Những năm gần đây, các hình thức lừa đảo qua điện thoại và mạng xã hội ngày càng tinh vi, khiến không ít người mất hàng chục, thậm chí hàng trăm triệu đồng chỉ sau một cuộc gọi hoặc một lần nhấn vào đường link lạ.
Trước thực trạng này, cơ quan công an liên tục phát đi cảnh báo, khuyến cáo người dân tuyệt đối cảnh giác với các cuộc gọi từ số điện thoại không rõ nguồn gốc, đồng thời không kết bạn Zalo, Facebook với người tự xưng là cán bộ cơ quan chức năng để tránh rơi vào bẫy của các đối tượng lừa đảo.
Công an khuyến cáo: Không nghe các cuộc gọi lạ tự xưng cán bộ cơ quan Nhà nước
Theo khuyến cáo của lực lượng công an, thời gian gần đây xuất hiện nhiều đối tượng sử dụng công nghệ giả mạo số điện thoại của cơ quan Nhà nước hoặc sử dụng số di động thông thường để gọi điện cho người dân.
Các đối tượng thường tự giới thiệu là cán bộ công an, viện kiểm sát, tòa án, cơ quan thuế, bảo hiểm xã hội, ngân hàng hoặc đơn vị viễn thông. Sau đó, chúng thông báo người nghe đang liên quan đến một vụ án, nợ cước viễn thông, có tài khoản ngân hàng bất thường hoặc hồ sơ định danh điện tử gặp lỗi cần xác minh gấp.
Bằng cách tạo tâm lý hoang mang, lo sợ hoặc đánh vào sự thiếu hiểu biết, các đối tượng sẽ hướng dẫn nạn nhân thực hiện theo yêu cầu nhằm chiếm đoạt tài sản.
Cơ quan công an nhấn mạnh rằng cán bộ Nhà nước không làm việc với người dân qua điện thoại để yêu cầu chuyển tiền, cung cấp mật khẩu, mã OTP hay cài đặt ứng dụng phục vụ điều tra.
Không kết bạn Zalo, Facebook với người lạ tự xưng cán bộ chức năng
Một thủ đoạn khác đang được các đối tượng sử dụng phổ biến là kết bạn qua Zalo hoặc Facebook.
Sau cuộc gọi, chúng yêu cầu người dân kết bạn để "gửi quyết định", "gửi giấy triệu tập", "xác minh hồ sơ", "hướng dẫn định danh", "kiểm tra tài khoản ngân hàng" hoặc "cập nhật dữ liệu cá nhân".
Khi người dân đồng ý kết bạn, các đối tượng sẽ gửi hình ảnh mặc sắc phục, giấy tờ giả, con dấu giả hoặc video dàn dựng nhằm tạo lòng tin.
Tiếp đó, chúng gửi đường link hoặc file cài đặt ứng dụng có chứa mã độc. Khi nạn nhân cài đặt, điện thoại có thể bị chiếm quyền điều khiển từ xa, toàn bộ thông tin tài khoản ngân hàng, tin nhắn OTP và dữ liệu cá nhân có nguy cơ bị đánh cắp.
Nhiều trường hợp khác, đối tượng yêu cầu người dân đăng nhập vào website giả mạo có giao diện giống ngân hàng hoặc cổng dịch vụ công để lấy tên đăng nhập, mật khẩu và thông tin tài khoản.
Những dấu hiệu nhận biết cuộc gọi lừa đảo
Để tránh trở thành nạn nhân, người dân nên ghi nhớ một số dấu hiệu phổ biến của các cuộc gọi lừa đảo.
Thứ nhất, người gọi luôn tạo áp lực về thời gian, yêu cầu phải xử lý ngay nếu không sẽ bị khóa tài khoản, bắt giữ hoặc xử phạt.
Thứ hai, họ yêu cầu giữ bí mật, không được thông báo với người thân hoặc ngân hàng.
Thứ ba, đối tượng liên tục yêu cầu cung cấp thông tin cá nhân như số căn cước công dân, tài khoản ngân hàng, mật khẩu, mã OTP hoặc mã xác thực.
Thứ tư, họ hướng dẫn cài đặt ứng dụng ngoài kho ứng dụng chính thức hoặc truy cập vào các đường link lạ.
Nếu gặp các dấu hiệu trên, người dân nên bình tĩnh, dừng cuộc gọi ngay và xác minh thông tin thông qua số điện thoại chính thức của cơ quan, đơn vị liên quan.
Tuyệt đối không thực hiện những việc sau
Để bảo vệ tài sản và dữ liệu cá nhân, cơ quan công an khuyến cáo người dân tuyệt đối không:
-
Chuyển tiền theo hướng dẫn của người gọi điện.
-
Cung cấp mã OTP, mật khẩu ngân hàng hoặc thông tin đăng nhập.
-
Chia sẻ hình ảnh căn cước công dân, tài khoản ngân hàng hoặc giấy tờ tùy thân cho người lạ.
-
Cài đặt ứng dụng theo yêu cầu của người gọi.
-
Truy cập các đường link được gửi qua Zalo, Facebook, SMS hoặc email khi chưa kiểm chứng.
-
Quét mã QR không rõ nguồn gốc.
-
Kết bạn với tài khoản mạng xã hội tự xưng là cán bộ công an, viện kiểm sát, tòa án hoặc cơ quan Nhà nước để giải quyết công việc.
Nếu đã lỡ cung cấp thông tin, cần làm gì?
Trong trường hợp đã cung cấp thông tin hoặc nghi ngờ bị lừa đảo, người dân cần nhanh chóng thực hiện các bước sau:
Ngay lập tức khóa hoặc tạm khóa tài khoản ngân hàng thông qua tổng đài hoặc ứng dụng ngân hàng.
Đổi toàn bộ mật khẩu tài khoản ngân hàng, email, Zalo, Facebook và các dịch vụ trực tuyến có liên quan.
Kiểm tra điện thoại, gỡ bỏ các ứng dụng lạ vừa cài đặt. Nếu cần thiết nên sao lưu dữ liệu và khôi phục cài đặt gốc của thiết bị.
Thông báo với ngân hàng để được hỗ trợ ngăn chặn giao dịch bất thường.
Đồng thời trình báo ngay với cơ quan công an nơi gần nhất, cung cấp toàn bộ số điện thoại, tài khoản, nội dung cuộc gọi, tin nhắn và các bằng chứng liên quan để phục vụ công tác điều tra.
Chủ động cảnh giác là cách bảo vệ tài sản hiệu quả nhất
Các thủ đoạn lừa đảo trên không gian mạng liên tục thay đổi, ngày càng tinh vi và đánh vào tâm lý lo lắng của người dân. Chỉ một phút mất bình tĩnh hoặc quá tin tưởng cũng có thể khiến nạn nhân mất toàn bộ số tiền tích lũy trong tài khoản.
Vì vậy, mỗi người cần nâng cao ý thức bảo vệ thông tin cá nhân, không nghe theo hướng dẫn của người lạ qua điện thoại, không kết bạn Zalo hay Facebook với người tự xưng là cán bộ cơ quan chức năng và luôn kiểm chứng thông tin qua các kênh chính thống trước khi thực hiện bất kỳ giao dịch nào.
Việc chủ động cảnh giác không chỉ giúp bảo vệ tài sản của bản thân mà còn góp phần hạn chế các hành vi lừa đảo trên không gian mạng, xây dựng môi trường số an toàn hơn cho cộng đồng.
Lưu ý: Nội dung bài viết được tổng hợp từ các khuyến cáo của cơ quan chức năng nhằm mục đích tuyên truyền, nâng cao nhận thức phòng chống tội phạm công nghệ cao. Khi phát hiện dấu hiệu lừa đảo, người dân nên liên hệ cơ quan công an hoặc ngân hàng để được hướng dẫn và hỗ trợ kịp thời.
