Nhà bừa bộn có thật sự khiến phụ nữ căng thẳng hơn đàn ông?

Cùng sống trong một ngôi nhà nhưng không phải ai cũng chịu áp lực giống nhau. Nghiên cứu cho thấy sự bừa bộn có thể tác động đến phụ nữ mạnh hơn nam giới, cả về tâm lý lẫn phản ứng sinh học.

Cùng một căn nhà, nhưng không cùng cảm nhận

Không ít gia đình từng rơi vào tình huống quen thuộc: người vợ vừa bước vào nhà đã nhìn thấy bát đĩa chưa rửa, quần áo chưa gấp, đồ chơi của con nằm khắp phòng; trong khi người chồng lại cho rằng “để lát dọn cũng được”. Sự khác biệt ấy đôi khi trở thành khởi nguồn của những cuộc tranh cãi tưởng như rất nhỏ. Có người cho rằng phụ nữ cầu toàn hơn, có người nghĩ đó chỉ là thói quen, nhưng ngày càng nhiều nghiên cứu cho thấy vấn đề không đơn giản như vậy.

Theo kết quả sơ bộ từ Điều tra Lao động việc làm năm 2024 của Chính phủ, phụ nữ Việt Nam dành trung bình 15,5 giờ mỗi tuần cho công việc nhà không được trả công, gần gấp 1,8 lần nam giới. Khi dành nhiều thời gian hơn cho việc chăm sóc tổ ấm, họ cũng thường trở thành người quan sát, ghi nhớ và chủ động xử lý phần lớn công việc trong gia đình. Đó là lý do nhiều phụ nữ nói rằng họ chưa bao giờ thực sự “hết việc”; ngay cả khi ngồi xuống nghỉ ngơi, tâm trí vẫn bị kéo về những việc còn dang dở trong nhà.

Phụ nữ và cuộc chiến “ca làm việc thứ hai” mỗi ngày

Sự bừa bộn không chỉ gây khó chịu

Cảm giác ấy không đơn thuần là vấn đề tâm lý. Một nghiên cứu của Đại học California (UCLA) phát hiện những phụ nữ đánh giá ngôi nhà của mình là bừa bộn có xu hướng duy trì mức cortisol - hormone liên quan đến căng thẳng - ở mức cao trong suốt cả ngày. Trong khi đó, ở những phụ nữ sống trong không gian gọn gàng hơn, mức hormone này giảm dần theo nhịp sinh học bình thường. Điều đáng chú ý là sự khác biệt này gần như không xuất hiện rõ ở nam giới sống trong cùng một không gian.

Nói cách khác, sự bừa bộn không chỉ khiến căn nhà trông kém ngăn nắp. Với nhiều phụ nữ, nó còn tạo ra phản ứng căng thẳng kéo dài của cơ thể. Theo nhà tâm lý học Elizabeth Earnshaw, nguyên nhân nằm ở “gánh nặng tinh thần” mà phụ nữ thường đảm nhận: họ không chỉ trực tiếp làm việc nhà mà còn là người ghi nhớ, lên kế hoạch và điều phối mọi việc trong gia đình. Vì vậy, khi nhìn thấy một căn phòng bừa bộn, họ không chỉ nhìn thấy đồ vật mà còn nhìn thấy hàng loạt việc cần phải giải quyết.

Sự lộn xộn trong môi trường sống có thể làm gia tăng cảm giác căng thẳng, giảm khả năng tập trung và ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống hàng ngày

Điều phụ nữ cần không phải là một ngôi nhà hoàn hảo

Có lẽ ai cũng từng trải qua cảm giác bước vào một căn phòng lộn xộn và bỗng thấy mệt trước cả khi bắt đầu dọn dẹp. Mark Hurst, nhà nghiên cứu của Đại học Cornell, cho rằng não bộ trong môi trường bừa bộn giống như phải tiếp nhận quá nhiều tín hiệu cùng lúc. Mỗi món đồ chưa được cất gọn đều nhắc nhở rằng vẫn còn việc phải làm, khiến con người khó tập trung và cũng khó thật sự thư giãn.

Tuy vậy, điều này không có nghĩa một ngôi nhà phải luôn sạch bóng như trên tạp chí. Thực tế, việc theo đuổi sự hoàn hảo đôi khi lại tạo thêm áp lực. Điều nhiều phụ nữ mong muốn chỉ đơn giản là một không gian đủ gọn gàng để khi trở về, họ có thể ngồi xuống nghỉ ngơi, ăn một bữa cơm cùng gia đình, thay vì lập tức bắt đầu thêm một “ca làm việc” khác.

Khi việc nhà được làm nhẹ đi

Nếu áp lực không chỉ đến từ khối lượng công việc mà còn đến từ cách công việc ấy được thực hiện mỗi ngày, thì giải pháp cũng không nằm ở việc phụ nữ phải cố gắng nhiều hơn. Theo ông Lê Anh Tuấn, Co-Founder Parroti, đây cũng là điều thương hiệu nhận ra sau quá trình quan sát thói quen sử dụng sản phẩm gia dụng trong đời sống hằng ngày.

“Chúng tôi nhận thấy điều khiến nhiều phụ nữ mệt không phải vì họ ngại việc nhà, mà vì những thao tác ấy lặp đi lặp lại mỗi ngày. Một sản phẩm gia dụng tốt không chỉ giúp làm sạch mà còn cần giúp người dùng bớt cúi người, bớt dùng lực và bớt cảm giác mệt sau khi dọn dẹp”, ông Tuấn chia sẻ.

Trở về một không gian ngăn nắp sau ngày dài làm việc giúp người phụ nữ giải phóng áp lực tinh thần, trọn vẹn thời gian cho gia đình

Từ góc nhìn đó, Parroti lựa chọn phát triển các dòng sản phẩm dọn dẹp thông minh theo hướng công thái học, chú trọng chiều cao vừa tầm, thao tác thuận tay, vật liệu chất lượng và tính an toàn trong quá trình sử dụng. Những cải tiến tưởng chừng rất nhỏ nhưng lại có thể tạo nên khác biệt khi việc lau dọn là công việc diễn ra gần như mỗi ngày. Suy cho cùng, điều khiến một người phụ nữ cảm thấy nhẹ nhõm không phải là một ngôi nhà hoàn hảo, mà là khi họ không còn phải một mình gánh vác những áp lực vô hình phía sau việc nhà. Và khi những công việc thường nhật được san sẻ hoặc được hỗ trợ bằng những giải pháp phù hợp, tổ ấm mới thực sự trở thành nơi để nghỉ ngơi của tất cả mọi người, chứ không chỉ là “ca làm việc thứ hai” của riêng phụ nữ.