Anh H.T.K (47 tuổi, ở Ninh Bình) hiện đang là quản lý cho một công ty xây dựng ở Hà Nội. Dù có thu nhập lên đến 50 triệu đồng/tháng, nhưng anh K lại không dám tiêu tiền, không dám cầm tiền và thậm chí còn bị ám ảnh và sợ tiền. Được biết, trong cuộc sống hằng ngày, người đàn ông này cũng từ chối mọi mối quan hệ để không phải tiêu tiền.
Tưởng rằng anh sống tiết kiệm, tích trữ tiền để lo công việc. Bạn bè, người thân khuyên anh nên mua vàng, đổi ngoại tệ để đỡ bị trượt giá. Thế nhưng, anh vẫn sợ phải tiêu tiền nên gửi bố mẹ cất giữ tiền hộ. Tuy nhiên, khi thấy bố mẹ tiêu tiền dù không hề hoang phí, nhưng anh K vẫn tức giận và bắt đầu có biểu hiện bất thường như sống thu mình, suy nghĩ tiêu cực… sau đó anh được người thân đưa đến bệnh viện tâm thần thăm khám.
TS.BS Trần Thị Hồng Thu, nguyên Phó giám đốc Bệnh viện Tâm thần ban ngày Mai Hương cho biết, qua thăm khám bác sĩ chẩn đoán bệnh nhân bị trầm cảm thứ phát, trên nền hội chứng ám ảnh sợ tiền. Khai thác tiền sử được biết, nam bệnh nhân này đã từng bị sang chấn từ trước, nên bị ám ảnh về việc tiêu tiền.
Theo chia sẻ, trước đó vài năm anh K làm ăn thua lỗ dẫn tới phá sản, phải bán nhà, bán đất ở quê trả nợ. Cú sốc khiến anh rơi vào trầm cảm nặng, phải uống thuốc và trị liệu tâm lý. Khi thu nhập dần ổn định, bắt đầu vực dậy được kinh tế, nhưng anh K vẫn có tâm lý ám ảnh sợ tiền, không dám tiêu tiền, đụng vào tiền.
Những người từng bị sang chấn liên quan đến nợ nần, tiền bạc nguy cơ mắc hội chứng sợ tiền sẽ cao hơn. Ảnh minh họa.
Trong cuộc sống, người đàn ông gần như không muốn chi tiêu bất kỳ khoản gì, thường tích trữ mì gói và thực phẩm giá rẻ trong nhà để ăn dần, các hóa đơn điện nước thường xuyên chậm thanh toán.
Sau khi chẩn đoán, bệnh nhân được điều trị bằng thuốc và các liệu pháp nhận thức hành vi. Hình thức trị liệu này giúp mọi người nhận ra các suy nghĩ bất hợp lý và hành vi có vấn đề do chứng ám ảnh gây ra. Từ đó, hướng dẫn người bệnh phát triển các suy nghĩ và hành vi lành mạnh để chống lại chứng sợ hãi.
Được biết, hội chứng sợ tiền hay còn gọi là Chrometophobia - đây là một dạng ám ảnh đặc biệt với cảm giác sợ hãi, lo lắng cực độ khi tiếp xúc với tiền, hoặc nghĩ về tiền bạc. Hiện chưa có thống kê về tỷ lệ mắc bệnh, song bác sĩ Hồng Thu nhận định bệnh khá hiếm gặp.
Trong đó, những người gặp khó khăn tài chính, các biến cố tạo nên sang chấn tâm lý như trường hợp trên sẽ dễ gặp phải hội chứng sợ tiền. Ngoài ra, nguyên nhân còn liên quan đến yếu tố di truyền, một người dễ mắc chứng ám ảnh sợ tiền nếu trong gia đình của họ cũng có người mắc tình trạng tương tự. Mặt khác, một số nảy sinh hội chứng mà không có lý do cụ thể.
Khi có dấu hiệu bất thường về quản lý, chi tiêu tiền bạc, kèm theo những biểu hiện tâm lý thì cần đi khám sớm. Ảnh minh họa.
Khi mắc hội chứng này có thể gây ảnh hưởng tiêu cực đến cuộc sống của người mắc, khiến họ từ chối mọi nhu cầu liên quan đến việc tiêu tiền, thậm chí chi tiêu cho các vấn đề sức khỏe. Việc sử dụng các thực phẩm giá rẻ, hết hạn cũng tác động xấu lên cơ thể. Các mối quan hệ xã hội đứt gãy đẩy người bệnh vào trạng thái tâm lý cô độc, tiêu cực, phát sinh thêm bệnh tật.
Bác sĩ Hồng Thu cho rằng, việc nhận thức đúng đắn, quản lý và chi tiêu hợp lý sẽ tốt cho cả cuộc sống lẫn sức khỏe. Bởi tiêu nhiều tiền, tiêu tiền không kiểm soát có thể dẫn tới thiếu tiền về lâu dài. Tuy nhiên, tiền không phải là tất cả sức khỏe tinh thần và chất lượng sống quan trọng hơn nhiều.
Do vậy, khi có những biểu hiện bất thường về vấn đề chi tiêu như sợ tiền, tiêu tiền thiếu kiểm soát, kèm theo nhưng biểu hiện tâm lý, tâm thần bất thường cần phải đi khám sớm. Với hội chứng ám ảnh sợ tiền có thể được điều trị hiệu quả bằng liệu pháp nhận thức hành vi, kỹ năng quản lý lo âu như thiền và chánh niệm. Bên cạnh đó, mỗi người cần có cách ứng phó riêng, chẳng hạn ghi chép tất cả khoản chi tiêu quan trọng, nhờ thành viên khác trong gia đình lập kế hoạch chi tiêu và duy trì thói quen chi tiêu lành mạnh.
