Trong kỳ chuyển nhượng mùa hè 2025, các câu lạc bộ Ngoại hạng Anh đã tạo nên một cơn địa chấn tài chính khi chi ra kỷ lục 1,92 tỷ bảng để tăng cường hỏa lực cho hàng công.
Thế nhưng, trái ngược với số tiền khổng lồ đó, giải đấu hấp dẫn nhất hành tinh đang chứng kiến một thực trạng đáng báo động khi các tiền đạo đang trải qua cơn hạn hán bàn thắng tồi tệ nhất trong một thập kỷ qua.
1 - Thông điệp từ thống kê
Mùa giải năm nay, hiệu suất ghi bàn của các tiền đạo tại Ngoại hạng Anh đã rơi xuống mức thấp nhất trong vòng 10 năm. Thống kê cho thấy số bàn thắng trung bình mỗi trận của các tiền đạo hiện chỉ còn 1,36, sụt giảm đáng kể so với con số 1,58 của mùa giải trước và 1,69 của mùa bóng 2022/23.
Ngay cả Erling Haaland cũng không nằm ngoài vòng xoáy này. Dù là một trong ba cái tên hiếm hoi đạt cột mốc 10 bàn thắng (cùng với Igor Thiago của Brentford và tân binh Antoine Semenyo của Man City), Haaland đang phải đối mặt với một giai đoạn khô hạn bàn thắng từ bóng sống.
Trận đấu với Manchester United vừa qua đã đánh dấu trận thứ 5 liên tiếp tiền đạo người Na Uy không thể ghi bàn từ các tình huống phối hợp bóng sống tại Ngoại hạng Anh. Nếu tính trên mọi đấu trường, chuỗi trận không ghi bàn từ bóng sống của anh đã kéo dài tới con số 8, với điểm nhấn duy nhất là một quả phạt đền thành công trong trận gặp Brighton.
2 - Những bom tấn gây thất vọng
Không chỉ Haaland, những sát thủ đắt giá khác cũng đang chật vật tìm đường vào khung thành đối phương. Viktor Gyokeres, người được Arsenal đưa về với kỳ vọng thay đổi hàng công đã trải qua 10 trận liên tiếp tại Ngoại hạng Anh mà không có nổi một bàn thắng từ bóng sống.
Tại Old Trafford, Benjamin Sesko của Manchester United ghi được vỏn vẹn 4 bàn sau 17 lần ra sân. Trong khi đó, Nick Woltemade của Newcastle chỉ có duy nhất 1 pha lập công trong 9 trận gần nhất.
Thực trạng này phản ánh một xu hướng chung khi các đội bóng đang chuyển dịch trọng tâm sang các tình huống cố định, khiến tầm ảnh hưởng của các tiền đạo trong lối chơi bóng sống bị thu hẹp đáng kể.
3 - Vì sao các tiền đạo khó ghi bàn?
Có ba nguyên nhân chính được các chuyên gia chỉ ra để giải thích cho sự suy giảm này. Đầu tiên là vòng cấm ngày càng chật chội. Không gian chơi bóng của các tiền đạo đang bị bóp nghẹt.
Thống kê chỉ ra rằng số lượng cầu thủ có mặt trong vòng cấm khi một đường chuyền được đưa vào đã tăng từ trung bình 8,3 người (mùa 2019/20) lên đến 9,4 người ở mùa giải hiện tại.
Việc có quá nhiều "đôi chân" trong khu vực 16m50 khiến các tiền đạo cực kỳ khó khăn trong việc xoay sở và dứt điểm.
Vấn đề thứ hai khi các CLB siết chặt không gian giữa các tuyến. Các đội bóng Ngoại hạng Anh hiện nay ưu tiên tính kỷ luật và sự gắn kết không bóng. Một đội hình được coi là "đặc" khi 10 cầu thủ trên sân duy trì khoảng cách theo chiều dọc không quá 25 mét.
Thời gian để một đội bóng chuyển sang trạng thái phòng ngự kín kẽ đã giảm xuống dưới 3 giây, khiến cửa sổ cơ hội cho các tiền đạo khai thác lỗ hổng giảm từ 80 tình huống/trận xuống còn chỉ còn 60.
4 - Các trung vệ ngày càng giỏi
Huấn luyện viên Mikel Arteta của Arsenal nhận định: "Việc chơi ở vị trí số 9 ngày nay cực kỳ khó khăn. Các trung vệ hiện tại có thể hình quá tốt, khả năng tranh chấp vượt trội và sự thông minh trong việc chiếm lĩnh không gian. Các tiền đạo hầu như không còn khoảng trống để khai thác."
5 - Xu thế thực dụng lên ngôi
Sự bế tắc của các hàng công đang dẫn đến những kết quả tẻ nhạt hơn. Vòng đấu gần nhất tại Ngoại hạng Anh chỉ chứng kiến tổng cộng 16 bàn thắng sau 10 trận đấu, một con số thấp kỷ lục. Đáng chú ý, giải đấu năm nay đã ghi nhận tới 17 trận hòa không bàn thắng, con số này thậm chí đã vượt qua tổng số trận hòa 0-0 của cả hai mùa giải trọn vẹn trước đó cộng lại.
Mặc dù mỗi tiền đạo đều có những vấn đề cá nhân riêng, nhưng bức tranh tổng thể cho thấy Ngoại hạng Anh đang trở thành một "vùng đất chết" đối với những trung phong thuần túy.
Khi các hàng phòng ngự được tổ chức khoa học hơn, chặt chẽ hơn và các tình huống cố định trở thành vũ khí chủ lực, các đội bóng sẽ cần nhiều hơn là chỉ những bản hợp đồng tiền tỷ để có thể giải mã bài toán ghi bàn trong kỷ nguyên bóng đá thực dụng này.
Nếu độc giả quan tâm lịch sử Ngoại hạng Anh, có thể tham khảo bài viết Lịch sử Ngoại hạng Anh: Hành trình "lột xác" từ khủng hoảng thập niên 90 đến giải đấu hấp dẫn nhất hành tinh.
