Hãy chia sẻ thay vì đặt mục tiêu và kỳ vọng cho con quá lớn
Hiện nay, một số cơ sở giáo dục đã bắt đầu cho trẻ trở lại trường học sau kỳ nghỉ hè. Khi trẻ đi học trở lại, cũng là lúc phụ huynh than phiền rất nhiều về tình trạng trẻ mất tập trung, không hứng thú học tập, đôi khi còn cáu gắt, mệt mỏi…
Có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến vấn đề này, đó là việc thay đổi môi trường sinh hoạt khi trẻ đang nghỉ hè, được vui chơi giờ lại phải vào khuôn khổ, đi học trở lại. Ngoài ra, những áp lực vô hình từ chính người lớn cũng khiến trẻ bị ảnh hưởng đến khả năng tập trung, không hứng thú với việc đến lớp, thậm chí là sợ đến trường.
Bác sĩ Nguyễn Ngọc Trang (Viện Sức khỏe Tâm thần, Bệnh viện Bạch Mai) cho biết, với trẻ ở lứa tuổi học đường, nhất là ở các thành thị đôi khi yếu tố gia đình cũng tác động làm tăng nguy cơ lo âu ở trẻ. Ví dụ như cha mẹ đặt kỳ vọng quá cao hoặc tạo áp lực về thành tích học tập ngay từ đầu năm học với trẻ, từ đó khiến trẻ lo lắng, luôn căng mình để làm hài lòng phụ huynh. Với trẻ không đạt được kỳ vọng, cha mẹ sẽ so sánh, phê bình, chỉ trích trẻ,… đây chính là những vấn đề thường gặp, khiến trẻ mất khả năng tập trung, mất ngủ, ảnh hưởng tâm lý và thậm chí là mắc bệnh.
Thay vì đặt mục tiêu và kỳ vọng cao, hãy chia sẻ cùng con để giảm áp lực khi vào đầu năm học mới. Ảnh minh họa.
Theo chuyên gia, thay vì “giao KPI” học tập cho con, đặt kỳ vọng quá lớn ở con, các bậc phụ huynh mỗi ngày hãy dành một chút thời gian để trò chuyện với con. Đó có thể là chủ đề về những hoạt động hằng ngày ở lớp học hay những điều mà bạn cảm thấy thú vị và cần chia sẻ với trẻ. Hoặc có thể hỏi về những môn học, chủ đề trẻ quan tâm đó cũng chính là cách giúp trẻ tăng hứng thú học tập, tăng khả năng tập trung và ghi nhớ bài vở tốt hơn.
Ví dụ như, thay vì bắt con ngồi giải những đề toán khó hay viết những bài văn dài ngay lập tức, bố mẹ khuyến khích con đọc những cuốn sách yêu thích, chơi các trò chơi đố chữ, lắp ráp mô hình hoặc giải đố tư duy. Việc duy trì thời gian đọc sách hoặc ôn tập nhẹ nhàng trước khi vào năm học chính thức sẽ giúp giúp não bộ của trẻ kích hoạt lại các phản xạ ghi nhớ, phân tích và xử lý thông tin một cách tự nhiên.
Hãy “lập trình” lại giờ giấc sinh hoạt cho trẻ
Bác sĩ chuyên khoa Nhi - Nguyễn Thu Phương (Hà Nội) chia sẻ thêm rằng, ngoài việc không nên giao chỉ tiêu, đặt kỳ vọng quá lớn khi năm học còn chưa bắt đầu, phụ huynh nên lưu ý đến lịch sinh hoạt của trẻ để thay đổi trước khi vào năm học. Để con tăng khả năng tập trung, có hứng thú trong học tập, không bị uể oải khi vào năm học mới, ngay từ bây giờ bố mẹ hãy thay đổi thói quen sinh hoạt của con, đặc biệt là giờ đi ngủ và thức dậy, cũng như duy trì vận động hợp lý.
Việc “lập trình” lại giờ giấc sinh hoạt như đi ngủ sớm, ăn uống và học bài vào khung giờ cố định sẽ giúp các con sớm thích nghi với lịch trình ăn và học nghiêm túc và không bị "sốc tâm lý" khi trở lại trường lớp. Sở dĩ vậy vì kỳ nghỉ hè trẻ tiếp xúc nhiều với tivi, điện thoại và các trò chơi điện tử. Việc ngắt kết nối đột ngột dễ dẫn đến phản ứng gay gắt và sự ức chế tâm lý ở trẻ nhỏ.
Trước khi vào năm học nên thiết lập lại lịch sinh hoạt khoa học cho trẻ. Ảnh minh họa.
Theo bác sĩ Phương, phụ huynh cần cắt giảm thời gian sử dụng màn hình một từng bước và thay thế bằng các hoạt động tương tác thể chất hoặc gia đình. Hãy thỏa thuận rõ ràng về khung giờ được phép sử dụng thiết bị và nghiêm túc thực hiện. Sự kiên quyết nhưng ôn tồn của cha mẹ, kết hợp với việc tạo ra những hoạt động thay thế thú vị như đi dạo, chơi thể thao hay cùng làm việc nhà, sẽ giúp trẻ rời xa màn hình ảo để quay về với thực tế học tập một cách dễ dàng hơn.
Bổ sinh dinh dưỡng, nhất là dưỡng chất lành tốt cho trí não
Một vấn đề không kém phần quan trọng được bác sĩ Thu Phương nhắn nhủ tới phụ huynh đó là, chăm sóc dinh dưỡng cho trẻ, bởi thiếu dinh dưỡng cơ thể trẻ sẽ giảm sự linh hoạt, không thể “kích hoạt” được khả năng ghi nhớ, tư duy nhất là khi bước vào năm học. Thực tế, trẻ bị thiếu dinh dưỡng trong quá trình phát triển khiến cho não bộ cũng bị ảnh hưởng, từ đó ảnh hưởng đến việc học tập.
Để tăng khả năng tập trung và ghi nhớ, phụ huynh cần lên thực đơn giúp các con ăn uống đảm bảo đầy đủ chất dinh dưỡng, trong đó cần lưu ý bổ sung đủ nhóm chất và đa dạng thực phẩm trong bữa ăn hằng ngày. Nên ưu tiên nguồn dinh dưỡng lành từ thực phẩm tự nhiên, tránh các thực phẩm chế biến sẵn, thức ăn công nghiệp.
Hãy bổ sung nguồn dinh dưỡng lành mạnh tốt cho trí não trẻ, từ đó giúp trẻ duy trì khả năng tập trung và ghi nhớ. Ảnh minh họa.
Theo đó, thực phẩm lành mạnh chứa nguồn dinh dưỡng lành phụ huynh có thể chọn và bổ sung vào chế độ ăn hằng ngày cho trẻ đó là các loại rau xanh, ưu tiên rau theo mùa như rau dền, rau họ cải, cà rốt, nấm và các loại quả, hạt họ đậu. Với nhóm giàu protein nên lựa chọn các thực phẩm dễ tiêu hóa cho trẻ ưu tiên các loại cá, thịt gà, chim bồ câu, trứng, sữa. Với nhóm chất béo cần cân đối nguồn chất béo từ động vật và thực vật, trong đó chất béo từ thực vật có thể ưu tiên nguồn từ các loại hạt như đậu nành, óc chó, hướng dương,...
Ví dụ điển hình như hạt óc chó - loại hạt được khuyến nghị nên sử dụng để giúp trẻ phát triển trí não tốt hơn, giúp tăng khả năng ghi nhớ. Các nghiên cứu cho thấy, hạt óc chó chứa hàm lượng axit béo Omega-3 dồi dào, chất chống oxy hóa vượt trội và nguồn protein thực vật. Đặc biệt với trẻ nhỏ, khi não bộ đang phát triển, nhóm chất béo lành mạnh Omega-3 (ALA) trong hạt óc chó đóng vai trò nền tảng trong việc hình thành màng tế bào thần kinh, giúp não bộ xử lý thông tin hiệu quả hơn. Nhờ đó, trẻ có xu hướng cải thiện khả năng học hỏi, ghi nhớ và tập trung, những yếu tố cốt lõi cho sự phát triển trí tuệ của trẻ.
