Theo thông tin từ báo Chính phủ, Nghị định số 168/2026/NĐ-CP được Chính phủ ban hành quy định rõ một số điều và biện pháp tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Dân số. Nghị định này quy định chi tiết khoản 2 Điều 14, khoản 5 Điều 18, điểm a khoản 2 Điều 21, khoản 2 Điều 25 Luật Dân số bao gồm: Phạm vi, đối tượng, mức hỗ trợ khám sàng lọc một số bệnh bẩm sinh trước sinh và sơ sinh theo lộ trình ưu tiên quy định tại điểm a khoản 2 Điều 21 Luật Dân số; điều kiện, thủ tục hưởng chế độ nghỉ thai sản khi sinh con thứ hai; mức hỗ trợ tài chính và trình tự, thủ tục thực hiện việc hỗ trợ tài chính khi sinh con theo quy định tại khoản 2 Điều 14 Luật Dân số;...
Điều kiện, thủ tục hưởng chế độ nghỉ thai sản khi sinh con thứ hai
Nghị định số 168/2026/NĐ-CP quy định chi tiết về điều kiện hưởng chế độ nghỉ thai sản khi sinh con thứ hai. Theo đó, các trường hợp lao động nữ sinh con thứ hai, lao động nam khi vợ sinh con thứ hai đủ điều kiện hưởng chế độ thai sản theo quy định của pháp luật về bảo hiểm xã hội và được hưởng chế độ nghỉ thai sản khi sinh con thứ hai quy định tại điểm a khoản 1 Điều 14 Luật Dân số gồm:
- Lao động nữ khi sinh con mà tại thời điểm sinh có một con đẻ còn sống;
- Lao động nam khi vợ sinh con mà tại thời điểm sinh, người vợ có một con đẻ còn sống.
Bên cạnh đó, nghị định này cũng nêu rõ trường hợp không được hưởng chế độ nghỉ thai sản khi sinh con thứ hai theo quy định ở trên được nêu tại quy định tại khoản 2 Điều 52 Luật Bảo hiểm xã hội. Theo đó, lao động nữ mang thai từ đủ 22 tuần tuổi trở lên đủ điều kiện quy định tại khoản 2 hoặc khoản 3 hoặc khoản 5 Điều 50 của Luật này mà bị sảy thai, phá thai, thai chết trong tử cung, thai chết trong khi chuyển dạ thì lao động nữ và người chồng được nghỉ việc hưởng chế độ thai sản như trường hợp lao động nữ sinh con.
Thủ tục hưởng chế độ nghỉ thai sản khi sinh con thứ hai thực hiện theo pháp luật về bảo hiểm xã hội và quy trình giải quyết hưởng các chế độ bảo hiểm xã hội, chi trả các chế độ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp của Bộ trưởng Bộ Tài chính.
Mức hỗ trợ tài chính khi sinh con
Nghị định số 168/2026/NĐ-CP quy định các trường hợp phụ nữ sinh con được hỗ trợ tài chính tối thiểu 2.000.000 đồng gồm:
a. Phụ nữ dân tộc thiểu số rất ít người;
b. Phụ nữ ở tỉnh, thành phố có mức sinh dưới mức sinh thay thế;
c. Phụ nữ sinh đủ 02 con trước 35 tuổi.
Phụ nữ khi con con đồng thời thuộc cả 3 trường hợp nêu trên thì được hưởng một mức hỗ trợ.
Từ ngày 1/7/2026, các quy định nêu trên có hiệu lực . Riêng trường hợp quy định tại b và c, bắt đầu từ ngày 1/1/2027, quy định sẽ có hiệu lực. Kinh phí hỗ trợ tài chính cho phụ nữ khi sinh con do ngân sách địa phương đảm bảo.
Hỗ trợ khám sàng lọc một số bệnh bẩm sinh trước sinh và sơ sinh
Nghị định 168/2026/NĐ-CP cũng quy định cụ thể phạm vi, đối tượng khám sàng lọc một số bệnh bẩm sinh trước sinh và sơ sinh.
4 bệnh cơ bản mà nữ mang thai được khám và thực hiện các phương pháp sàng lọc trước sinh gồm:
- Hội chứng Down.
- Bệnh Thalassemia (tan máu bẩm sinh).
- Hội chứng Patau.
- Hội chứng Edwards.
Trẻ sơ sinh được khám và thực hiện các phương pháp sàng lọc sơ sinh đủ 5 bệnh cơ bản gồm:
- Suy giáp trạng bẩm sinh.
- Khiếm thính bẩm sinh.
- Tăng sản thượng thận bẩm sinh.
- Thiếu men G6PD.
- Bất thường tim bẩm sinh nặng.
Mức hỗ trợ tài chính được nghị định nêu rõ như sau:
- Mức hỗ trợ khám sàng lọc các bệnh bẩm sinh trước sinh được thanh toán theo thực tế nhưng tối đa không vượt quá 900.000 đồng/trường hợp.
- Mức hỗ trợ khám sàng lọc các bệnh bẩm sinh sơ sinh được thanh toán theo thực tế nhưng tối đa không vượt quá 600.000 đồng/trường hợp.
Trường hợp cơ quan có thẩm quyền phê duyệt giá gói dịch vụ thì thực hiện mức hỗ trợ tài chính theo giá gói dịch vụ được phê duyệt.
