Trong vài năm trở lại đây, châu Âu liên tục đối mặt với các đợt nắng nóng kỷ lục do biến đổi khí hậu. Nhiệt độ tại nhiều quốc gia như Pháp, Italia, Tây Ban Nha hay thậm chí là Anh có thời điểm đã vượt ngưỡng 40°C. Tuy nhiên có một thực tế là dù nắng nóng vậy nhưng các nước tại châu Âu rất ít khi lắp điều hòa.
Mâu thuẫn này không đơn thuần do người dân thiếu điều kiện kinh tế, mà chủ yếu bắt nguồn từ những nguyên nhân sâu xa hơn như đặc thù kiến trúc, quy định pháp luật và cả cách tư duy, lối sống.
Bảo tồn kiến trúc
Một trong những lý do lớn nhất khiến điều hòa vắng bóng tại châu Âu nằm ngay ở chính những công trình mà người dân đang sinh sống. Phần lớn cư dân tại các đô thị lớn như Paris (Pháp), Rome (Italy) hay Berlin (Đức) sống trong các căn hộ được xây dựng từ thế kỷ 19, thậm chí còn lâu đời hơn. Những tòa nhà này không chỉ là nơi ở mà còn được xem như di sản kiến trúc quý giá, vì vậy việc bảo tồn luôn được đặt lên hàng đầu.
Chính vì giá trị lịch sử đó, pháp luật tại nhiều quốc gia châu Âu quy định rất chặt chẽ trong việc cải tạo, sửa chữa. Việc lắp điều hòa sẽ không tránh khỏi việc đục tường, điều này gây ảnh hưởng tới mỹ quan. Muốn lắp đặt điều hòa, người dân phải xin phép qua nhiều bước thủ tục phức tạp, kéo dài trong thời gian dài. Thậm chí, nếu tòa nhà nằm trong danh sách cần bảo tồn, đơn xin lắp đặt có thể bị từ chối ngay từ đầu.
Quy định lắp đặt, cải tạo nhà ở nghiêm ngặt
Tại nhiều quốc gia châu Âu, đặc biệt là Đức và Pháp, số người thuê nhà cực đông. Trong bối cảnh thị trường cho thuê được kiểm soát chặt chẽ, người đi thuê thường đối mặt với nhiều ràng buộc nếu muốn sửa chữa hoặc lắp đặt thêm các thiết bị cố định trong không gian sống.
Theo quy định pháp luật, người thuê nhà không được tự ý khoan đục tường, thay đổi kết cấu căn hộ hay lắp đặt bất kỳ hệ thống làm mát cố định nào nếu chưa có sự chấp thuận bằng văn bản từ phía chủ nhà.
Trong khi đó, bản thân chủ nhà cũng không có nhu cầu lắp đặt sửa chữa hay thay đổi kết cấu ngôi nhà vì những phiền phức không đáng có.
Thời gian nóng ngắn hơn lạnh
Khác với khí hậu nhiệt đới nơi mùa hè kéo dài nhiều tháng, các đợt nắng nóng cực đoan (heatwave) tại châu Âu thường chỉ diễn ra ngắn, dao động từ vài tuần đến 1 tháng trong cả năm. Còn lại phần lớn thời gian là mát và giá rét.
Đối với người dân nơi đây, việc bỏ ra một khoản chi phí lớn để mua máy, thuê thợ lắp đặt và bảo dưỡng thiết bị chỉ sử dụng vỏn vẹn khoảng thời gian ngắn trong năm là sự lãng phí không cần thiết.
Do đó, họ thường sẽ làm mát chủ yếu bằng cách dùng quạt, uống nước đá và những biện pháp khác mà họ nghĩ ra.
Chi phí đắt đỏ
Nếu như ở nhiều nơi, việc mua và lắp một chiếc điều hòa khá dễ dàng thì tại châu Âu, đây lại là một dịch vụ xa xỉ. Do các quy định khắt khe về an toàn lao động và kỹ thuật, chi phí thuê nhân công lắp đặt điều hòa tại đây đôi khi còn cao hơn cả giá trị của chính chiếc máy.
Tư duy bảo vệ môi trường
Lý do cuối cùng, đồng thời cũng mang tính đặc trưng rõ nét của người châu Âu, nằm ở ý thức bảo vệ môi trường. Người dân nơi đây từ lâu đã nổi tiếng với lối sống bền vững, luôn cố gắng giảm thiểu tối đa những tác động tiêu cực đến thiên nhiên.
Họ nhận thức rõ rằng điều hòa không khí là một trong những yếu tố góp phần làm gia tăng hiệu ứng nhà kính, từ lượng điện tiêu thụ lớn cho đến các loại môi chất làm lạnh gây ảnh hưởng đến khí hậu.
Vì vậy, nhiều người cho rằng việc sử dụng điều hòa để làm mát cá nhân nhưng lại thải nhiệt ra môi trường, góp phần khiến Trái Đất nóng lên, là một vòng luẩn quẩn thiếu trách nhiệm. Chính suy nghĩ này đã khiến không ít người chủ động nói không với điều hòa như một cách thiết thực để bảo vệ hành tinh.
