Vụ việc liên quan đến vấn đề tài chính của Manchester City đã khơi lại một câu hỏi đặc biệt nghiêm trọng: Liệu một đội bóng có thể bị tước chức vô địch nhiều năm sau khi đăng quang?
Về nguyên tắc, câu trả lời là có. Tuy nhiên, bóng đá không có một quy trình duy nhất để thực hiện điều đó, trong khi Ngoại hạng Anh cũng chưa có tiền lệ trực tiếp về việc phân bổ lại chức vô địch nước Anh theo cách này.
Senegal – cú sốc mới nhất
Trường hợp mới nhất cũng là một trong những vụ việc kỳ lạ nhất.
Senegal đánh bại Morocco 1-0 sau hiệp phụ trong trận chung kết CAN tại Rabat hồi tháng 1/2026. Cuối thời gian thi đấu chính thức, khi tỷ số vẫn là 0-0, các cầu thủ Senegal rời sân khoảng 15 phút để phản đối sau khi Morocco được hưởng một quả phạt đền. Senegal sau đó trở lại sân, Morocco đá hỏng phạt đền và Pape Gueye ghi bàn quyết định trong hiệp phụ.
Ban đầu, CAF phạt tiền và đình chỉ một số cá nhân liên quan nhưng vẫn giữ nguyên kết quả trận đấu. Tuy nhiên, Hội đồng phúc thẩm sau đó áp dụng các quy định của giải đấu đối với trường hợp một đội từ chối thi đấu hoặc rời sân mà không được trọng tài cho phép.
Theo phán quyết này, Senegal bị xác định là đã bỏ cuộc ở trận chung kết. Chiến thắng của họ bị thay thế bằng thất bại hành chính 0-3 và Morocco được công nhận là nhà vô địch.
Senegal đã kháng cáo lên Tòa Trọng tài Thể thao (CAS). Phiên điều trần được lên lịch vào ngày 8/10/2026, đồng nghĩa danh tính nhà vô địch châu Phi vẫn đang là vấn đề tranh chấp về mặt pháp lý.
Juventus – tiền lệ quan trọng nhất
Trường hợp thường được nhắc đến nhất khi bàn về khả năng Manchester City bị tước danh hiệu là Juventus.
Scandal Calciopoli phanh phui một hệ thống trong đó các quan chức cấp cao của Juventus tìm cách tác động đến việc chỉ định trọng tài cũng như môi trường điều hành các trận đấu. Juventus bị giáng xuống Serie B và bị tước hai chức vô địch Serie A mùa 2004/05 và 2005/06.
Tuy nhiên, hai danh hiệu này được xử lý theo hai cách khác nhau.
Chức vô địch mùa 2004/05 bị bỏ trống. Với mùa 2005/06, Juventus bị xếp cuối bảng, còn Inter Milan được công nhận là nhà vô địch sau khi AC Milan cũng bị trừ điểm.
Sự khác biệt này có ý nghĩa quan trọng: Việc tước danh hiệu của đội vô địch không đồng nghĩa với việc trao chức vô địch cho đội về nhì.
Marseille – một danh hiệu bị tước, một danh hiệu được giữ lại
Marseille hoàn tất cú đúp đáng nhớ ở mùa 1992/93 khi giành chức vô địch Pháp và Champions League – giải đấu cấp CLB hàng đầu châu Âu.
Tuy nhiên, chức vô địch quốc nội sau đó bị ảnh hưởng bởi vụ hối lộ bất thành nhằm vào các cầu thủ Valenciennes trước một trận đấu tại giải VĐQG. Marseille muốn có một trận đấu thuận lợi trước khi đối đầu Milan ở trận chung kết châu Âu. Jacques Glassmann đã từ chối đề nghị và phanh phui vụ việc.
Chức vô địch Pháp của Marseille bị tước và để trống. CLB cũng bị xuống hạng và không được bảo vệ danh hiệu châu Âu ở mùa tiếp theo.
Tuy nhiên, UEFA không tước Champions League của Marseille bởi hành vi dàn xếp được chứng minh liên quan đến một trận đấu trong nước, chứ không phải một trận đấu thuộc giải đấu châu Âu.
Shanghai Shenhua – bị xử phạt sau một thập kỷ
Shanghai Shenhua cho thấy một án phạt có thể được áp dụng hồi tố xa đến mức nào.
Năm 2013, Liên đoàn Bóng đá Trung Quốc tước chức vô địch quốc gia năm 2003 của Shanghai Shenhua sau khi xác định một trận đấu trong mùa giải đó đã bị dàn xếp.
CLB cũng bị phạt tiền và trừ 6 điểm ở mùa giải mới.
Khoảng thời gian 10 năm không giúp Shanghai Shenhua giữ được danh hiệu. Sau khi kết luận hành vi tham nhũng đã ảnh hưởng đến con đường giành chức vô địch, cơ quan quản lý coi chính danh hiệu đó là không hợp lệ.
Nhìn lại những tiền lệ trong lịch sử, có thể thấy danh hiệu hoàn toàn có thể bị tước, thậm chí nhiều năm sau khi được trao. Tuy nhiên, để một án phạt như vậy đứng vững, cơ quan quản lý phải chứng minh được mối liên hệ giữa hành vi sai phạm với giải đấu, xác định rõ thẩm quyền pháp lý và vượt qua quá trình kháng cáo.
