Nhiều người nghĩ tía tô chỉ dùng để trang trí, nhưng thực tế loại lá này có nhiều vai trò trong cách thưởng thức món cá sống truyền thống của Nhật.
Tía tô giúp tạo mùi thơm, làm sạch vị giác và hỗ trợ tiêu hóa. Tuy nhiên, không nên hiểu rằng chỉ cần ăn tía tô là có thể loại bỏ hoàn toàn nguy cơ từ thực phẩm sống.
Vì sao cá sống ở Nhật thường đi cùng lá tía tô?
Trong ẩm thực Nhật Bản, tía tô xanh, còn gọi là shiso, là loại rau thơm rất quen thuộc. Lá có mùi thơm đặc trưng, vị hơi cay nhẹ và hậu vị khá tươi mát, thường được dùng cùng sashimi, sushi và nhiều món cá khác.
Một lý do dễ nhận thấy là tía tô giúp cân bằng mùi vị của cá. Những loại cá béo hoặc có mùi đặc trưng khi ăn sống có thể tạo cảm giác ngấy. Hương thơm của tía tô giúp vị giác trở nên thanh hơn, khiến miếng cá dễ ăn và bớt cảm giác tanh.
Tía tô cũng được đặt giữa hoặc bên cạnh các lát sashimi để tạo sự tương phản về màu sắc. Nhưng đây chỉ là một phần nhỏ. Trong văn hóa ẩm thực Nhật, rau thơm đi kèm món ăn thường được lựa chọn dựa trên cả hương vị chứ không đơn thuần để trang trí.
Tía tô có những công dụng gì?
Tạo hương thơm, giảm cảm giác tanh của cá
Lá tía tô chứa nhiều hợp chất tạo mùi thơm đặc trưng, khiến nó trở thành một loại rau gia vị rất phù hợp với cá và hải sản.
Khi ăn cùng sashimi, vị thơm của lá giúp át bớt mùi tanh và làm món ăn có cảm giác nhẹ, tươi hơn. Đây cũng là lý do tía tô xuất hiện khá thường xuyên bên cạnh các món cá sống.
Hỗ trợ tiêu hóa
Tía tô từ lâu đã được sử dụng trong nhiều nền ẩm thực châu Á như một loại rau thơm và nguyên liệu truyền thống. Lá có tinh dầu và các hợp chất thực vật có thể góp phần tạo cảm giác dễ chịu cho đường tiêu hóa.
Tuy nhiên, cần phân biệt giữa "hỗ trợ tiêu hóa" và "chữa được vấn đề tiêu hóa". Ăn vài lá tía tô không thể biến một món ăn khó tiêu thành món ăn hoàn toàn an toàn cho mọi người.
Có chứa các hợp chất chống oxy hóa
Tía tô chứa nhiều hợp chất thực vật như polyphenol và flavonoid. Đây là nhóm chất được nghiên cứu về khả năng chống oxy hóa, góp phần bảo vệ tế bào trước tác động của các gốc tự do.
Ngoài ra, tía tô còn cung cấp một lượng vitamin và khoáng chất nhất định. Tuy nhiên, lượng thực tế phụ thuộc vào giống tía tô, phần lá sử dụng và khẩu phần ăn nên không nên xem đây là nguồn dinh dưỡng chính.
Giúp món cá sống dễ ăn hơn
Đây có lẽ là công dụng thực tế nhất mà nhiều người bỏ qua. Cá sống có vị rất riêng. Với người chưa quen, mùi và độ béo của cá có thể khiến món ăn trở nên khó thưởng thức.
Tía tô đem lại vị thơm, hơi cay và cảm giác tươi mát, giúp tạo sự cân bằng. Khi cuốn một miếng sashimi với lá tía tô, vị cá, nước tương, wasabi và rau thơm hòa vào nhau thay vì chỉ tập trung vào vị béo hoặc mùi của cá.
Có phải tía tô giúp "diệt khuẩn" trong cá sống?
Tía tô có chứa một số hợp chất có hoạt tính kháng khuẩn trong các nghiên cứu, nhưng điều đó không đồng nghĩa với việc vài lá tía tô đặt cạnh sashimi có thể tiêu diệt toàn bộ vi khuẩn, ký sinh trùng hoặc virus trong cá sống.
An toàn của sashimi phụ thuộc trước hết vào nguồn nguyên liệu, quy trình xử lý, bảo quản lạnh, vệ sinh dụng cụ và kỹ thuật chế biến. Wasabi, tía tô hay các loại rau ăn kèm không thể thay thế những yếu tố này.
Đặc biệt, phụ nữ mang thai, trẻ nhỏ, người cao tuổi hoặc người có hệ miễn dịch suy yếu cần thận trọng hơn với thực phẩm sống.
