Không cần nhịn đạm, quan trọng là chọn đúng nguồn
Nhiều người khi phát hiện acid uric tăng hoặc mắc gout thường lập tức cắt giảm thịt, hải sản và các món giàu đạm. Tuy nhiên, việc kiêng khem quá mức không phải lúc nào cũng mang lại hiệu quả, trong khi cơ thể vẫn cần protein để duy trì cơ bắp và các hoạt động chuyển hóa.
Một nghiên cứu được công bố trên Nutrients đã khảo sát 90 nam giới mắc gout, chia thành nhóm đối chứng và nhóm được can thiệp dinh dưỡng trong 42 ngày. Cả hai nhóm vẫn duy trì thuốc điều trị theo phác đồ, không tự ý tăng liều hoặc thay đổi thuốc.
Sau 6 tuần, nhóm được can thiệp chế độ ăn ghi nhận mức acid uric giảm trung bình 112,4 micromol/L. Tỷ lệ người đạt ngưỡng mục tiêu cũng tăng từ 11,1% lên 71,1%. Nhóm này đồng thời giảm cân, giảm lượng mỡ cơ thể và vòng eo.
Kết quả trên cho thấy điều chỉnh chế độ ăn có thể đóng vai trò hỗ trợ đáng kể trong kiểm soát acid uric, nhưng không có nghĩa chỉ cần ăn kiêng là có thể thay thế thuốc điều trị.
1. Thay đổi nguồn đạm thay vì cắt bỏ hoàn toàn
Thịt đỏ và một số loại hải sản có hàm lượng purin cao nên cần được kiểm soát ở người tăng acid uric. Thay vì loại bỏ hoàn toàn chất đạm, có thể chuyển sang những nguồn phù hợp hơn như trứng và sữa.
Một chế độ ăn quá ít protein có thể khiến khẩu phần mất cân đối, ảnh hưởng đến việc duy trì khối cơ. Vì vậy, lượng protein nên được điều chỉnh dựa trên cân nặng, tình trạng sức khỏe và hướng dẫn của bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng.
2. Không nên cắt tinh bột quá mức
Các chế độ ăn keto hoặc low-carb nghiêm ngặt không nhất thiết phù hợp với người đang kiểm soát acid uric.
Khi lượng carbohydrate giảm quá thấp, cơ thể tăng tạo thể ceton. Quá trình này có thể ảnh hưởng đến khả năng bài tiết urat của thận, đặc biệt khi người bệnh đồng thời bị mất nước hoặc ăn uống thiếu cân đối.
Thay vì loại bỏ tinh bột, nên ưu tiên các nguồn carbohydrate chất lượng như gạo, ngũ cốc nguyên hạt, khoai và các loại thực phẩm giàu chất xơ với khẩu phần phù hợp.
3. Tăng rau xanh, hạn chế đồ uống có cồn và nhiều đường
Rau củ nên xuất hiện thường xuyên trong các bữa ăn. Có thể kết hợp nhiều loại rau với màu sắc khác nhau để tăng sự đa dạng của khẩu phần.
Quan trọng không kém là hạn chế rượu, bia và nước ngọt có đường. Cồn có thể làm giảm khả năng đào thải urat của thận, trong khi lượng fructose cao cũng liên quan đến quá trình tăng sản xuất acid uric.
8 điều nên lưu ý trong bữa ăn hằng ngày
Hạn chế nội tạng và thực phẩm rất giàu purin. Gan, lòng và một số loại hải sản có hàm lượng purin cao nên không nên xuất hiện thường xuyên trong thực đơn của người tăng acid uric.
Không cần tuyệt đối hóa việc kiêng mọi loại thịt. Có thể điều chỉnh khẩu phần và lựa chọn nguồn đạm phù hợp thay vì loại bỏ hoàn toàn protein.
Ăn đa dạng rau củ mỗi ngày. Rau xanh giúp bữa ăn có thêm chất xơ và vi chất, đồng thời hỗ trợ kiểm soát cân nặng khi được sử dụng thay thế một phần thực phẩm giàu năng lượng.
Uống đủ nước. Nhu cầu nước của mỗi người khác nhau, phụ thuộc vào cân nặng, thời tiết, mức độ vận động và chức năng tim, thận. Người mắc bệnh thận hoặc bệnh tim không nên tự ý uống lượng nước lớn mà cần hỏi bác sĩ
Trứng có thể là một nguồn đạm phù hợp. Trứng có hàm lượng purin thấp và cung cấp protein chất lượng cao, có thể đưa vào khẩu phần với lượng phù hợp.
Ưu tiên trái cây nguyên quả thay vì nước ép hoặc đồ uống nhiều đường. Những loại trái cây quá ngọt nên được ăn với khẩu phần vừa phải, đặc biệt ở người thừa cân hoặc có rối loạn đường huyết.
Sữa và các sản phẩm từ sữa ít béo có thể được lựa chọn. Đây là nguồn protein có hàm lượng purin thấp và có thể giúp thực đơn đa dạng hơn.
Không nhất thiết phải loại bỏ hoàn toàn đậu phụ. Một số sản phẩm từ đậu nành có hàm lượng purin khác nhau. Người bệnh có thể sử dụng với khẩu phần phù hợp thay vì tự đặt ra quy tắc kiêng tuyệt đối.
Điều quan trọng nhất là không tự ý ngừng thuốc hạ acid uric chỉ vì chỉ số đã cải thiện sau một thời gian ăn uống điều chỉnh. Chế độ ăn chỉ là một phần trong quá trình kiểm soát gout và tăng acid uric máu. Người bệnh nên theo dõi xét nghiệm định kỳ và trao đổi với bác sĩ để điều chỉnh thuốc cũng như chế độ ăn phù hợp với tình trạng của mình.
