Trong lúc đang ngủ, bé bỗng giật mình đưa hai tay lên, hoặc cho nắm tay nhỏ vào miệng. Những biểu hiện này khiến không ít bố mẹ băn khoăn, lo lắng: "Liệu con có đang khó chịu hay gặp vấn đề gì không?"
Thực tế, trong nhiều trường hợp, đây có thể là những phản xạ tự nhiên hoặc tín hiệu cho thấy cơ thể và não bộ của bé đang từng ngày phát triển. Mỗi cử động, biểu hiện nhỏ đều mang một "thông điệp" riêng về quá trình lớn lên của con. Hiểu được những tín hiệu này sẽ giúp bố mẹ yên tâm hơn và đồng hành cùng bé trong những năm tháng đầu đời.
Lắc lư, lắc đầu nhẹ
Bố mẹ lo lắng khi thấy bé thường xuyên lắc đầu từ bên này sang bên kia, đặc biệt là trước khi ngủ hoặc lúc vừa thức dậy. Tuy nhiên, trong nhiều trường hợp, đây là biểu hiện hoàn toàn bình thường.
Các chuyên gia cho biết, động tác lắc đầu nhẹ có thể giúp kích thích hệ thống tiền đình, bộ phận đóng vai trò quan trọng trong việc giữ thăng bằng và định hướng cơ thể. Đồng thời, nhịp lắc đều đặn cũng mang lại cho bé cảm giác quen thuộc, giống như khi còn ở trong bụng mẹ, giúp bé thư giãn và dễ đi vào giấc ngủ hơn.
Vì vậy, nếu bé vẫn khỏe mạnh, bú tốt và phát triển bình thường, bố mẹ không cần quá lo lắng hay vội ngăn cản. Thay vào đó, hãy đảm bảo khu vực xung quanh bé an toàn để con có thể cử động thoải mái và tiếp tục quan sát. Đây cũng là một trong những cách bé tự trấn an và dần học cách tự đưa mình vào giấc ngủ.
Lẩm bẩm, ê a hoặc tự "trò chuyện" trước khi ngủ
Có những lúc bé đang buồn ngủ, bỗng cất tiếng ê a, lẩm bẩm vài câu, khóc khẽ một chút rồi lại im lặng, thậm chí như đang tự trò chuyện với chính mình. Điều này đôi khi khiến bố mẹ tưởng rằng bé đang khó chịu hoặc chưa muốn ngủ.
Thực tế, đây thường là một phần trong quá trình phát triển ngôn ngữ. Khi phát ra những âm thanh đơn giản, bé đang luyện tập cách điều khiển môi, lưỡi và dây thanh quản, đồng thời học cách tạo ra các âm tiết đầu tiên. Việc tự ê a cũng có thể giúp bé thư giãn, xoa dịu cảm xúc và dần đi vào giấc ngủ.
Vì vậy, nếu bé vẫn bình tĩnh và không có dấu hiệu bất thường, bố mẹ không cần vội bế lên hay trò chuyện với con. Hãy giữ không gian yên tĩnh, ở bên quan sát và để bé tự hoàn thành "cuộc trò chuyện" nhỏ của mình. Đây cũng là cách bé rèn luyện khả năng tự trấn an và từng bước hình thành thói quen tự ngủ.
Đột nhiên giật mình, dang rộng hai tay khi đang ngủ
Bé vừa chợp mắt đã bất ngờ dang rộng hai tay, các ngón tay xòe ra, đôi khi kèm theo một cái giật nhẹ như bị hoảng sợ. Tuy nhiên, trong hầu hết trường hợp, đây là phản xạ Moro (phản xạ giật mình), phản xạ bẩm sinh hoàn toàn bình thường ở trẻ sơ sinh.
Phản xạ này xuất hiện khi bé nghe tiếng động lớn, cảm nhận sự thay đổi tư thế hoặc đơn giản là do hệ thần kinh còn non nớt đang trong quá trình hoàn thiện. Đây cũng là cách cơ thể bé thích nghi với môi trường bên ngoài sau khi rời bụng mẹ.
Bố mẹ không cần quá lo lắng nếu bé vẫn bú tốt, ngủ và phát triển bình thường. Chỉ cần tạo cho con một không gian ngủ yên tĩnh, hạn chế tiếng động mạnh và quấn khăn đúng cách (nếu phù hợp với độ tuổi của bé) để giúp con cảm thấy an toàn hơn. Khi hệ thần kinh dần trưởng thành, phản xạ này sẽ tự nhiên giảm bớt và thường biến mất trong những tháng đầu đời.
Thường xuyên dụi mặt và cho nắm tay vào miệng
Nhiều em bé có thói quen dụi mắt, sờ tai hoặc liên tục đưa nắm tay vào miệng để mút. Điều này đôi khi khiến bố mẹ lo lắng vì sợ con đói hoặc cảm thấy khó chịu.
Trong những tháng đầu đời, đây là một hành vi khá phổ biến. Việc mút tay giúp bé khám phá cơ thể, mang lại cảm giác quen thuộc, giống như khi được bú mẹ, từ đó giúp bé cảm thấy an toàn, thư giãn và tự xoa dịu bản thân. Đây cũng là một cách bé học cách điều chỉnh cảm xúc khi mệt hoặc buồn ngủ.
Bố mẹ chú ý giữ bàn tay của bé luôn sạch sẽ, cắt móng tay gọn gàng để tránh làm xước da. Nếu bé đang bình tĩnh mút tay, không nên vội kéo tay con ra vì có thể khiến bé khó chịu hoặc thức giấc. Khi bé đã ngủ say hoặc tự buông tay ra, bố mẹ cần nhẹ nhàng điều chỉnh lại tư thế cho con là được. Trong đa số trường hợp, thói quen này sẽ giảm dần khi bé lớn hơn và biết khám phá thế giới theo nhiều cách khác.
Xoay người, lăn lộn khắp giường khi ngủ
Bé đang nằm ở một chỗ nhưng chỉ sau một giấc ngủ ngắn đã xoay ngang, xoay dọc, thậm chí quay gần một vòng trên giường, đầu hoặc chân chạm vào thành cũi.
Thực tế, đây là một biểu hiện khá bình thường trong quá trình phát triển. Khi khả năng vận động dần hoàn thiện, bé sẽ liên tục cử động, xoay người và thay đổi tư thế để khám phá cơ thể cũng như tìm cho mình vị trí ngủ thoải mái nhất. Một số bé cũng thích áp sát vào thành cũi hoặc góc giường vì cảm giác ôm sát đó khiến con thấy an toàn, giống như khi còn ở trong bụng mẹ.
Vì vậy, nếu bé vẫn ngủ ngon và phát triển bình thường, bố mẹ cần đảm bảo khu vực ngủ của con luôn an toàn, không có gối, chăn dày hay đồ vật dễ gây nguy hiểm.
Từ việc phải nhờ bố mẹ bế ru, dỗ dành mới ngủ được đến khi có thể tự tìm tư thế thoải mái và tự đi vào giấc ngủ là một bước tiến quan trọng trong quá trình phát triển. Đây là cách bé tự trấn an bản thân, góp phần hình thành khả năng điều hòa cảm xúc sau này.
Vì thế, khi bắt gặp những "thói quen lạ" của con, bố mẹ hãy bình tĩnh quan sát. Bởi nhiều hành vi tưởng như nghịch ngợm hay khó hiểu thực chất là dấu hiệu cho thấy bé đang lớn lên, khám phá thế giới và phát triển từng ngày.
