Ở Tây Bắc có một đặc sản nhìn khá ghê rợn, nhưng khi đã nếm thử lại rất được lòng du khách trong và ngoài nước. Một trong số đó phải kể tới món cá nhảy tại Sơn La. Cá nhảy được hiểu là món cá sống, món ăn này được chế biến và ăn ngay tại bàn, khi đó những con cá vẫn còn sống và “nhảy tanh tách”.
Món cá nhảy của người dân Tây Bắc hấp dẫn du khách gần xa
Theo nhiều người dân địa phương, loại cá dùng để chế biến món cá nhảy phải được nuôi ở ao tự nhiên hoặc bắt ở suối nguồn, cách xa khu dân cư. Cá bắt về phải còn sống, họ sẽ chọn những con cá bé, có kích thước lớn nhất chỉ bằng ngón tay cái của người lớn, thả vào chậu nước muối sạch, để cá tự bơi và tiết hết những thứ bẩn ở trong người. Sau đó, người chế biến mang cá ra rửa lại bằng nước muối nhạt lần nữa là có thể đưa lên bàn thưởng thức.
Cũng theo đó, loại cá ngon nhất để chế biến món cá nhảy là cá chép con. Nhiều gia đình kỹ tính phải đợi đến mùa lúa nước - là mùa cá chép đẻ trứng. Họ lấy trứng cá chép bám vào hoa lục bình thả vào ruộng, đến mùa lúa ra hoa, hoa gạo rụng xuống nước, và cá chỉ được ăn hoa gạo đó nên rất sạch. Đến khi lúa rộ bông, người dân bắt những con cá ở ruộng mang về chế biến món cá nhảy.
Loại cá ngon nhất để chế biến món cá nhảy là cá chép con
Bên cạnh nguyên liệu chính là cá con, gia vị đi kèm của đặc sản này vô cùng quan trọng. Theo đó, cá được ăn kèm với lõi chuối tươi, rau thơm, các loại gia vị mắm, muối, tỏi, ớt và đặc biệt là không thể thiếu hạt mắc khén. Tất cả được băm nhỏ tạo thành một hỗn hợp ăn kèm có độ chua, cay, nồng, ngọt và mùi thơm đặc trưng.
Còn về cách thưởng thức, món cá nhảy cũng được ăn theo cách đặc biệt không khác gì tên gọi của món. Người dân hướng dẫn khi ăn, họ thường bắt cá từ chậu, dùng dao nhỏ khía nhanh vào bụng cá, nặn ruột bỏ ra ngoài rồi thả nhanh vào hỗn hợp ăn kèm. Mỗi người ăn dùng một chiếc thìa nhỏ xúc cá kèm theo lõi chuối và nước chua đưa lên miệng thưởng thức. Món này cũng có thể ăn như ăn gỏi, cuốn kèm với các loại rau gia vị.
Các loại gia vị đi kèm quyết định hương vị món ăn này
Với những người chưa từng biết món cá nhảy thì đây quả là món ăn “kinh dị” và trông nổi da gà bởi đó là cá sống, và còn “nhảy tanh tách” trong bát, thậm chí khi đưa vào miệng vẫn còn nhảy. Song với người sành ăn sẽ cảm nhận được hương vị độc đáo: ngọt của thịt cá và vị cay của tỏi, ớt, vị tê tê nơi đầu lưỡi và mùi thơm nồng của hạt mắc khén. Đặc biệt, các gia vị sẽ làm át đi vị tanh của cá chỉ còn lại vị ngọt giòn, thơm và bùi của thịt cùng những loại rau đi kèm.
Món ăn tưởng chừng ghê rợn nhưng hiện được rất nhiều khách du lịch ưa chuộng, đặc biệt là các tín đồ của món gỏi sống. Vì thế hễ ai đặt chân đến vùng đất này hãy “mạnh dạn” thưởng thức để cảm nhận được hương vị dân dã, đặc biệt của ẩm thực vùng núi cao Tây Bắc.
