Giữa lúc nhiều mô hình nông nghiệp truyền thống chật vật vì giá cả bấp bênh, một loại cây cảnh mang cái tên nghe thôi đã thấy “phát tài” lại âm thầm giúp không ít nông dân đổi đời. Đó là cây Đô la - loài cây leo rủ có những chiếc lá tròn nhỏ như đồng xu, xanh mướt quanh năm, vừa được ưa chuộng trang trí nhà cửa, vừa mang ý nghĩa phong thủy chiêu tài lộc.
Tại một số địa phương ở Tây Nguyên và ven biển miền Trung, nhiều hộ dân mạnh dạn đầu tư trồng cây Đô la với quy mô hàng nghìn chậu, thu lãi đều đặn mỗi tháng dao động từ 50-100 triệu đồng.
Cây Đô la có tên khoa học phổ biến là Dischidia Milnei, thuộc họ Apocynaceae. Đây là loài cây thân leo rủ, lá mọng nước, hình tròn như đồng xu nhỏ xếp dày dọc theo thân.
Chính hình dáng đặc biệt này khiến cây được gọi bằng cái tên gợi liên tưởng đến tiền tài, sung túc. Khi được treo ở ban công, hiên nhà hay đặt trong văn phòng, những dây cây mềm mại buông rủ tạo nên cảm giác xanh mát, thư giãn. Một số dòng còn có hương thơm nhẹ thoảng khi ra hoa, góp phần làm dịu không gian sống.
Không chỉ dừng lại ở giá trị thẩm mỹ, cây Đô la còn được xem là biểu tượng phong thủy mang lại may mắn và tài lộc. Theo quan niệm dân gian, những chiếc lá tròn tượng trưng cho tiền xu, càng sum suê càng tượng trưng cho sự sinh sôi, phát đạt. Loài cây này đặc biệt hợp với người mệnh Mộc và mệnh Hỏa, bởi sắc xanh tươi tắn và đặc tính sinh trưởng mạnh mẽ. Chính yếu tố “nghe tên đã thấy giàu” đã góp phần khiến thị trường cây Đô la ngày càng sôi động.
Nhận thấy nhu cầu lớn từ thị trường cây cảnh đô thị, một số nông dân ở Gia Lai, Khánh Hòa, Đắk Lắk… đã chuyển đổi một phần diện tích vườn sang trồng cây Đô la. Ban đầu, nhiều người còn “run đùi” vì chưa từng thử sức với cây cảnh treo chậu. Tuy nhiên, sau khi tìm hiểu kỹ thuật và khảo sát đầu ra, họ nhận thấy đây là mô hình có vốn đầu tư không quá lớn, thời gian thu hồi nhanh và ít rủi ro hơn so với một số loại cây ăn trái.
Thông thường người dân trồng cây Đô la để lấy cành lá bán cho các đại lý kinh doanh hoa, cây cảnh. Chỉ sau gần nửa năm trồng, người nông dân cây đã có thể cắt tỉa, nhân giống và xuất bán lứa đầu tiên.
Về kỹ thuật trồng, cây Đô la không quá khó chăm sóc. Đây là loài ưa ánh sáng tán xạ, thích hợp trồng dưới giàn lưới hoặc mái che có độ thoáng. Nếu trồng ngoài trời nắng gắt, lá có thể bị cháy hoặc vàng úa.
Giá thể thường được phối trộn từ xơ dừa đã xử lý, trấu hun, phân hữu cơ hoai mục và một ít đất thịt để tăng độ giữ ẩm nhưng vẫn đảm bảo thoát nước tốt. Vì là cây mọng nước, cây Đô la không chịu được úng lâu ngày, do đó chậu trồng phải có lỗ thoát nước.
Cách nhân giống cây Đô la chủ yếu bằng phương pháp giâm cành. Người trồng chọn những đoạn thân khỏe, có nhiều lá, cắt dài khoảng 7-10 cm rồi cắm vào giá thể ẩm. Sau 7-10 ngày, cành bắt đầu ra rễ và sinh trưởng mạnh. Nhờ đặc tính này, chỉ từ vài chậu giống ban đầu, nông dân có thể nhanh chóng nhân lên hàng trăm, hàng nghìn chậu trong thời gian ngắn.
Trồng cây Đô la rất dễ dàng, cần ánh sáng nhẹ, đất tơi xốp, thoát nước tốt và thích hợp trồng chậu treo/bàn làm việc. Phương pháp chính là giâm cành hoặc tách bụi, tưới nước vừa đủ khi đất khô và chăm bón phân tan chậm 2-3 tháng/lần để cây xanh tốt.
So với nhiều loại cây cảnh khác, cây Đô la ít sâu bệnh. Thỉnh thoảng cây có thể gặp tình trạng nấm do ẩm độ cao, nhưng chỉ cần điều chỉnh tưới nước và phun phòng sinh học là kiểm soát được. Trung bình mỗi tuần, người trồng chỉ cần tưới 2–3 lần tùy thời tiết, kết hợp bón phân hữu cơ loãng để kích thích cây ra nhiều nhánh, lá dày và xanh bóng.
Nhờ giá thành rẻ và khoảng cách vận chuyển gần, nhiều vựa hoa và cửa hàng cây cảnh đã đặt hàng thường xuyên từ vườn. Có nơi mỗi tuần lấy vài chục đến cả trăm chậu, đặc biệt vào dịp lễ Tết hoặc mùa cao điểm trang trí nhà cửa.
Giá bán sỉ cây Đô la tùy kích thước chậu và độ dài dây rủ. Với chậu nhỏ, giá chỉ vài chục nghìn đồng, trong khi chậu lớn, dây dài, tán dày có thể đạt giá cao hơn gấp nhiều lần. Sau khi trừ chi phí giống, giá thể, chậu và công chăm sóc, người trồng vẫn thu lãi đáng kể. Nhờ vòng quay vốn nhanh, mỗi năm có thể xuất bán nhiều lứa, lợi nhuận cộng dồn không hề nhỏ.
Một lợi thế khác của cây Đô la là phù hợp xu hướng sống xanh, tối giản trong đô thị. Người trẻ ưa chuộng các loại cây treo ban công, đặt bàn làm việc hay trang trí quán cà phê, nhà cửa theo phong cách gần gũi thiên nhiên. Cây nhỏ gọn, dễ chăm, không chiếm diện tích nên càng được săn đón.
Thị trường online cũng mở ra cơ hội tiêu thụ rộng hơn, khi người trồng có thể bán qua mạng xã hội, sàn thương mại điện tử và mở rộng thị trường.
Từ vài chậu treo trước hiên nhà, cây Đô la đã trở thành hướng đi kinh tế cho nhiều hộ dân. Điều quan trọng không chỉ nằm ở cái tên “giàu sang”, mà ở chỗ người trồng chịu khó học hỏi kỹ thuật, chủ động tìm đầu ra và nắm bắt xu hướng tiêu dùng.
Để thành công bền vững, người trồng vẫn cần tính toán kỹ khâu thị trường, tránh tình trạng phát triển ồ ạt dẫn đến dư cung. Việc đảm bảo chất lượng cây đồng đều, lá xanh mướt, không sâu bệnh là yếu tố then chốt để thành công trong định hướng canh tác này.
