Lá tía tô vốn là loại rau gia vị quen thuộc trong bữa cơm Việt. Ngoài dùng để ăn kèm hoặc nấu món ăn, nhiều gia đình còn rửa lá rồi nấu nước uống. Khi không có lá tươi, tía tô khô cũng được sử dụng vì dễ bảo quản và tiện dùng.
Vậy giữa tía tô tươi và tía tô khô, loại nào phù hợp hơn để nấu nước uống?
1. Lá tía tô tươi phù hợp nếu muốn nước có mùi thơm tự nhiên
Lá tía tô tươi có mùi thơm đặc trưng, vị khá dễ nhận biết và thường được dùng ngay sau khi thu hái hoặc mua về. Khi nấu nước, phần lá tươi tạo ra thức uống có hương thơm rõ và màu sắc tự nhiên hơn.
Nếu sử dụng lá tươi, nên chọn những lá còn xanh, không dập nát, không có dấu hiệu úa hoặc sâu bệnh. Trước khi nấu cần rửa kỹ dưới vòi nước sạch, loại bỏ đất cát và phần lá hỏng.
Tuy nhiên, lá tươi có nhược điểm là khó bảo quản lâu. Nếu để quá nhiều ngày trong điều kiện không phù hợp, lá có thể héo, giảm chất lượng hoặc xuất hiện dấu hiệu hư hỏng. Vì vậy, nếu thường xuyên dùng nước lá tía tô, bạn chỉ nên chuẩn bị lượng vừa đủ.
2. Tía tô khô tiện hơn nếu muốn bảo quản lâu
Tía tô khô có ưu điểm lớn nhất là tiện lợi. Sau khi được làm khô đúng cách, lá có thể bảo quản trong thời gian dài hơn so với lá tươi và có thể lấy ra sử dụng từng ít một. Đặc biệt vào cuối năm là mùa tía tô già đi và không còn ra nhiều lá nên lúc này uống tía tô khô dự phòng là một cách.
Đây là lựa chọn phù hợp với những gia đình không có sẵn tía tô tươi hoặc không muốn mỗi lần nấu nước lại phải đi mua rau. Lá khô cũng dễ bảo quản hơn nếu được đựng trong hộp kín, để ở nơi khô ráo và tránh ánh nắng trực tiếp.
Dù vậy, tía tô khô không hoàn toàn giống lá tươi. Quá trình phơi hoặc sấy có thể làm thay đổi mùi, màu sắc và một số thành phần dễ bị ảnh hưởng bởi nhiệt, ánh sáng. Vì thế, không nên mặc định rằng lá khô tốt hơn lá tươi.
3. Nếu tự nấu nước uống, lá tươi hay khô đều có thể dùng
Không có câu trả lời rằng tía tô tươi luôn tốt hơn tía tô khô hoặc ngược lại. Lựa chọn nào phù hợp còn phụ thuộc vào chất lượng nguyên liệu và cách bảo quản.
Với lá tươi, ưu tiên nguyên liệu sạch, không dập úng và không có dấu hiệu bất thường. Với lá khô, cần kiểm tra kỹ xem lá có bị ẩm, mốc, đổi màu hoặc có mùi lạ hay không.
Đặc biệt, không nên sử dụng lá đã có dấu hiệu nấm mốc chỉ vì nghĩ rằng đun sôi sẽ loại bỏ được mọi vấn đề. Nếu nguyên liệu không còn đảm bảo chất lượng, tốt nhất nên bỏ đi.
4. Đừng nghĩ uống nước tía tô càng nhiều càng tốt
Nước lá tía tô có thể được sử dụng như một loại đồ uống từ thảo mộc, nhưng không nên xem đây là thức uống có thể thay thế nước lọc hoặc thuốc điều trị bệnh.
Tía tô chứa nhiều hợp chất thực vật và thường được sử dụng trong chế độ ăn uống. Tuy nhiên, những lời truyền miệng về việc uống nước tía tô có thể chữa hoặc phòng nhiều loại bệnh không nên được hiểu như kết luận y khoa.
Nếu bạn đang dùng thuốc, có bệnh nền hoặc muốn uống thường xuyên với mục đích hỗ trợ một vấn đề sức khỏe cụ thể, nên hỏi bác sĩ hoặc chuyên gia y tế thay vì tự dùng với lượng lớn trong thời gian dài.
5. Cách nấu nước lá tía tô đơn giản nhưng cần chú ý vệ sinh
Với lá tía tô tươi, sau khi rửa sạch có thể để ráo rồi nấu với nước sạch. Không cần cho quá nhiều lá trong một lần sử dụng. Sau khi nấu, nên dùng trong ngày và không nên để thức uống ở nhiệt độ phòng quá lâu.
Với tía tô khô, cần dùng nguyên liệu đã được làm khô và bảo quản tốt. Khi pha hoặc nấu, có thể sử dụng một lượng vừa phải tùy theo khẩu vị, tránh làm nước quá đặc hoặc quá nồng.
Quan trọng nhất là dụng cụ nấu phải sạch và nước sử dụng đảm bảo vệ sinh. Nếu nước đã có mùi chua, vị bất thường hoặc để quá lâu, không nên tiếp tục uống.
Vậy nên uống nước lá tía tô tươi hay khô?
Nếu có nguồn lá sạch và muốn thưởng thức nước tía tô với hương thơm tự nhiên, lá tươi là lựa chọn thuận tiện. Còn nếu ưu tiên sự tiện lợi, dễ bảo quản và có thể dùng bất cứ lúc nào, tía tô khô cũng phù hợp.
Điều đáng quan tâm không nằm ở việc tươi hay khô tuyệt đối tốt hơn, mà là nguyên liệu có sạch hay không, được bảo quản thế nào và sử dụng với mức độ hợp lý ra sao.
Vì vậy, nếu trong nhà đang có cả tía tô tươi và tía tô khô, bạn hoàn toàn có thể lựa chọn tùy hoàn cảnh. Đừng chạy theo quan niệm uống càng đặc, càng nhiều sẽ càng tốt; với bất kỳ loại đồ uống thảo mộc nào, sử dụng vừa phải và đúng cách vẫn là điều quan trọng nhất.
