Việt Nam là đất nước nhiệt đới, với hệ thống sông ngòi và bờ biển rộng vì thế nguồn thủy hải sản cũng vô cùng phong phú và đa dạng. Trong số đó, tôm và ốc là hai loại thủy hải sản được nhiều người ưa thích và lựa chọn trong các bữa ăn từ nhà hàng, quán bình dân...
Trong góc độ bữa ăn gia đình, tôm và ốc cũng được nhiều người ưa thích, nhưng các món chế biến từ tôm được sử dụng thường xuyên hơn, kể cả tôm biển hay các loại tôm nước ngọt. Một tiêu chí khá nhiều người đánh giá, lựa chọn đó là do tôm có nhiều canxi hơn, nên các gia đình sử dụng tôm như một nguồn bổ sung canxi tự nhiên cho cơ thể.
PGS.TS Nguyễn Duy Thịnh cho biết, nói tôm chứa canxi là đúng, nhưng chúng có không nhiều như mọi người nghĩ, kể cả là các loại tôm to. Còn so sánh với ốc, tôm không hề có canxi nhiều bằng ốc. Thực tế, lượng canxi trong tôm không có quá nhiều, thậm chí vỏ tôm cũng không giàu canxi như nhiều người lầm tưởng. Do vậy, việc ăn nhiều tôm để có canxi, tốt cho xương hay giúp trẻ cao lớn là không hoàn toàn đúng, chúng chỉ giúp bổ sung phần nào đó.
Tôm và ốc đều rất giàu canxi, nhưng loại hay ăn chưa chắc đã nhiều hơn. Ảnh minh họa.
“Tôm hay ốc mỗi loại có một giá trị dinh dưỡng, ẩm thực riêng, mọi người nên ăn cân đối để vừa đảm bảo cơ thể hấp thu được dinh dưỡng, vừa không bị ngán, dư thừa chất nọ, thiếu chất kia. Ngoài ra, tôm và ốc đều là loại thủy hải sản chứa nhiều kim loại nặng nên ăn nhiều cũng không tốt cho cơ thể”, PGS Thịnh chia sẻ.
Theo đó, canxi là một chất cấu tạo, giúp xương chắc khỏe nhưng không phải là tất cả. Cấu tạo của xương chỉ có khoảng 33% là canxi, 33% là các vi chất khác, 33% còn lại là collagen. Qua đó có thể thấy, việc bổ sung các chất tốt cho xương phải đầy đủ, cân đối chứ không phải ăn nhiều tôm để có canxi là xương chắc khỏe.
Cùng quan điểm trên TS.BS Từ Ngữ (Hội Dinh dưỡng Việt Nam) cho biết, tôm không hề nhiều canxi hơn ốc. Về nguyên tắc, các sinh vật càng sống ở tầng đáy thì lượng canxi càng nhiều, nhưng mặt trái là sẽ nhiễm nhiều kim loại nặng khác. “Xét riêng về canxi thì tôi chắc chắn ốc giàu canxi hơn tôm, vì ốc sống ở tầng đáy, còn tôm sống ở tầng giữa hoặc tầng nổi. Kể cả tôm đồng hay tôm biển thì hàm lượng canxi đều thua ốc”, bác sĩ Từ Ngữ phân tích.
Ốc đá nhỏ nhưng lại chứa hàm lượng canxi cao nhất lên đến 1.660mg/100g. Ảnh minh họa.
Cụ thể, theo Bảng thành phần dinh dưỡng (Viện Dinh dưỡng Quốc gia) trong 100gram phần ăn được, tôm biển có 79mg và tôm đồng có 1.120mg canxi. Cùng với 100gram phần ăn được, trong ốc vặn có 1.356mg; ốc đá có 1.660mg; ốc nhồi có 1.357mg; ốc bươu có 1.310mg canxi. Qua đó có thể thấy, hầu hết các loại ốc hay được sử dụng đều có hàm lượng canxi cao hơn tôm.
Bác sĩ Từ Ngữ cũng lưu ý, hàm lượng canxi cao không đồng nghĩa với việc sẽ hấp thu được toàn bộ vào cơ thể khi ăn, mà còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố liên quan. Ví dụ như để canxi hấp thu được thì phải có vitamin D, kẽm. Ngoài ra, việc sơ chế, tổ chức ăn thế nào cũng rất quan trọng, vì tất cả thực phẩm đều bị hao hụt chất khi sơ chế và nấu nướng. Do vậy, TS Từ Ngữ khuyến cáo mọi người nên ăn uống các loại thủy hải sản một cách hợp lý để cơ thể hấp thu tốt nhất chất dinh dưỡng, không bị dư chất.
Theo khuyến nghị, người lớn chỉ nên ăn tối đa 100g tôm mỗi ngày và trẻ em dưới 4 tuổi chỉ nên ăn hạn chế ở mức 20g-50g thịt tôm tùy từng lứa tuổi. Với ốc, người trưởng thành chỉ nên ăn 1-2 bữa ốc/tuần, mỗi bữa chỉ nên ăn khoảng 80-100gram phần ăn được.
