Mới đây, Bộ Chính trị đã ban hành Kết luận số 206 liên quan đến chế độ tiền lương, phụ cấp đối với cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang sau khi thực hiện sắp xếp tổ chức bộ máy và tổ chức chính quyền địa phương theo mô hình hai cấp.
Song song với việc hoàn thiện dự thảo nghị định sửa đổi các quy định về tiền lương, phụ cấp đối với cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang, Bộ Nội vụ đang phối hợp với các cơ quan liên quan báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định việc điều chỉnh mức lương cơ sở trong năm 2026. Khi lương cơ sở tăng, nhiều khoản chi và nghĩa vụ tài chính liên quan cũng sẽ được điều chỉnh tương ứng.
Đảng phí có thể tăng theo lương cơ sở năm 2026
Theo Quyết định số 342-QĐ/TW năm 2010, thu nhập hằng tháng làm căn cứ tính đảng phí bao gồm tiền lương, một số khoản phụ cấp, tiền công, sinh hoạt phí và các khoản thu nhập khác. Đảng viên có thu nhập thường xuyên sẽ đóng đảng phí theo tỷ lệ phần trăm (%) trên thu nhập hằng tháng (chưa trừ thuế thu nhập cá nhân); trường hợp khó xác định thu nhập thì áp dụng mức đóng cụ thể theo từng nhóm đối tượng.
Cụ thể, đảng viên đang công tác tại các cơ quan hành chính, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị – xã hội và đơn vị lực lượng vũ trang thực hiện đóng đảng phí hằng tháng bằng 1% tiền lương và các khoản phụ cấp, tiền công hoặc sinh hoạt phí.
Do đó, khi mức lương cơ sở được điều chỉnh tăng, tiền lương của cán bộ, công chức, viên chức cũng tăng theo, kéo theo mức đóng đảng phí của các đối tượng này sẽ được điều chỉnh tăng tương ứng.
Mức đóng bảo hiểm y tế cũng thay đổi
Theo Nghị định số 188/2025/NĐ-CP, mức đóng bảo hiểm y tế hằng tháng của học sinh, sinh viên được xác định bằng 4,5% mức tham chiếu, trong đó mức tham chiếu hiện nay được tính bằng lương cơ sở. Ngân sách nhà nước hỗ trợ tối thiểu 50% mức đóng bảo hiểm y tế cho học sinh, sinh viên.
Tùy điều kiện kinh tế – xã hội, các địa phương có thể sử dụng ngân sách địa phương để hỗ trợ thêm phần đóng bảo hiểm y tế cho học sinh, sinh viên trên địa bàn.
Đối với người tham gia bảo hiểm y tế theo hộ gia đình, mức đóng được quy định như sau: người thứ nhất đóng bằng 4,5% mức lương cơ sở; người thứ hai, thứ ba và thứ tư lần lượt đóng bằng 70%, 60% và 50% mức đóng của người thứ nhất; từ người thứ năm trở đi đóng bằng 40% mức đóng của người thứ nhất.
Tăng mức đóng BHXH, BHTN của người lao động
Theo quy định tại Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024 và Luật Việc làm năm 2025, tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc (BHXH), bảo hiểm y tế (BHYT) và bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) đối với người lao động thuộc nhóm hưởng lương theo chế độ do Nhà nước quy định được xác định là tiền lương tháng theo chức vụ, chức danh, ngạch, bậc, cấp bậc quân hàm, cùng các khoản phụ cấp như phụ cấp chức vụ, phụ cấp thâm niên vượt khung, phụ cấp thâm niên nghề và hệ số chênh lệch bảo lưu lương.
Do tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm của nhóm đối tượng này gắn trực tiếp với mức lương cơ sở, nên khi lương cơ sở được điều chỉnh tăng, mức đóng BHXH, BHYT và BHTN của người lao động cũng sẽ tăng tương ứng.
Điều chỉnh chế độ trợ cấp mai táng
Trong năm 2026, chế độ trợ cấp mai táng tiếp tục được thực hiện theo quy định tại Điều 85 Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024. Theo đó, mức trợ cấp mai táng chi trả cho thân nhân người đang hưởng lương hưu qua đời bằng 10 lần mức tham chiếu tại tháng người đó mất. Đối tượng được nhận khoản trợ cấp này bao gồm thân nhân, người thừa kế hoặc tổ chức, cá nhân trực tiếp lo mai táng.
Mức tham chiếu dùng để tính trợ cấp mai táng do Chính phủ quy định theo từng thời kỳ và căn cứ vào chính sách tiền lương làm cơ sở đóng bảo hiểm. Trong thời gian chưa bãi bỏ lương cơ sở, mức tham chiếu được xác định bằng mức lương cơ sở. Trường hợp thực hiện cải cách tiền lương và bãi bỏ lương cơ sở, mức tham chiếu vẫn không được thấp hơn mức lương cơ sở tại thời điểm liền kề trước đó.
Như vậy, nếu lương cơ sở được điều chỉnh tăng trong năm 2026, các khoản đóng bảo hiểm cũng như mức trợ cấp mai táng sẽ được điều chỉnh tăng theo quy định.
