Cá chẽm (hay còn gọi là cá vược) vốn là loài cá sinh sống phổ biến ở các vùng nước lợ như cửa sông, đầm phá và ven biển. Với đặc điểm thịt trắng, thơm, ít xương và giá trị dinh dưỡng cao, cá chẽm từ lâu đã được xem là một trong những loại thủy sản được người tiêu dùng ưa chuộng.
Những năm gần đây, cùng với sự phát triển của ngành nuôi trồng thủy sản, cá chẽm dần trở thành đối tượng nuôi chủ lực tại nhiều địa phương như Khánh Hòa, TP.HCM, TP. Cần Thơ, An Giang, Cà Mau…
Nhờ khả năng thích nghi tốt với nhiều môi trường nước, từ nước ngọt, nước lợ đến nước mặn, loài cá này có thể nuôi trong ao đất, lồng bè hoặc hệ thống nuôi công nghiệp.
Theo các chuyên gia thủy sản, cá chẽm có tốc độ sinh trưởng khá nhanh. Nếu được chăm sóc đúng kỹ thuật, sau khoảng 8-10 tháng nuôi, cá có thể đạt trọng lượng từ 0,8 đến 1,2 kg/con – kích cỡ được thị trường ưa chuộng. Chính chu kỳ nuôi không quá dài cùng giá bán ổn định đã giúp nghề nuôi cá chẽm trở thành lựa chọn hấp dẫn với nhiều hộ nông dân.
Một trong những lý do khiến nghề nuôi cá chẽm ngày càng phát triển là bởi kỹ thuật nuôi tương đối đơn giản so với nhiều loài cá biển khác. Cá có sức đề kháng tốt, ít bị dịch bệnh nếu môi trường nước được quản lý hợp lý.
Hiện nay, người dân có thể nuôi cá chẽm theo nhiều hình thức khác nhau. Ở các vùng ven biển, mô hình nuôi lồng bè trên biển hoặc đầm phá khá phổ biến. Cá được thả trong lồng lưới, tận dụng nguồn nước tự nhiên lưu thông liên tục nên ít tốn chi phí xử lý môi trường.
Trong khi đó, tại các vùng nội đồng hoặc vùng nước lợ, nhiều hộ dân chọn nuôi cá chẽm trong ao đất. Ao nuôi thường được cải tạo kỹ trước khi thả giống, đảm bảo nguồn nước sạch và độ mặn phù hợp. Cá giống được chọn lựa từ các trại sản xuất uy tín để đảm bảo tỷ lệ sống cao.
Thức ăn cho cá chẽm cũng khá đa dạng. Trong giai đoạn đầu, cá thường được cho ăn cá tạp băm nhỏ hoặc thức ăn công nghiệp có hàm lượng đạm cao. Khi cá lớn hơn, có thể chuyển sang sử dụng hoàn toàn thức ăn viên công nghiệp để kiểm soát lượng dinh dưỡng và hạn chế ô nhiễm môi trường nước.
Nhờ quy trình nuôi ngày càng được chuẩn hóa, tỷ lệ sống của cá chẽm trong các mô hình nuôi hiện nay có thể đạt từ 70–85%, giúp người nuôi giảm rủi ro và nâng cao hiệu quả kinh tế.
Một trong những yếu tố giúp nghề nuôi cá chẽm được nhiều người lựa chọn chính là giá trị kinh tế khá cao. Cá chẽm thương phẩm hiện được bán trên thị trường với giá dao động từ khoảng 120.000-180.000 đồng/kg, tùy theo kích cỡ và thời điểm.
Với ao nuôi diện tích khoảng 1.000m2, người nuôi thường thả mật độ trung bình khoảng 1000 con cá chẽm. Sau thời gian nuôi từ 5-8 tháng, cá đạt trọng lượng thương phẩm và có thể thu hoạch sản lượng khoảng 1-1,2 tấn mỗi vụ.
Trong điều kiện thị trường ổn định, cá chẽm thương phẩm hiện được thu mua với mức giá dao động quanh 120.000 đồng/kg. Như vậy, với sản lượng nói trên, tổng doanh thu mỗi vụ có thể đạt khoảng 120 triệu đồng.
Sau khi trừ các khoản chi phí như con giống, thức ăn, cải tạo ao nuôi và công chăm sóc, người nuôi vẫn có thể thu về khoản lãi từ 50-60 triệu đồng mỗi vụ, trở thành nguồn thu nhập khá ổn định cho nhiều hộ dân ven biển.
Ngày nay, không ít hộ gia đình đã vươn lên khá giả nhờ mô hình nuôi cá chẽm. Từ những ao nuôi nhỏ ban đầu, nhiều người đã mở rộng quy mô lên hàng chục lồng bè hoặc hàng hecta ao nuôi, cung cấp sản lượng cá lớn cho thị trường trong nước.
Bên cạnh thị trường nội địa, cá chẽm còn có tiềm năng xuất khẩu sang nhiều quốc gia nhờ chất lượng thịt ngon và giá trị dinh dưỡng cao. Điều này mở ra cơ hội phát triển bền vững cho ngành nuôi cá chẽm trong tương lai.
Trong bối cảnh nguồn lợi thủy sản tự nhiên ngày càng suy giảm, nuôi trồng thủy sản đang trở thành hướng phát triển quan trọng tại nhiều địa phương ven biển. Cá chẽm với nhiều ưu điểm về sinh trưởng, thị trường và giá trị dinh dưỡng, được xem là một trong những đối tượng nuôi tiềm năng.
Tuy nhiên, để nghề nuôi cá chẽm phát triển bền vững, người nuôi cần chú trọng nhiều hơn đến kỹ thuật nuôi, quản lý môi trường nước và lựa chọn nguồn giống chất lượng. Việc áp dụng các mô hình nuôi công nghệ cao, sử dụng thức ăn và chế phẩm sinh học phù hợp cũng sẽ giúp giảm chi phí và hạn chế rủi ro dịch bệnh.
Ngoài ra, việc liên kết sản xuất theo chuỗi từ con giống, thức ăn, nuôi trồng đến tiêu thụ cũng được xem là giải pháp quan trọng giúp người nuôi ổn định đầu ra và nâng cao giá trị sản phẩm.
Nuôi cá chẽm không chỉ mang lại lợi nhuận cao mà còn đảm bảo nguồn thu nhập ổn định nhờ giá bán ít biến động.
Không chỉ mang lại nguồn thu nhập ổn định cho người dân vùng ven biển, mô hình này còn góp phần thúc đẩy kinh tế địa phương, tạo việc làm và khai thác hiệu quả nguồn tài nguyên mặt nước.
Tuy nhiên, để thành công với mô hình nuôi loài cá giàu dinh dưỡng này, người nuôi cần hiểu rõ đặc điểm sinh học của cá, áp dụng kỹ thuật nuôi tiên tiến, và quản lý tốt môi trường ao nuôi.
