Ngày 19/4, tỉnh Bắc Ninh tổ chức hội nghị đối thoại giữa lãnh đạo tỉnh, các sở ngành với gần 400 cán bộ công đoàn cơ sở và công nhân lao động trong doanh nghiệp. Nội dung trao đổi xoay quanh các vấn đề thiết thực như tiền lương, phúc lợi, bảo hiểm xã hội, tuổi nghỉ hưu và nhà ở xã hội.
Hiện toàn tỉnh có hơn 26.000 doanh nghiệp với khoảng 820.000 lao động, trong đó 568.000 người làm việc tại các khu công nghiệp. Tại hội nghị, nhiều ý kiến cho rằng vẫn còn khoảng cách giữa chính sách và thực tế về việc làm, thu nhập của người lao động.
Đại diện Công đoàn Công ty Goertek Vina cho biết, dù tuổi nghỉ hưu đang tăng theo lộ trình (62 tuổi với nam vào năm 2028 và 60 tuổi với nữ vào năm 2035), nhưng trong thực tế, lao động lớn tuổi, đặc biệt ở vị trí trực tiếp sản xuất, rất khó được doanh nghiệp tiếp tục bố trí việc làm do yêu cầu về sức khỏe và năng suất. Điều này khiến nhiều người phải nghỉ việc sớm, kéo theo thiệt thòi về thu nhập và quyền lợi bảo hiểm xã hội khi chưa đủ điều kiện hưởng lương hưu.
Theo quy định hiện hành, người lao động có thể nghỉ hưu sớm tối đa 5 năm nếu làm công việc nặng nhọc, độc hại hoặc suy giảm khả năng lao động, tuy nhiên sẽ bị giảm 2% mức hưởng lương hưu mỗi năm nghỉ trước tuổi. Vì vậy, đề xuất phân nhóm lao động để có cơ chế nghỉ hưu phù hợp tiếp tục được đưa ra tại hội nghị.
Về tiền lương, đại diện công đoàn một số doanh nghiệp cho rằng mức lương tối thiểu vùng hiện nay, đặc biệt ở vùng II là 4,73 triệu đồng/tháng, chưa theo kịp tốc độ tăng của chi phí sinh hoạt như điện, nước, xăng dầu và nhu yếu phẩm. Do đó, kiến nghị cơ quan chức năng sớm điều chỉnh mức lương tối thiểu vùng nhằm đảm bảo đời sống và khả năng tích lũy của người lao động.
Phản hồi các đề xuất, đại diện Sở Nội vụ Bắc Ninh cho biết sẽ tổng hợp, báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét đối với kiến nghị giảm tuổi nghỉ hưu, đồng thời nghiên cứu giải pháp sử dụng lao động lớn tuổi phù hợp hơn trong doanh nghiệp. Về tiền lương, tỉnh đã có báo cáo gửi Bộ Nội vụ đề xuất điều chỉnh mức lương tối thiểu vùng theo hướng bám sát thực tế chi phí sinh hoạt và sẽ tiếp tục theo dõi để kiến nghị bổ sung.
Hiện nay, mức lương tối thiểu áp dụng từ ngày 1/1/2026 là 5,31 triệu đồng/tháng đối với vùng I; 4,73 triệu đồng vùng II; 4,14 triệu đồng vùng III và 3,7 triệu đồng vùng IV. Đây là mức sàn để người lao động và doanh nghiệp thỏa thuận tiền lương.
Khảo sát của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam với 3.000 lao động tại 10 tỉnh, thành cho thấy hơn một nửa chỉ đủ trang trải chi phí cơ bản, 26% phải chi tiêu tằn tiện và 8% không đủ sống, phải làm thêm. Đáng chú ý, gần 73% lao động độc thân cho biết thu nhập thấp là rào cản khiến họ chưa thể lập gia đình.
Theo Tổ chức Lao động quốc tế (ILO), dù lương tối thiểu danh nghĩa tại Việt Nam đã tăng trong giai đoạn 2015–2022, nhưng mức tăng thực tế còn hạn chế do tác động của lạm phát. Vì vậy, việc điều chỉnh lương tối thiểu trong thời gian tới cần dựa trên các yếu tố như lạm phát, năng suất lao động và khả năng chi trả của doanh nghiệp, đồng thời đảm bảo theo kịp mức sống thực tế.
