- Yếu tố dự báo tốt nhất cho các chấn thương trong tương lai là tiền sử chấn thương trong quá khứ. Do đó, Fernandes có khả năng giữ được sự sung mãn cao hơn bất kỳ ai.
- Quãng thời gian cày ải vắt kiệt sức lực đó sẽ sớm bắt kịp và đánh gục anh trong một ngày không xa.
Lời cảnh báo từ "vết xe đổ" của Mohamed Salah
Bạn cũng từng có thể vạch ra hai con đường tương tự cho Salah vào cuối mùa giải trước. Và sự thật đã chứng minh rằng: Đôi chân của bạn hoàn toàn có thể phản chủ, ngay cả khi cơ thể bạn trông như một kiệt tác điêu khắc của gia tộc Medici.
Dù các chỉ số của Salah có dấu hiệu đi xuống ở nửa cuối mùa trước, nhiều người vẫn hoài nghi: Khi đó Liverpool cơ bản không còn mục tiêu thi đấu từ giữa tháng 3. Nhưng đến mùa giải năm nay, không còn gì phải bàn cãi: Phong độ của Salah thực sự đã rơi xuống vực thẳm.
Từ 47 bàn thắng + kiến tạo tại Ngoại hạng Anh mùa trước, con số của Salah năm nay tụt thảm hại xuống mức 11. Chưa bao giờ trong sự nghiệp tại Liverpool, anh chạm mốc dưới 26. Nửa đỏ vùng Merseyside đã đánh cược khi trả cho Salah mức đãi ngộ của một siêu sao đúng vào lúc anh đánh mất đi vị thế đó – và thảm họa đã thực sự xảy ra (bạn cũng có thể nói điều tương tự về Virgil van Dijk).
Một phần của vấn đề nằm ở tính chất khắc nghiệt của Premier League. Dù Lewandowski, Harry Kane hay Luka Modric vẫn thi đấu chói sáng ở độ tuổi giữa 30, họ làm điều đó ở những giải đấu ít đòi hỏi về thể lực và cường độ cạnh tranh hàng tuần hơn hẳn bóng đá Anh. Đó có thể là lý do giải thích tại sao phong độ của Salah tại Champions League mùa này lại sát với đẳng cấp thực sự của anh hơn.
Vấn đề thể lực và nghịch lý Champions League
Mùa này, chúng ta không thấy Bruno thi đấu ở Champions League, và đó chính là một trong những động lực ngầm giúp Manchester United thăng hoa. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng, trung bình các đội bóng Premier League sẽ đánh rơi 1 điểm cho mỗi 2 trận đấu cúp châu Âu mà họ phải đá thêm so với mùa giải trước đó.
Với việc United hoàn toàn vắng bóng ở đấu trường châu lục năm nay – cộng thêm việc bị loại sớm ở cả hai giải đấu cúp quốc nội – Bruno sẽ kết thúc mùa giải với tối đa 36 lần đá chính trên mọi đấu trường. Để so sánh, mùa trước anh phải xuất phát tới 55 trận; và mức thấp nhất của anh trong một mùa giải trọn vẹn tại United cũng là 43 trận.
Liệu có phải là sự trùng hợp ngẫu nhiên khi anh đạt hiệu suất cao nhất (về số bàn thắng + kiến tạo mỗi 90 phút) đúng vào mùa giải anh phải ra sân ít nhất? Đừng quên, anh sẽ tham dự World Cup vào mùa hè này, và nếu không có cú sẩy chân nào quá lớn, United sẽ trở lại Champions League vào mùa sau. Khối lượng thi đấu khổng lồ sẽ lại đè nặng lên vai số 8.
Hiện tại, Bruno vẫn còn một năm trong hợp đồng (có kèm điều khoản giải phóng 57 triệu bảng), và anh sẽ không bước sang tuổi 33 cho đến tháng 9 năm 2027. Tình thế của anh không hoàn toàn giống hệt Salah, nhưng nhìn chung, đó là cùng một câu chuyện và cùng một rủi ro: Một siêu sao cực kỳ ổn định vẫn đang thi đấu ở đẳng cấp tinh hoa khi đã bước sang tuổi 30. Nếu có bất kỳ sự đảm bảo nào rằng anh sẽ duy trì phong độ này thêm vài mùa giải nữa, bạn chắc chắn sẽ trao cho anh mọi thứ anh muốn. Nhưng cơ thể con người – hay bất kỳ cỗ máy nào – không hoạt động theo cách đó.
Salah và Fernandes đều đã chứng minh rằng những cầu thủ đẳng cấp thế giới vẫn có thể chơi thứ bóng đá thế giới ở thập kỷ thứ ba của cuộc đời. Ngoại trừ một sự thật phũ phàng mà Liverpool đã phải nếm trải mùa này: Bạn chỉ là một ngoại lệ cho đến khi bạn không còn là ngoại lệ nữa.
Và đó chính xác là bài toán hóc búa mà Manchester United cần phải tìm ra lời giải. Liệu người đội trưởng của họ sẽ là một chiến binh hiếm hoi đánh bại được sự suy tàn năm này qua năm khác? Hay thời gian sẽ sớm gõ cửa tìm anh, tàn nhẫn và nhanh chóng, như cách nó vẫn làm với gần như mọi cầu thủ chuyên nghiệp bước qua tuổi 30 khác?
