Tháng Chạp không chỉ là thời điểm tổng kết năm cũ, mà còn được xem như “cửa ngõ” dẫn vận khí sang năm mới. Theo quan niệm dân gian, những hành động trong giai đoạn này có thể ảnh hưởng trực tiếp đến tài lộc, công việc và sự hanh thông đầu năm. Dưới đây là 5 việc người xưa đặc biệt kiêng kỵ, được nhắc lại như lời nhắc giữ lộc, giữ vận.
1. Tranh cãi, to tiếng trong gia đình
Trong văn hóa truyền thống, hòa khí cuối năm được xem là nền tảng để mở lộc đầu năm. Tháng Chạp mà gia đạo bất ổn, cãi vã liên miên thì khí tốt bị “đứt đoạn”, khó tụ tài, khó giữ may.
Người xưa quan niệm lời nói có năng lượng. Những câu nặng nề, trách móc trong giai đoạn này dễ “ghi dấu” sang năm mới, khiến công việc, mối quan hệ và tinh thần đều bị ảnh hưởng. Vì vậy, dù bận rộn dọn dẹp, tổng kết hay lo toan chi tiêu, họ vẫn cố giữ không khí nhẹ nhàng.
Ngày nay, nhiều gia đình hiện đại cũng áp dụng tinh thần này như một cách “dọn tâm” trước Tết. Không chỉ để giữ phong tục, mà còn giúp các mối quan hệ bước sang năm mới với trạng thái tích cực hơn.
2. Vay mượn hoặc nợ nần kéo dài
Tháng Chạp gắn với hình ảnh “chốt sổ”, thanh toán những khoản còn tồn đọng. Theo quan niệm xưa, bước qua năm mới với gánh nợ chưa giải quyết đồng nghĩa mang theo áp lực tài chính, dễ dẫn đến hao hụt lộc lá.
Người lớn tuổi thường nhắc con cháu hạn chế vay mượn trong thời điểm này, trừ trường hợp bất khả kháng. Họ tin rằng dòng tiền cuối năm nên “khép lại gọn gàng” để năm mới mở ra thuận lợi, không bị ràng buộc.
Ở góc nhìn hiện đại, đây cũng là một nguyên tắc quản lý tài chính hợp lý. Tổng kết, cân đối thu chi cuối năm giúp bạn bước sang năm mới với kế hoạch rõ ràng và tâm thế chủ động hơn.
3. Làm rơi vỡ đồ đạc trong nhà
Vỡ bát, gương hay đồ dùng sinh hoạt vào tháng Chạp được xem là điềm báo “tán tài, tán lộc”. Trong quan niệm dân gian, đồ đạc gắn với sự đầy đủ của gia đình, nên sự đổ vỡ cuối năm tượng trưng cho sự thất thoát.
Vì vậy, nhiều gia đình cẩn thận hơn khi dọn dẹp, lau chùi hay sắp xếp đồ trong giai đoạn này. Không chỉ để tránh xui rủi theo niềm tin truyền thống, mà còn để giữ không gian sống gọn gàng, an toàn.
Thói quen này, nhìn ở khía cạnh thực tế, cũng giúp hạn chế tai nạn sinh hoạt trong những ngày bận rộn nhất của năm, khi mọi người thường làm việc nhà với cường độ cao.
4. Phơi quần áo qua đêm
Dân gian cho rằng tháng Chạp là thời điểm âm khí nặng, phơi đồ qua đêm dễ “nhiễm lạnh”, mang khí không tốt vào nhà, ảnh hưởng vận may và sức khỏe.
Ngoài yếu tố tâm linh, người xưa còn dựa vào kinh nghiệm thực tế. Quần áo phơi đêm dễ bị sương ẩm, mùi khó chịu, không tốt cho da và đường hô hấp khi mặc vào sáng hôm sau.
Ngày nay, với môi trường đô thị và thời tiết thay đổi, lý do khoa học càng rõ ràng hơn. Giữ thói quen phơi và thu đồ trong ngày không chỉ phù hợp phong tục mà còn tốt cho sinh hoạt hàng ngày.
5. Không dọn dẹp bàn thờ, không chăm sóc không gian thờ cúng
Bàn thờ được xem là nơi kết nối giữa gia đình và tổ tiên, cũng là “trục” tinh thần của ngôi nhà. Tháng Chạp mà để không gian này bụi bặm, nhang đèn thiếu chăm sóc bị coi là thiếu tôn kính, dễ ảnh hưởng đến vận khí chung.
Người xưa thường chọn những ngày cuối năm để lau dọn, thay chân nhang, sắp xếp lại đồ thờ cúng. Họ tin rằng hành động này không chỉ là nghi lễ, mà còn là cách “mở đường” cho lộc và phúc bước vào năm mới.
Ở góc độ hiện đại, việc chăm chút không gian thờ cúng cũng tạo cảm giác trang nghiêm, giúp các thành viên trong gia đình có điểm tựa tinh thần, nhất là trong những ngày sum họp cuối năm.
Tháng Chạp, suy cho cùng, là khoảng thời gian để “dọn” cả không gian sống lẫn tâm thế. Năm điều kiêng kỵ trên, dù xuất phát từ quan niệm dân gian, vẫn mang giá trị nhắc nhở về sự cẩn trọng, hòa khí và chuẩn bị kỹ lưỡng trước khi bước sang chặng đường mới. Giữ được những thói quen tích cực này, không chỉ để “giữ lộc” theo niềm tin xưa, mà còn để năm mới bắt đầu bằng sự gọn gàng, chủ động và tinh thần nhẹ nhõm hơn.
*Thông tin trong bài mang tính tham khảo chiêm nghiệm giải trí
