Sim rừng vốn là loài cây bụi quen thuộc ở nhiều vùng đồi núi nước ta. Từ lâu, loại cây này mọc tự nhiên ở các triền đồi khô cằn, bìa rừng hoặc những vùng đất sỏi đá ít phù hợp cho cây trồng khác. Những chùm quả tím sẫm nhỏ bé từng gắn liền với tuổi thơ của nhiều người dân vùng quê, khi vào mùa hè trẻ con thường rủ nhau lên đồi hái sim chín ăn chơi.
Thế nhưng vài năm trở lại đây, sim rừng bắt đầu được nhiều nông dân nhìn nhận theo một hướng khác, không chỉ là cây dại mà còn có thể trở thành cây trồng mang lại giá trị kinh tế.
Sim rừng - một loại cây từng mọc dại ven rừng, ít người để ý nhưng nay lại trở thành nguồn thu đáng kể cho nhiều hộ nông dân.
Tại nhiều vùng đồi ở miền Trung, thay vì để sim mọc tự nhiên, một số hộ đã bắt đầu đào những gốc sim khỏe trong rừng về trồng tập trung trên diện tích đất vườn hoặc đất đồi đã được cải tạo. Ban đầu, ý tưởng này từng khiến không ít người hoài nghi, bởi sim vốn là cây dại, ít ai nghĩ có thể trở thành cây trồng kinh tế.
Một trong những lý do khiến sim rừng được nhiều nông dân lựa chọn là khả năng thích nghi rất tốt với điều kiện tự nhiên khắc nghiệt.
Sim là cây bụi có sức sống mạnh mẽ, chịu hạn tốt và không đòi hỏi đất trồng quá màu mỡ. Những vùng đồi khô cằn, đất sỏi đá hoặc ít nước vẫn có thể trồng sim khá hiệu quả. Vì vậy, loại cây này đặc biệt phù hợp với các khu vực đồi núi vốn khó phát triển các loại cây ăn trái khác.
So với nhiều loại cây trồng cần đầu tư lớn, sim rừng lại khá dễ tính.
Người trồng chủ yếu cần chăm sóc ở giai đoạn đầu để cây bén rễ và phát triển tán. Sau khi cây ổn định, việc chăm sóc khá đơn giản, chỉ cần tưới nước vào mùa khô và bổ sung phân bón định kỳ.
Ngoài ra, cây sim ít bị sâu bệnh, chi phí phòng trừ thấp nên giảm đáng kể công sức và chi phí sản xuất. Nhờ vậy, mô hình trồng sim rừng được đánh giá là khá phù hợp với các hộ nông dân muốn tận dụng đất đồi hoặc đất vườn rộng.
Sau khoảng 2-3 năm trồng, cây sim bắt đầu cho quả ổn định. Vào mùa hè, những vườn sim đồng loạt ra hoa trắng tím rồi kết trái. Chỉ sau hơn một tháng từ khi nở hoa, quả sim sẽ chín, chuyển sang màu tím sẫm đặc trưng.
Khi bước vào mùa thu hoạch, những vườn sim rộng hàng nghìn mét vuông trở nên rực rỡ với màu tím đặc trưng của quả chín.
Theo kinh nghiệm của nhiều nông dân, mỗi cây sim trưởng thành có thể cho khoảng 4-5kg quả trong một vụ. Nếu được chăm sóc tốt và đủ nước, năng suất có thể cao hơn. Mùa thu hoạch sim thường kéo dài khoảng 2-3 tháng, tùy theo điều kiện thời tiết từng năm.
Trong những vườn trồng vài trăm gốc, sản lượng thu hoạch mỗi năm có thể lên tới hàng tấn quả. Không ít người trồng cho biết vào cao điểm mùa sim, quả chín liên tục nên đôi khi phải thu hái gấp rút để kịp bán ra thị trường.
Quả sim tươi hiện được nhiều thương lái và cơ sở chế biến thu mua với mức giá khá ổn định, từ 50.000-90.000 đồng/kg. Sau khi trừ chi phí, mỗi năm với diện tích khoảng 1hecta, người dân có thể thu về khoảng 100-300 triệu đồng/năm.
Không chỉ bán quả tươi, nhiều người trồng sim còn tìm cách nâng cao giá trị của loại quả này thông qua chế biến. Quả sim có vị chua ngọt đặc trưng, mùi thơm nhẹ nên có thể chế biến thành nhiều sản phẩm khác nhau như rượu sim, siro sim, mứt sim hay nước giải khát từ sim. Trong đó, rượu sim là sản phẩm được biết đến rộng rãi nhất
Rượu sim thường có màu tím đỏ đẹp mắt, vị ngọt dịu và hương thơm đặc trưng. Loại rượu này không chỉ được nhiều người ưa chuộng vì hương vị lạ mà còn được cho là tốt cho hệ tiêu hóa khi dùng ở mức vừa phải.
Nhờ khả năng bảo quản lâu và giá trị cao hơn so với sim tươi, nhiều hộ đã bắt đầu sản xuất rượu sim thủ công để bán cho khách du lịch hoặc các cửa hàng đặc sản.
Ngoài ra, sim rừng cũng chứa nhiều chất chống oxy hóa và vitamin, nên ngày càng được chú ý trong lĩnh vực thực phẩm và đồ uống.
Không chỉ mang lại giá trị kinh tế từ trái sim, những vườn sim còn mở ra hướng phát triển du lịch sinh thái. Vào mùa sim chín, nhiều khu vườn đồi phủ kín màu tím tạo nên khung cảnh khá đẹp mắt. Du khách có thể đến tham quan, chụp ảnh và trực tiếp trải nghiệm hái sim trong vườn. Mô hình này đã xuất hiện ở một số địa phương và thu hút khá đông khách tham quan vào dịp hè.
Bên cạnh việc hái sim, du khách còn có thể thưởng thức các sản phẩm chế biến từ sim ngay tại vườn như rượu sim, siro sim hay các món ăn dân dã.
Sự kết hợp giữa sản xuất nông nghiệp và du lịch trải nghiệm được xem là hướng đi tiềm năng, giúp nâng cao giá trị của cây sim rừng và tạo thêm nguồn thu cho người dân.
Từ một loại cây mọc dại ven rừng, sim rừng đang dần khẳng định giá trị trong sản xuất nông nghiệp ở nhiều vùng đồi núi.
Không cần kỹ thuật quá phức tạp, chi phí đầu tư thấp nhưng vẫn mang lại nguồn thu ổn định, cây sim đã trở thành lựa chọn đáng cân nhắc đối với nhiều hộ nông dân có diện tích đất đồi rộng.
