Thời gian vừa qua, thời tiết nắng nóng bắt đầu xuất hiện, kèm với đó là tình trạng mưa và nồm ẩm, đây là điều kiện thuận lợi để nhiều tác nhân gây bệnh bùng phát. Gần đây, Bệnh viện Da liễu Trung ương ngoài tiếp nhận nhiều ca liên quan đến da liễu khi thời tiết nắng nóng, bệnh viện còn xử lý nhiều trường hợp bị sẩn ngứa do bọ chét tấn công ở cả trẻ nhỏ và người lớn.
TS.BSCK II Quách Thị Hà Giang, Trưởng khoa Điều trị bệnh da nam giới (Bệnh viện Da liễu Trung ương) cho biết, khi thời tiết giao mùa, nhất là thời điểm từ mùa Xuân sang mùa Hè, với đặc thù thời tiết nóng ẩm là thời điểm bọ chét phát triển rất nhanh. Người bị bọ chét tấn công thường có các biểu hiện tổn thương ngoài da, sẩn đỏ với kích thước 1-2mm, gờ cao hơn mặt da, đỉnh chóp sẩn có mụn nước nhỏ.
Bác sĩ Giang cho biết, không chỉ trẻ nhỏ mà ngay cả người trưởng thành cũng bị bọ chét tấn công. Điển hình như trường hợp nam thanh niên 20 tuổi, xuất hiện thương tổn sẩn đỏ, sẩn có mụn nước, ngứa nhiều ở tay, chân. Bệnh nhân tự điều trị bằng cách tắm lá, đắp lá nhưng thương tổn không giảm. Đồng thời xuất hiện thêm thương tổn mới, một số thương tổn có bọng nước trên nền sẩn đỏ.
Hình ảnh tổn thương ngoài da do bị bọ chét tấn công. Ảnh: BVCC.
Hay một trường hợp là một bệnh nhi 7 tuổi, diễn biến bệnh 7 ngày, thương tổn sẩn đỏ, sẩn có mụn nước nhiều ở tay chân, mông, rải rác ở thân mình. Gia đình đã tự bôi thuốc, thương tổn có giảm ngứa, song vẫn xuất hiện thương tổn mới. Đặc điểm chung của hầu hết các bệnh nhân bị bọ chét tấn công là gia đình có nuôi chó hoặc mèo.
Một số bệnh nhân cho biết, quá trình sinh hoạt phát hiện có bọ chét kích thước rất nhỏ, màu đen hoặc hơi nâu đỏ, không có cánh, có khả năng nhảy rất nhanh ở trên da và môi trường xung quanh như sàn nhà, ga giường, thảm và ở vật nuôi. Song đa số bệnh nhân và người nhà bệnh nhân không nhận biết được căn nguyên gây bệnh, không loại trừ được căn nguyên khiến bệnh không khỏi, thương tổn xuất hiện nhiều thêm.
Bên cạnh đó, bác sĩ Giang cảnh báo, việc tự ý điều trị bằng các loại thuốc không rõ nguồn gốc hoặc áp dụng phương pháp dân gian không phù hợp có thể làm tăng nguy cơ nhiễm trùng da khu trú hoặc lan tỏa, khiến tình trạng bệnh trở nên phức tạp hơn.
Theo bác sĩ Giang, khi bị bọ chét tấn công dù không nguy hiểm đến tính mạng, nhưng nó sẽ ảnh hưởng rất lớn đến chất lượng sống. Ngoài ra, bọ chét có thể là vật chủ trung gian truyền một số bệnh. Bọ chét phương Đông (Xenopsylla cheopis) truyền một số bệnh dịch, bệnh sốt kéo dài từ chuột sang người. Hay bọ chét mèo và chó truyền bệnh sán dây từ vật chủ này sang vật chủ khác…
Việc vệ sinh nơi ở, diệt bọ chét ở vật chủ như chó mèo là rất quan trọng để phòng bệnh. Ảnh minh họa.
Vòng đời của bọ chét khoảng 20 đến 35 ngày phụ thuộc vào nhiệt độ và độ ẩm của môi trường. Bọ chét phát triển trong điều kiện nóng ẩm, thích hợp ở nhiệt độ 21-35oC và độ ẩm 70 - 85%. Gặp điều kiện không thuận lợi, khi nhiệt độ đột ngột hạ thấp thì bọ chét ngừng phát triển và tồn tại kéo dài vài tháng đến một năm. Ở môi trường trong nhà bọ chét sinh sản quanh năm, ngoài trời chỉ phát triển vào những tháng ấm. Ở miền Bắc nước ta thì bọ chét phát triển nhiều vào tháng 2 tháng 3 khi thời tiết chuyển từ mùa đông sang mùa xuân hè.
TS Hà Giang cho biết, để phòng bọ chét việc vệ sinh sạch sẽ nơi ở, cũng như vệ sinh thường xuyên cho vật nuôi, diệt chuột là rất quan trọng. Đối với người dân khi xuất hiện một trong các triệu chứng ngứa nhiều, nổi sẩn đỏ, sẩn có mụn nước, bọng nước, đặc biệt ở tay, chân, vùng da hở và bệnh có xu hướng kéo dài, xuất hiện thương tổn mới… nên đến cơ sở y tế hoặc chuyên khoa da liễu để được thăm khám, chẩn đoán và điều trị đúng cách.
Không tự ý điều trị hoặc áp dụng mẹo dân gian như tự ý bôi thuốc không rõ nguồn gốc, dùng thuốc corticoid kéo dài, hoặc tắm lá, đắp lá khi chưa có chỉ định của bác sĩ. Việc điều trị sai có thể làm bệnh kéo dài, lan rộng, tăng nguy cơ nhiễm trùng da, để lại sẹo hoặc thâm da.
“Viêm da sẩn ngứa do bọ chét hoàn toàn có thể điều trị ổn định nếu được phát hiện sớm và loại trừ triệt để căn nguyên. Điều trị chỉ có hiệu quả bền vững khi kết hợp giữa chăm sóc y tế đúng cách và kiểm soát bọ chét trong môi trường sống”, bác sĩ Giang nhấn mạnh.
